# Kasas Sûresi, 4. Âyet (28:4)

> إِنَّ فِرْعَوْنَ عَلَا فِى ٱلْأَرْضِ وَجَعَلَ أَهْلَهَا شِيَعًا يَسْتَضْعِفُ طَآئِفَةً مِّنْهُمْ يُذَبِّحُ أَبْنَآءَهُمْ وَيَسْتَحْىِۦ نِسَآءَهُمْ ۚ إِنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلْمُفْسِدِينَ

*İnne fir'avne ‘alâ fî-l-ardi vece'ale ehlehâ şiye'an yestad'ifu tâ-ifeten minhum yużebbihu ebnâehum veyestahyî nisâehum(c) innehu kâne mine-lmufsidîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Şüphe yok ki, Firavun yeryüzünde (ülkesinde) büyüklük taslamış ve ora halkını sınıflara ayırmıştı. Onlardan bir kesimi eziyor, oğullarını boğazlıyor, kadınlarını ise sağ bırakıyordu. Şüphesiz o, bozgunculardandı.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/28/4

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kasas Suresi'nin 4. ayeti, Firavun'un Mısır'daki zulmünü ve bozgunculuğunu tasvir eder. Ayet, Firavun'un iktidarını, halkı bölmesini, bir zümreyi zayıflatmasını ve erkek çocukları öldürüp kadınları sağ bırakmasını dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"عَلَا","root":"ع ل و","rootLatin":"a-l-v","meaning":"Firavun'un yeryüzünde üstünlük taslaması, büyüklük ve zorbalıkla hükmetmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'uluv' kelimesinin 'yüksek olmak, yücelmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'alâ' fiili, Firavun'un yeryüzünde haddi aşarak, kibir ve zorbalıkla üstünlük taslaması, kendini büyük görmesi ve insanlara tahakküm etmesi manasındadır. Bu, sadece fiziki bir yükseliş değil, aynı zamanda ahlaki ve siyasi bir haddi aşmadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'alâ' fiilini 'tekebbür etti, zorbalık yaptı' şeklinde açıklar. Firavun'un yeryüzünde 'alâ' olması, onun gücünü kötüye kullanarak, kendini tanrılaştırma eğilimi göstermesi ve halk üzerinde baskı kurması demektir. Bu, onun ilahi otoriteye meydan okuyan bir tavır sergilediğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'uluv' kavramının Kur'an'da genellikle olumsuz bir bağlamda, kibir, gurur ve haddi aşma anlamında kullanıldığını belirtir. Firavun'un 'alâ' olması, onun ilahi düzene karşı gelerek, kendi gücünü mutlaklaştırma çabasını ve bu yolla yeryüzünde fesat çıkarmasını ifade eder."}]},{"word":"شِيَعًا","root":"ش ي ع","rootLatin":"ş-y-a","meaning":"Firavun'un halkını farklı gruplara, fırkalara ve hizipleşmelere ayırması anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'şiya'' kelimesinin 'fırkalar, gruplar' anlamına geldiğini belirtir. Firavun'un halkı 'şiya'' yapması, onları birbirine düşman gruplara ayırarak gücünü pekiştirmesi ve böylece direnişlerini kırması demektir. Bu, 'böl ve yönet' stratejisinin bir ifadesidir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şîa' kelimesinin 'birbirini takip eden, aynı görüşü paylaşan topluluk' anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'şiya'' ise, Firavun'un kendi çıkarları doğrultusunda halkı parçalara ayırarak, aralarında ayrılık ve düşmanlık tohumları ekmesini, böylece birliği bozmasını anlatır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'şîa' kelimesinin Kur'an'da genellikle olumsuz bir çağrışımla, ayrılıkçı grupları ve hizipleşmeleri ifade ettiğini belirtir. Firavun'un halkı 'şiya'' yapması, toplumsal düzeni bozarak, kendi otoritesini sürdürmek için kasten ayrılıklar yaratmasını ve bu ayrılıkları derinleştirmesini vurgular."}]},{"word":"يَسْتَضْعِفُ","root":"ض ع ف","rootLatin":"d-a-f","meaning":"Firavun'un bir topluluğu zayıf düşürmesi, güçsüzleştirmesi ve onlara zulmetmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'istid'âf' fiilinin 'birini zayıf bulmak, zayıf düşürmek, güçsüzleştirmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Firavun'un bir taifeyi 'yestaz'ifu' etmesi, onlara karşı sistematik bir baskı uygulayarak, ekonomik, sosyal ve siyasi olarak güçlerini kırması, onları savunmasız bırakması demektir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'istid'âf'ın 'birini zayıf saymak ve ona zulmetmek' olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanım, Firavun'un İsrailoğulları'nı kasten zayıf bir konuma iterek, onları köleleştirmesi ve her türlü haklarından mahrum bırakması eylemini açıklar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'da'f' kökünden türeyen kelimelerin Kur'an'da genellikle 'güçsüzlük, zayıflık' ve bu durumun yol açtığı zulüm bağlamında kullanıldığını belirtir. 'Yestaz'ifu' fiili, Firavun'un bilinçli olarak bir grubu ezerek, onların direncini kırma ve onları kendi iradesine tabi kılma politikasını yansıtır."}]},{"word":"يُذَبِّحُ","root":"ذ ب ح","rootLatin":"z-b-h","meaning":"Firavun'un erkek çocukları boğazlayarak öldürmesi, katletmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zebh' kelimesinin 'boğazlamak, kesmek' anlamına geldiğini belirtir. 'Yüzebbihu' fiili, Firavun'un İsrailoğulları'nın erkek çocuklarını vahşice katletmesini, onların neslini kurutma ve nüfuslarını kontrol altında tutma amacını gösterir. Bu, soykırım niteliğinde bir eylemdir."},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'tezbîh'in 'çokça boğazlamak, toplu katliam yapmak' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'yüzebbihu' fiili, Firavun'un bu eylemi sürekli ve yaygın bir şekilde gerçekleştirdiğini, yani bir toplu katliam politikası izlediğini vurgular."