# Kasas Sûresi, 71. Âyet (28:71)

> قُلْ أَرَءَيْتُمْ إِن جَعَلَ ٱللَّهُ عَلَيْكُمُ ٱلَّيْلَ سَرْمَدًا إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَـٰمَةِ مَنْ إِلَـٰهٌ غَيْرُ ٱللَّهِ يَأْتِيكُم بِضِيَآءٍ ۖ أَفَلَا تَسْمَعُونَ

*Kul eraeytum in ce'ala(A)llâhu ‘aleykumu-lleyle sermeden ilâ yevmi-lkiyâmeti men ilâhun ġayru(A)llâhi ye/tîkum bidiyâ-/(in)(s) efelâ tesme'ûn(e)*

**Meal (Diyanet):** De ki: "Ne dersiniz? Allah, üzerinize geceyi kıyamete kadar sürekli kılsaydı, Allah'tan başka hangi ilah size bir aydınlık getirir? Hala duymayacak mısınız?"

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/28/71

---

## Tefsir

{"topics":["tevhid","tabiat-ayetleri","kiyamet","musrikler"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın kudretini ve birliğini vurgulamak için gece ve gündüzün yaratılışındaki ilahi düzeni sorgulamaktadır. Anahtar kavramlar, gecenin sürekliliği, ilahi otorite ve işitme eylemi üzerinden tevhidi mesajı pekiştirmektedir.","keyConcepts":[{"word":"ٱلَّيْلَ","root":"ل ي ل","rootLatin":"L-Y-L","meaning":"Gecenin, Allah'ın kudretinin bir göstergesi olarak sürekli kılınması ihtimali üzerinden vurgulanması.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'leyl' kelimesini güneşin batışından doğuşuna kadar olan zaman dilimi olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, bu doğal döngünün Allah tarafından kesintiye uğratılması durumunda ortaya çıkacak çaresizliği ifade eder, böylece Allah'ın yaratmadaki eşsizliğini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'leyl' kelimesinin Kur'an'da bazen mecazi anlamda karanlık ve sıkıntıya işaret ettiğini belirtir. Bu ayette ise 'sermeden' kelimesiyle birlikte kullanılarak, gecenin fiziksel karanlığının sürekli hale gelmesiyle oluşacak zorluğun ve Allah'tan başkasının bu durumu değiştiremeyeceğinin altını çizer."}]},{"word":"سَرْمَدًا","root":"س ر م د","rootLatin":"S-R-M-D","meaning":"Gecenin kesintisiz ve ebedi kılınması durumunu ifade ederek, Allah'ın yaratma gücünün sınırsızlığını gösterir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'sermed' kelimesini 'daimî, kesintisiz ve ebedî' olarak açıklar. Ayetteki 'geceyi sermed kılmak' ifadesi, gecenin doğal döngüsünün bozulup sürekli hale gelmesiyle ortaya çıkacak olan imkansız durumu ve bu durumu ancak Allah'ın değiştirebileceği gerçeğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'sermed' kelimesinin 'devamlılık ve kesintisizlik' anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın kudretinin büyüklüğünü ve yaratılış düzenindeki mutlak hakimiyetini göstermek için bir varsayım olarak sunulmuştur; yani, eğer Allah isteseydi geceyi sonsuz kılabilirdi."}]},{"word":"يَأْتِيكُم","root":"أ ت ي","rootLatin":"E-T-Y","meaning":"Işık getirme eylemi üzerinden, Allah'tan başka hiçbir gücün bu ilahi düzeni değiştiremeyeceğini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ety' kökünü 'gelmek, ulaşmak' anlamında kullanır. Ayetteki 'yâ'tîkum bi-diyâ'in' (size bir ışık getirir) ifadesi, Allah'tan başka hiçbir ilahın, Allah'ın sürekli kıldığı geceyi aydınlatacak güce sahip olmadığını, dolayısıyla gerçek kudretin yalnızca Allah'a ait olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki fiillerin genellikle ilahi irade ve kudretle bağlantılı olduğunu belirtir. 'Yâ'tîkum' fiili, burada 'ışık getirme' eylemiyle birlikte kullanılarak, Allah'ın yaratılış üzerindeki mutlak kontrolünü ve O'nun dışındaki varlıkların acizliğini ortaya koyar. Bu, tevhidi bir mesajdır."}]},{"word":"بِضِيَآءٍ","root":"ض و أ","rootLatin":"D-V-E","meaning":"Karanlığı dağıtan ve hayatı mümkün kılan ışığı ifade ederek, Allah'ın lütfunu ve yaratıcılığını sembolize eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'diyâ'' kelimesini 'parlaklık ve aydınlık' olarak açıklar. Ayetteki 'bi-diyâ'in' ifadesi, gecenin sürekli kılınması durumunda insanların en temel ihtiyacı olan ışığın, Allah'tan başka hiçbir varlık tarafından sağlanamayacağını vurgulayarak, Allah'ın eşsiz kudretini ve rızık vericiliğini ortaya koyar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'diyâ'' kelimesinin Kur'an'da genellikle hayat, rehberlik ve ilahi lütuf gibi olumlu anlamlarla ilişkilendirildiğini belirtir. Bu ayette, 'diyâ''nın yokluğu, Allah'ın kudretinin inkar edilmesi durumunda ortaya çıkacak kaosu ve çaresizliği sembolize eder, böylece Allah'ın varlığına ve birliğine delil sunar."}]},{"word":"تَسْمَعُونَ","root":"س م ع","rootLatin":"S-M-'-","meaning":"İşitme eylemi üzerinden, ilahi mesajı ve delilleri idrak etme, anlama ve kabul etme çağrısı yapar.","sources":[{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'sem'' kökünü 'duymak, işitmek' anlamının yanı sıra 'anlamak ve idrak etmek' olarak da açıklar. Ayetteki 'e-felâ tesme'ûn' (dinlemez misiniz?) ifadesi, sadece fiziksel işitmeyi değil, aynı zamanda bu ilahi deliller üzerindeki düşünmeyi ve hakikati kavramayı teşvik eden retorik bir sorudur."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'sem'' fiilinin genellikle 'iman etmek' ve 'itaat etmek' anlamlarını da içerdiğini belirtir. Bu ayetteki 'tesme'ûn' ifadesi, Allah'ın kudretine dair sunulan açık delilleri işitip anlamayan ve dolayısıyla iman etmeyenlere yönelik bir kınama ve uyarıdır. İşitmek, burada hakikati kabul etmeye giden ilk adımdır."