# Kasas Sûresi, 84. Âyet (28:84)

> مَن جَآءَ بِٱلْحَسَنَةِ فَلَهُۥ خَيْرٌ مِّنْهَا ۖ وَمَن جَآءَ بِٱلسَّيِّئَةِ فَلَا يُجْزَى ٱلَّذِينَ عَمِلُوا۟ ٱلسَّيِّـَٔاتِ إِلَّا مَا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ

*Men câe bilhaseneti felehu ḣayrun minhâ(s) vemen câe bi-sseyyi-eti felâ yuczâ-lleżîne ‘amilû-sseyyi-âti illâ mâ kânû ya'melûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Kim bir iyilik getirirse, ona bundan daha hayırlısı vardır. Kim de bir kötülük getirirse, bilsin ki, kötülük işleyenler ancak yapmakta olduklarının cezasına çarptırılırlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/28/84

---

## Tefsir

{"topics":["ahiret-mukafat","hesap-mizan","adalet","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"مَن","pos":"harf","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i şart olduğu için mebnî","gloss":"kim"},{"position":2,"surface":"جَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ء","rootLatin":"j-y-ʾ","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"getirdi"},{"position":3,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":3,"surface":"ٱلْحَسَنَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-س-ن","rootLatin":"ḥ-s-n","lemma":"حَسَنَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"iyilik"},{"position":4,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Rabt","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman"},{"position":4,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":4,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":5,"surface":"خَيْرٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"ḫ-y-r","lemma":"خَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"daha iyi"},{"position":6,"surface":"مِّنْهَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":6,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ondan"},{"position":7,"surface":"وَمَن","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"مَن","pos":"harf","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i şart olduğu için mebnî","gloss":"kim"},{"position":8,"surface":"جَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ء","rootLatin":"j-y-ʾ","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"getirdi"},{"position":9,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":9,"surface":"ٱلسَّيِّئَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-و-ء","rootLatin":"s-w-ʾ","lemma":"سَيِّئَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kötülük"},{"position":10,"surface":"فَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Rabt","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman"},{"position":10,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":11,"surface":"يُجْزَى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ز-ي","rootLatin":"j-z-y","lemma":"جَزَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"cezalandırılır"},{"position":12,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":13,"surface":"عَمِلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-م-ل","rootLatin":"ʿ-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yaptılar"},{"position":14,"surface":"ٱلسَّيِّـَٔاتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-و-ء","rootLatin":"s-w-ʾ","lemma":"سَيِّئَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kötülükleri"},{"position":15,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisnâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak"},{"position":16,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"şey"},{"position":17,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiler"},{"position":18,"surface":"يَعْمَلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-م-ل","rootLatin":"ʿ-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"yapıyorlar"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, iyilik ve kötülük kavramları üzerinden ilahi adalet prensibini vurgulamaktadır. 'Hasene' ve 'Seyyie' kelimeleri, amellerin niteliğini belirlerken, 'Cezâ' ve 'Amel' kelimeleri ise bu amellerin karşılığını ve mahiyetini ifade etmektedir.","keyConcepts":[{"word":"بِٱلْحَسَنَةِ","root":"ح س ن","rootLatin":"h-s-n","meaning":"İyilik, güzellik, güzel amel.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hasene, hem zatında güzel olanı hem de başkasına fayda sağlayan şeyi ifade eder. Ayetteki 'bi'l-haseneti' ifadesi, kişinin Allah'a yakınlaşmasına vesile olan, şeriatın güzel saydığı her türlü ameli kapsar. (s. 235)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Hasene, Allah katında makbul olan, sevap kazandıran her türlü fiil ve sözdür. Bu ayetteki kullanımı, kişinin ahirette karşılığını göreceği salih amelleri ifade eder. (c. 2, s. 102)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Hasene, Kur'an'da sadece estetik bir güzelliği değil, aynı zamanda ahlaki ve dini bir değeri de ifade eder. Bu ayette, Allah'ın rızasına uygun olan, olumlu ve yapıcı eylemleri belirtir. (s. 205)"}]},{"word":"بِٱلسَّيِّئَةِ","root":"س و ء","rootLatin":"s-v-'-","meaning":"Kötülük, çirkinlik, kötü amel.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Seyyie, hem zatında çirkin olanı hem de başkasına zarar veren şeyi ifade eder. Ayetteki 'bi's-seyyi'eti' ifadesi, kişinin Allah'tan uzaklaşmasına sebep olan, şeriatın kötü saydığı her türlü ameli kapsar. (s. 433)"},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Seyyie, günah, isyan ve Allah'ın hoşnut olmadığı her türlü fiildir. Bu ayette, kişinin ahirette cezasını göreceği kötü amelleri ifade eder. (s. 345)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Seyyie, Kur'an'da sadece estetik bir çirkinliği değil, aynı zamanda ahlaki ve dini bir olumsuzluğu da ifade eder. Bu ayette, Allah'ın rızasına aykırı olan, yıkıcı ve zararlı eylemleri belirtir. (s. 206)"}]},{"word":"يُجْزَىٰ","root":"ج ز ي","rootLatin":"c-z-y","meaning":"Karşılık vermek, ödüllendirmek veya cezalandırmak.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Cezâ, bir fiilin karşılığı olarak verilen şeydir; bu karşılık bazen iyilik (sevap), bazen de kötülük (ceza) olabilir. Ayetteki 'felâ yüczâ' ifadesi, kötü amel işleyenlerin ancak yaptıkları kadar ceza göreceğini, zulme uğramayacaklarını vurgular. (s. 112)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Cezâ, bir amelin neticesi olarak ortaya çıkan sonuçtur. Bu ayette, Allah'ın adaletinin tecellisi olarak, kötü amellerin tam karşılığının verileceğini, fazlasının verilmeyeceğini belirtir. (c. 2, s. 189)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Cezâ kelimesi, Kur'an'da genellikle ilahi adalet bağlamında kullanılır ve amellerin karşılığının eksiksiz bir şekilde verileceğini ifade eder. Burada, kötü amellerin karşılığının adil bir şekilde ödeneceği anlamındadır. (s. 150)"}]},{"word":"عَمِلُوا۟","root":"ع م ل","rootLatin":"'-m-l","meaning":"Yapmak, işlemek, eylemde bulunmak.","sources":[{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Amel, iradeye dayalı olarak yapılan her türlü fiildir. Ayetteki 'amelû' fiili, kötü amelleri kastederek, kişilerin kendi tercihleriyle işledikleri fiillerin sorumluluğunu vurgular. (s. 645)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Amel, kişinin bilinçli olarak gerçekleştirdiği eylemdir. Bu ayette, 'yaptıkları kadar ceza görürler' ifadesiyle, amellerin niteliği ve niceliği ile cezanın doğrudan ilişkili olduğu belirtilir. (c. 2, s. 310)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Amel, Kur'an'da genellikle kişinin dünya hayatında gerçekleştirdiği, ahirette karşılığını göreceği fiilleri ifade eder. Burada, kötü amellerin bizzat işleyenler tarafından gerçekleştirildiğini ve sorumluluğunun onlara ait olduğunu gösterir. (s. 120)"}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kasas Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/84*
- **Kasas Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *28/84*