}]},{"word":"يَسْتَحْيِۦ","root":"ح ي ي","rootLatin":"h-y-y","meaning":"Firavun'un kadınları sağ bırakması, yaşamalarına izin vermesi anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'istihyâ'' fiilinin 'canlı bırakmak, sağ bırakmak' anlamına geldiğini belirtir. Firavun'un kadınları 'yestahyî' etmesi, onları köle olarak kullanmak, hizmet ettirmek veya başka kötü amaçlar için sağ bırakmasıdır. Bu, erkek çocukların öldürülmesinin aksine, kadınların hayatta kalmasının ardındaki kötü niyeti ortaya koyar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'istihyâ''nın 'hayatta bırakmak, yaşamasına izin vermek' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, Firavun'un kadınları sağ bırakması, onların erkek çocukları doğurmasını engellemek veya onları kendi hizmetinde kullanmak gibi sinsi bir planın parçasıdır. Bu, bir tür cinsel ve sosyal sömürünün işaretidir."}]},{"word":"ٱلْمُفْسِدِينَ","root":"ف س د","rootLatin":"f-s-d","meaning":"Firavun'un yeryüzünde bozgunculuk yapanlardan, fesat çıkaranlardan olması anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'müfsid' kelimesini 'fesat çıkaran, bozgunculuk yapan' olarak açıklar. Firavun'un 'müfsidîn'den olması, onun sadece kendi çıkarları için değil, aynı zamanda toplumsal düzeni, ahlakı ve adaleti bozarak yeryüzünde kargaşa ve zulüm yaydığını gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fesâd'ın 'bir şeyin itidalden çıkması, bozulması' anlamına geldiğini belirtir. 'Müfsidîn' ise, bu bozulmaya sebep olanlardır. Firavun'un 'müfsidîn'den olması, onun eylemlerinin sadece bireysel zulümle sınırlı kalmayıp, tüm toplumu ve düzeni ifsat ettiğini, yani bozgunculuğun kökeni olduğunu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'fesâd' kavramının Kur'an'da 'düzenin bozulması, yozlaşma, kötülük' anlamlarında kullanıldığını vurgular. Firavun'un 'müfsidîn'den olması, onun sadece siyasi bir lider olarak değil, aynı zamanda ahlaki ve dini değerleri de yozlaştıran, ilahi düzene karşı gelen bir figür olduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","kissa-gecmis-kavimler","hukuk-ceza","kibir-hased"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz"},{"position":2,"surface":"فِرْعَوْنَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ف-ر-ع-ن","rootLatin":"f-r-'-n","lemma":"فِرْعَوْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Firavun"},{"position":3,"surface":"عَلَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ل-و","rootLatin":"'-l-w","lemma":"عَلَا","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yüceldi, başa geçti"},{"position":4,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":5,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yeryüzü, memleket"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"جَعَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yaptı, kıldı"},{"position":7,"surface":"أَهْلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ه-ل","rootLatin":"a-h-l","lemma":"أَهْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"halkı"},{"position":7,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onun"},{"position":8,"surface":"شِيَعًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ع","rootLatin":"ş-y-'","lemma":"شِيعَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih sâni olduğu için mansûb","gloss":"fırkalar, gruplar"},{"position":9,"surface":"يَسْتَضْعِفُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ض-ع-ف","rootLatin":"d-'-f","lemma":"اِسْتَضْعَفَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"güçsüz buluyor"},{"position":10,"surface":"طَآئِفَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ط-و-ف","rootLatin":"t-w-f","lemma":"طَائِفَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir topluluk"},{"position":11,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":11,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"onlar"},{"position":12,"surface":"يُذَبِّحُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ذ-ب-ح","rootLatin":"z-b-h","lemma":"ذَبَّحَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"boğazlıyor"},{"position":13,"surface":"أَبْنَآءَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ن-و","rootLatin":"b-n-w","lemma":"اِبْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"oğulları"},{"position":13,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onların"},{"position":14,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":14,"surface":"يَسْتَحْىِۦ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ي-ي","rootLatin":"h-y-y","lemma":"اِسْتَحْيَا","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"sağ bırakıyor"},{"position":15,"surface":"نِسَآءَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-س-و","rootLatin":"n-s-w","lemma":"اِمْرَأَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kadınları"},{"position":15,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onların"},{"position":16,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz"},{"position":16,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mebnî","gloss":"o"},{"position":17,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi"},{"position":18,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":19,"surface":"ٱلْمُفْسِدِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ف-س-د","rootLatin":"f-s-d","lemma":"مُفْسِد","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bozguncular"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Kasas 28/4*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Kasas 28/4*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Kasas 28/4*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Kasas 28/4*
- **Kasas Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/4*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/3-4*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/4*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/3-4*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/4*
- **Kasas Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/4*
- **Kasas Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4. Âyette*
- **Kasas Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *4. Âyette*
