# Kasas Sûresi, 5. Âyet (28:5)

> وَنُرِيدُ أَن نَّمُنَّ عَلَى ٱلَّذِينَ ٱسْتُضْعِفُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَنَجْعَلَهُمُ ٱلْوَٰرِثِينَ

*Venurîdu en nemunne ‘alâ-lleżîne-stud'ifû fî-l-ardi venec'alehum e-immeten venec'alehumu-lvâriśîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Biz ise, istiyorduk ki yeryüzünde ezilmekte olanlara lütufta bulunalım, onları önderler yapalım ve onları varisler kılalım.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/28/5

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kasas Suresi'nin 5. ayeti, Allah'ın zayıf bırakılmışlara lütfunu, onları önder ve varis kılma iradesini ifade eder. Ayet, ilahi iradenin mazlumları yüceltme ve onlara yeryüzünde iktidar verme vaadini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"نَمُنَّ","root":"م ن ن","rootLatin":"m-n-n","meaning":"Allah'ın zayıf bırakılmışlara lütufta bulunması, ihsan etmesi ve nimet vermesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Menn (منّ), bir nimeti vermek ve ihsan etmek anlamına gelir. Ayetteki 'نَمُنَّ' ifadesi, Allah'ın zayıf bırakılmışlara lütuf ve ihsanını, onlara güç ve iktidar bahşetme iradesini vurgular. Bu, sadece bir verme değil, aynı zamanda bir yüceltme ve ihsan etme eylemidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Menn (منّ), Allah'ın kullarına olan lütfu ve ihsanıdır. Ayetteki 'نَمُنَّ' kelimesi, Allah'ın zayıf bırakılanlara karşı olan özel muamelesini, onlara bahşedeceği nimetleri ve onları yücelteceğini mecazi bir dille ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Menn (منّ) kavramı, Kur'an'da genellikle Allah'ın insanlara bahşettiği büyük lütufları ve nimetleri ifade eder. Kasas 5'teki kullanımı, Allah'ın zayıf bırakılmışlara yönelik özel bir lütuf ve ihsanını, onları toplumda önemli bir konuma getirme iradesini gösterir. Bu, ilahi bir müdahale ile mazlumların durumunun değiştirilmesidir."}]},{"word":"ٱسْتُضْعِفُوا۟","root":"ض ع ف","rootLatin":"d-'-f","meaning":"Zayıf bırakılmış, güçsüz kılınmış, baskı altında tutulmuş kimseler anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İstid'af (استضعاف), bir kimseyi zayıf ve güçsüz kılmak, ona zulmetmek ve onu baskı altında tutmaktır. Ayetteki 'ٱسْتُضْعِفُوا۟' ifadesi, Firavun ve benzeri zalim yöneticiler tarafından ezilen, hakları gasp edilen ve güçsüz bırakılan toplulukları işaret eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"D'af (ضعف) kökünden türeyen istid'af (استضعاف), birini zayıf ve güçsüz bulmak veya öyle kılmaktır. Ayetteki 'ٱسْتُضْعِفُوا۟' kelimesi, pasif bir fiil olarak, başkaları tarafından zayıf düşürülen, ezilen ve haklarından mahrum bırakılan kimseleri anlatır. Bu, onların kendi iradeleriyle değil, dış etkenlerle bu duruma düşürüldüklerini gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"İstid'af (استضعاف), birini zayıf ve güçsüz saymak, onu hor görmek ve ona zulmetmektir. Ayetteki 'ٱسْتُضْعِفُوا۟' ifadesi, sadece fiziksel zayıflığı değil, aynı zamanda sosyal, siyasi ve ekonomik baskı altında tutulmayı da kapsar. Bu, Allah'ın müdahale edeceği mazlumların durumunu net bir şekilde ortaya koyar."}]},{"word":"أَئِمَّةً","root":"أ م م","rootLatin":"e-m-m","meaning":"Önderler, liderler, rehberler ve kendilerine uyulan kişiler anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İmam (إمام), kendisine uyulan, önderlik eden kişidir. Ayetteki 'أَئِمَّةً' ifadesi, Allah'ın zayıf bırakılmışları sadece kurtarmakla kalmayıp, onları toplumun önderleri, rehberleri ve kendilerine uyulan liderleri konumuna yükseltme iradesini gösterir. Bu, onlara verilen büyük bir makam ve sorumluluktur."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İmam (إمام), bir topluluğun öncüsü ve rehberidir. Ayetteki 'أَئِمَّةً' kelimesi, Allah'ın zayıf bırakılanları, sadece kendi toplumları için değil, belki de daha geniş bir çerçevede, insanlık için yol gösterici ve lider konumuna getireceğini ifade eder. Bu, onların geçmişteki zayıflıklarının aksine, gelecekteki güçlü ve yönlendirici rollerini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"İmam (إمام) kavramı, Kur'an'da hem dinî hem de dünyevî liderliği ifade eder. Kasas 5'teki 'أَئِمَّةً' kullanımı, Allah'ın zayıf bırakılmışları, hem dinî hükümlerde hem de toplumsal yönetimde önder kılma vaadini içerir. Bu, onların sadece siyasi değil, aynı zamanda manevi bir liderlik rolü üstleneceklerini gösterir."