# Kasas Sûresi, 46. Âyet (28:46)

> وَمَا كُنتَ بِجَانِبِ ٱلطُّورِ إِذْ نَادَيْنَا وَلَـٰكِن رَّحْمَةً مِّن رَّبِّكَ لِتُنذِرَ قَوْمًا مَّآ أَتَىٰهُم مِّن نَّذِيرٍ مِّن قَبْلِكَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ

*Vemâ kunte bicânibi-ttûri iż nâdeynâ velâkin rahmeten min rabbike litunżira kavmen mâ etâhum min neżîrin min kablike le'allehum yeteżekkerûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Yine biz (Musa'ya) seslendiğimiz zaman Tur'un yan tarafında da değildin. Fakat Rabbinden bir rahmet olarak, senden önce kendilerine hiçbir uyarıcı gelmeyen bir kavmi, düşünüp öğüt alsınlar diye uyarman için (o haberleri) sana bildiriyoruz.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/28/46

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kasas Suresi 46. ayeti, Hz. Muhammed'in peygamberliğinin ilahi bir rahmet olduğunu ve daha önce uyarıcı gönderilmemiş bir kavme gönderiliş amacını vurgular. Ayet, peygamberin geçmiş olaylara şahit olmadığını, ancak ilahi vahiy ile bilgilendirildiğini ve bu bilginin bir uyarıcı olarak tebliğ edilmesinin önemini dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"بِجَانِبِ","root":"ج ن ب","rootLatin":"c-n-b","meaning":"Bir şeyin yanı, tarafı veya kenarı anlamına gelir ve ayette Hz. Musa'ya hitap edildiği sırada Hz. Muhammed'in Tur Dağı'nın yanında bulunmadığını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cânib kelimesi, bir şeyin tarafı, kenarı anlamına gelir. Kur'an'da genellikle bir şeye yakınlığı veya bir olayın gerçekleştiği yeri belirtmek için kullanılır. Bu ayette, Hz. Peygamber'in Tur Dağı'ndaki olaya fiziksel olarak şahit olmadığını, dolayısıyla bilgisinin vahiy kaynaklı olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Cânib, bir şeyin çevresi veya etrafı demektir. Ayetteki 'bi-cânibi' ifadesi, 'Tur'un yanında' anlamında olup, Hz. Peygamber'in o anki olaya tanık olmadığını, dolayısıyla bu bilginin mucizevi bir şekilde kendisine ulaştırıldığını mecazi olarak ifade eder."}]},{"word":"نَادَيْنَا","root":"ن د و","rootLatin":"n-d-v","meaning":"Çağırmak, seslenmek anlamına gelir ve ayette Allah'ın Hz. Musa'ya Tur Dağı'nda seslenmesini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nidâ, yüksek sesle çağırmak demektir. Kur'an'da Allah'ın peygamberlerine veya kullarına hitabını ifade etmek için kullanılır. Bu ayette, Allah'ın Hz. Musa'ya Tur Dağı'nda doğrudan hitap etmesini, yani vahiy yoluyla iletişim kurmasını belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Nidâ, uzaktan seslenmek veya birini çağırmak fiilidir. Ayetteki 'nâdeynâ' fiili, Allah'ın kudretini ve Hz. Musa ile olan özel iletişimini gösterir. Hz. Peygamber'in bu olaya şahit olmaması, onun bilgisinin ilahi kaynaklı olduğunu pekiştirir."}]},{"word":"رَحْمَةً","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Merhamet, şefkat, lütuf anlamına gelir ve ayette Hz. Muhammed'in peygamber olarak gönderilmesinin Allah'tan bir lütuf olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rahmet, Allah'ın kullarına yönelik lütfu, ihsanı ve merhametidir. Bu ayette, Hz. Peygamber'in gönderilişinin, insanlığa yönelik ilahi bir lütuf ve ihsan olduğunu, özellikle de daha önce uyarıcı görmemiş bir topluma gönderilmesinin bu rahmetin bir tezahürü olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Rahmet, Kur'an'ın temel kavramlarından biridir ve Allah'ın yaratılış ve insanlıkla olan ilişkisinin merkezinde yer alır. Bu ayette, Hz. Peygamber'in gönderilmesi, Allah'ın insanlara olan sonsuz merhametinin somut bir göstergesi olarak sunulur; bu merhamet, insanları doğru yola iletmek ve onları uyarmak amacını taşır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Rahmet, Allah'ın kullarına yönelik iyiliği, bağışlaması ve lütfudur. Ayetteki 'rahmeten min Rabbike' ifadesi, peygamberliğin bir kazanç veya hak ediş değil, tamamen Allah'ın lütfu ve ihsanı olduğunu, bu lütfun da insanları uyarma amacına hizmet ettiğini belirtir."}]},{"word":"لِتُنذِرَ","root":"ن ذ ر","rootLatin":"n-z-r","meaning":"Uyarmak, ikaz etmek anlamına gelir ve ayette Hz. Muhammed'in gönderiliş amacının, daha önce uyarıcı gelmemiş bir toplumu uyarmak olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İnzâr, bir tehlikeye karşı uyarmak ve sonuçları hakkında bilgi vermek demektir. Kur'an'da peygamberlerin temel görevlerinden biridir. Bu ayette, Hz. Peygamber'in görevinin, kendilerine daha önce bir uyarıcı gelmemiş olan bir kavmi, Allah'ın azabına karşı uyarmak ve onları doğru yola çağırmak olduğunu açıklar."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İnzâr, korkutmak ve sakındırmak anlamındadır. Ayetteki 'li-tünzira' ifadesi, Hz. Peygamber'in tebliğ görevinin, insanları Allah'ın emirlerine uymaya ve yasaklarından kaçınmaya teşvik etmek için bir uyarıcı rolü üstlendiğini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"İnzâr kavramı, Kur'an'da peygamberlerin tebliğ misyonunun önemli bir boyutunu oluşturur. Bu ayette, Hz. Peygamber'in uyarı görevi, ilahi rahmetin bir uzantısı olarak sunulur; zira uyarı, insanların felaketten kurtulması için bir fırsat sunar ve bu da Allah'ın merhametinin bir göstergesidir."