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî, sükûn üzere mebnîdir.","gloss":"De ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":2,"surface":"أَرَءَيْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ا-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رَأَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî, damme üzere mebnîdir.","gloss":"Gördünüz mü? / Söyler misiniz?","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"Eğer","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Şart edatı"},{"position":4,"surface":"جَعَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için fetha üzere mebnîdir.","gloss":"yapsaydı / kılsaydı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":5,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"جَعَلَ fiilinin fâili olduğu için merfûdur.","gloss":"Allah","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":6,"surface":"عَلَيْكُمُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerinize"},{"position":6,"surface":"كُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallededir.","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":7,"surface":"ٱلَّيْلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ل-ي-ل","rootLatin":"l-y-l","lemma":"لَيْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"جَعَلَ fiilinin mef'ûlün bihi olduğu için mansûbdur.","gloss":"geceyi","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":8,"surface":"سَرْمَدًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ر-م-د","rootLatin":"s-r-m-d","lemma":"سَرْمَد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"جَعَلَ fiilinin ikinci mef'ûlün bihi veya hâl olduğu için mansûbdur.","gloss":"sürekli / ebedi","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":9,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-e kadar","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":10,"surface":"يَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûrdur.","gloss":"günü","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":11,"surface":"ٱلْقِيَـٰمَةِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قِيَامَة","form":"Fi'âle","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûrdur.","gloss":"kıyamet","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":12,"surface":"مَنْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû mahallededir.","gloss":"kim","binaDurumu":"Mebnî (ism-i istifhâm)","gorev":"Mübteda"},{"position":13,"surface":"إِلَـٰهٌ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"إِلَاه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"مَنْ ism-i istifhamının haberi olduğu için merfûdur.","gloss":"tanrı","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":14,"surface":"غَيْرُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ي-ر","rootLatin":"gh-y-r","lemma":"غَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"إِلَـٰهٌ kelimesinin sıfatı olduğu için merfûdur.","gloss":"başka","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat","izafet":"Muzâf"},{"position":15,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûrdur.","gloss":"Allah","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":16,"surface":"يَأْتِيكُم","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ا-ت-ي","rootLatin":"'-t-y","lemma":"أَتَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfûdur.","gloss":"size getirir","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":16,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahallededir.","gloss":"size","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":17,"surface":"بِضِيَآءٍ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":17,"surface":"ضِيَآءٍ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ض-و-ا","rootLatin":"d-w-'","lemma":"ضِيَاء","form":"Fi'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûrdur.","gloss":"bir ışık","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":18,"surface":"أَفَلَا","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"mı?","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"İstifhâm edatı"},{"position":18,"surface":"فَلَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman ... değil","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"İstifhâm edatı"},{"position":19,"surface":"تَسْمَعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-م-ع","rootLatin":"s-m-'","lemma":"سَمِعَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfûdur, nûn'un sübûtu ile.","gloss":"dinlemez misiniz?","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Kul"},{"position":2,"translit":"eraeytum"},{"position":3,"translit":"in"},{"position":4,"translit":"ce'ala"},{"position":5,"translit":"(A)llâhu"},{"position":6,"translit":"‘aleykumu"},{"position":7,"translit":"lleyle"},{"position":8,"translit":"sermeden"},{"position":9,"translit":"ilâ"},{"position":10,"translit":"yevmi"},{"position":11,"translit":"lkiyâmeti"},{"position":12,"translit":"men"},{"position":13,"translit":"ilâhun"},{"position":14,"translit":"ġayru"},{"position":15,"translit":"(A)llâhi"},{"position":16,"translit":"ye/tîkum"},{"position":17,"translit":"bidiyâ-/(in)(s)"},{"position":18,"translit":"efelâ"},{"position":19,"translit":"tesme'ûn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kasas Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/71*