}]},{"word":"ٱلْوَٰرِثِينَ","root":"و ر ث","rootLatin":"v-r-s","meaning":"Mirasçı olanlar, bir şeyin sahibi ve maliki olanlar anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vâris (وارث), bir şeyin sahibi ve maliki olan kişidir. Ayetteki 'ٱلْوَٰرِثِينَ' ifadesi, zayıf bırakılmışların, zalimlerin elindeki yeryüzüne ve onun nimetlerine mirasçı kılınacaklarını, yani onların yerine geçerek bu mülke sahip olacaklarını belirtir. Bu, ilahi bir adalet tecellisidir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Viras (وراثة), bir başkasından kalan mülke sahip olmaktır. Ayetteki 'ٱلْوَٰرِثِينَ' kelimesi, Allah'ın zayıf bırakılmışları, Firavun ve askerlerinin sahip olduğu güç ve topraklara mirasçı kılacağını, yani onların yerine geçerek bu mülkün gerçek sahipleri olacaklarını ifade eder. Bu, bir iktidar ve mülkiyet devridir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Vâris (وارث), bir şeyin kendisinden sonra gelen ve ona sahip olan kişidir. Ayetteki 'ٱلْوَٰرِثِينَ' ifadesi, Allah'ın zayıf bırakılmışları, zalimlerin helak olmasının ardından onların yerine geçerek yeryüzünün ve üzerindeki nimetlerin gerçek sahipleri yapacağını vurgular. Bu, ilahi bir vaat ve mazlumların zaferinin bir göstergesidir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","imtihan-bela","adalet","yetim-zayif"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَنُرِيدُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"أَرَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"ve istiyoruz"},{"position":2,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":3,"surface":"نَّمُنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-ن-ن","rootLatin":"m-n-n","lemma":"مَنَّ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı olan 'أَن'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"lütfedelim"},{"position":4,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":5,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o kimseler ki"},{"position":6,"surface":"ٱسْتُضْعِفُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ض-ع-ف","rootLatin":"d-'-f","lemma":"ٱسْتُضْعِفَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"zayıf düşürüldüler"},{"position":7,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":8,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yeryüzü"},{"position":9,"surface":"وَنَجْعَلَهُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki 'أَن' edatına atfedildiği için mansûb","gloss":"ve onları kılalım"},{"position":9,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları"},{"position":10,"surface":"أَئِمَّةًۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-م-م","rootLatin":"a-m-m","lemma":"إِمَام","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"İkinci mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"önderler"},{"position":11,"surface":"وَنَجْعَلَهُمُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki 'أَن' edatına atfedildiği için mansûb","gloss":"ve onları kılalım"},{"position":11,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları"},{"position":12,"surface":"ٱلْوَٰرِثِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"و-ر-ث","rootLatin":"w-r-th","lemma":"وَارِث","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İkinci mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"varisler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kasas Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/5*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/5*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/5*
- **Kasas Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/5*
- **Kasas Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5. Âyette*
- **Kasas Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5. Âyette*