}]},{"word":"يَتَذَكَّرُونَ","root":"ذ ك ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Hatırlamak, öğüt almak, düşünmek anlamına gelir ve ayette insanların uyarılar sonucunda düşünüp öğüt almalarını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tezekkür, unutulan bir şeyi hatırlamak veya bir şeyi zihinde canlandırmak suretiyle öğüt almak demektir. Ayetteki 'leallehum yetezekkerûn' ifadesi, peygamberin uyarısının amacının, insanların fıtratlarında var olan hakikati hatırlamaları, akıllarını kullanarak düşünmeleri ve böylece doğru yolu bulmaları olduğunu belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Tezekkür, bir şeyi zihinde tekrar etmek, üzerinde düşünmek ve ondan ders çıkarmaktır. Bu ayette, uyarıların nihai hedefinin, insanların gafletten uyanarak Allah'ın ayetleri üzerinde derinlemesine düşünmeleri ve bu düşünce sonucunda doğru inanca ve amele yönelmeleri olduğunu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Zikr ve tezekkür kavramları, Kur'an'da insanın ilahi mesajı idrak etme ve ona göre hareket etme sürecini ifade eder. Bu ayette, 'yetezekkerûn' fiili, insanların peygamberin uyarıları sayesinde kendi içlerindeki hakikat çağrısına kulak vermeleri, akıllarını kullanmaları ve böylece ilahi rehberliği benimsemeleri gerektiğini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["peygamberlik","vahiy-kuran","tebligh","kissa-musa"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve, değil"},{"position":2,"surface":"كُنتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nâkıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idim, oldun"},{"position":3,"surface":"بِجَانِبِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile, -de"},{"position":3,"surface":"جَانِبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ن-ب","rootLatin":"j-n-b","lemma":"جَانِب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yanında"},{"position":4,"surface":"ٱلطُّورِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ط-و-ر","rootLatin":"ṭ-w-r","lemma":"طُور","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Tur (Dağı)"},{"position":5,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman, iken"},{"position":6,"surface":"نَادَيْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-د-و","rootLatin":"n-d-w","lemma":"نَادَى","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"seslendik"},{"position":7,"surface":"وَلَـٰكِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstidrak","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَكِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"fakat, ancak"},{"position":8,"surface":"رَّحْمَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-ḥ-m","lemma":"رَحْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün lieclih olduğu için mansûb","gloss":"rahmet olarak"},{"position":9,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan"},{"position":10,"surface":"رَّبِّكَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rabbin"},{"position":10,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":11,"surface":"لِتُنذِرَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":11,"surface":"تُنذِرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ذ-ر","rootLatin":"n-dh-r","lemma":"أَنْذَرَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Gizli 'en' ile mansûb","gloss":"uyarman"},{"position":12,"surface":"قَوْمًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir kavmi"},{"position":13,"surface":"مَّآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":14,"surface":"أَتَىٰهُم","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-ت-ي","rootLatin":"ʾ-t-y","lemma":"أَتَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi onlara"},{"position":14,"surface":"هُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlara"},{"position":15,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Zâide)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"bir"},{"position":16,"surface":"نَّذِيرٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ن-ذ-ر","rootLatin":"n-dh-r","lemma":"نَذِير","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr (lafzen), fâil olduğu için merfû (mahallen)","gloss":"uyarıcı"},{"position":17,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan"},{"position":18,"surface":"قَبْلِكَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"önce"},{"position":18,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":19,"surface":"لَعَلَّهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih ve Temenni","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَعَلَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"umulur ki"},{"position":19,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"onlar"},{"position":20,"surface":"يَتَذَكَّرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"تَذَكَّرَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"düşünürler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/46*
- **Kasas Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/46*
- **Kasas Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/46*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/46*
