# Ankebût Sûresi, 2. Âyet (29:2)

> أَحَسِبَ ٱلنَّاسُ أَن يُتْرَكُوٓا۟ أَن يَقُولُوٓا۟ ءَامَنَّا وَهُمْ لَا يُفْتَنُونَ

*Ehasibe-nnâsu en yutrakû en yekûlû âmennâ vehum lâ yuftenûn(e)*

**Meal (Diyanet):** İnsanlar, "İnandık" demekle imtihan edilmeden bırakılacaklarını mı zannederler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/29/2

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, imanın sadece sözden ibaret olmadığını, aksine imtihanlarla sınanmayı gerektirdiğini vurgulamaktadır. Anahtar kavramlar, 'hesap etme/sanma', 'terk edilme/bırakılma', 'iman etme' ve 'fitneye uğrama/denenme' fiilleri etrafında şekillenerek, inancın derinliğini ve sorumluluğunu ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"أَحَسِبَ","root":"ح س ب","rootLatin":"h-s-b","meaning":"İnsanların, iman ettiklerini söylemekle imtihan edilmeyeceklerini zannetmeleri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hasibe' fiilinin genellikle bir şeyi doğru zannetmek, bir şeye inanmak anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda ise, insanların iman ettiklerini söylemekle sorumluluktan kurtulacakları yönündeki yanlış zannını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'hasibe' fiilinin burada 'zannetti' anlamında kullanıldığını, yani insanların bir şeyi gerçek dışı bir şekilde düşündüklerini ifade ettiğini belirtir. Ayette, imtihan edilmeyecekleri yönündeki bu yanlış düşünceye işaret eder."}]},{"word":"يُتْرَكُوا","root":"ت ر ك","rootLatin":"t-r-k","meaning":"İman ettiklerini söyleyenlerin, herhangi bir sınamaya tabi tutulmadan kendi hallerine bırakılmaları.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'terk' kelimesinin bir şeyi bırakmak, vazgeçmek anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'yutrakû' ifadesi, insanların iman iddialarının ardından imtihan edilmeden serbest bırakılacakları yönündeki yanlış beklentiyi vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'terk'in bir şeyi geride bırakmak, ondan el çekmek olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın müminleri imtihan etmeden, onların iman iddialarını sınamadan bırakmayacağını, yani onları kendi hallerine terk etmeyeceğini anlatır."}]},{"word":"ءَامَنَّا","root":"أ م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"İnsanların kalben ve dille Allah'a ve getirdiklerine inandıklarını ifade etmeleri.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'iman' kavramının Kur'an'da sadece bir inanç beyanı olmadığını, aynı zamanda bir güven ve teslimiyet eylemi olduğunu vurgular. Ayetteki 'âmennâ' ifadesi, bu beyanın arkasındaki gerçekliğin imtihanlarla ortaya çıkacağını ima eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'iman'ın kök anlamının 'emniyet' ve 'güven' olduğunu, bir şeye inanmanın o şeye güvenmekle eşdeğer olduğunu belirtir. Ayetteki 'âmennâ' sözü, bu güvenin sadece dilde kalmayıp, zorluklar karşısında da devam etmesi gerektiğini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'iman'ın Kur'an'da sadece tasdikten ibaret olmadığını, aynı zamanda kalbin tasdiki, dilin ikrarı ve azaların amelini kapsayan geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ifade eder. Ayet, bu kapsamlı imanın sınanacağını belirtir."}]},{"word":"يُفْتَنُونَ","root":"ف ت ن","rootLatin":"f-t-n","meaning":"İman iddialarının doğruluğunu ortaya çıkarmak için çeşitli zorluklar, sıkıntılar ve denemelerle karşılaşmaları.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fitne' kelimesinin aslen altını ateşe koyarak saflığını anlamak anlamına geldiğini, mecazi olarak ise insanları imtihan etmek, denemek ve sıkıntıya sokmak için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yüftenûn' ifadesi, müminlerin imanlarının gerçekliğini ortaya koymak için çeşitli sınavlardan geçirileceğini açıkça ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'fitne'nin deneme, imtihan ve belaya düşürme anlamlarına geldiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, iman edenlerin sadece sözle kalmayıp, inançlarının sağlamlığını göstermek üzere zorluklarla yüzleşeceklerini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'fitne'nin çeşitli anlamlarını sıralarken, bunlardan birinin de 'imtihan' olduğunu belirtir. Ayetteki 'yüftenûn' fiili, Allah'ın kullarını imanları konusunda deneyeceğini, böylece sadık olanlarla yalancıları ayıracağını ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["imtihan-bela","iman","sidk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"İstifham harfi olduğu için mebnî","gloss":"mı/mi"},{"position":1,"surface":"حَسِبَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ح-س-ب","rootLatin":"h-s-b","lemma":"حَسِبَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sandı"},{"position":2,"surface":"ٱلنَّاسُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-و-س","rootLatin":"n-w-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"insanlar"},{"position":3,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Mastariyye ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mastariyye ve nasb harfi olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":4,"surface":"يُتْرَكُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ت-ر-ك","rootLatin":"t-r-k","lemma":"تَرَكَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından (أَن) sonra geldiği için mansûb, nunun düşmesiyle","gloss":"bırakılsınlar"},{"position":5,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Mastariyye ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mastariyye ve nasb harfi olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":6,"surface":"يَقُولُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından (أَن) sonra geldiği için mansûb, nunun düşmesiyle","gloss":"desinler"},{"position":7,"surface":"ءَامَنَّا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-م-ن","rootLatin":"'-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inandık"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hâliyye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Hâl harfi olduğu için mebnî","gloss":"iken"},{"position":8,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû (mahallen)","gloss":"onlar"},{"position":9,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":10,"surface":"يُفْتَنُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ت-ن","rootLatin":"f-t-n","lemma":"فَتَنَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû, nunun sabit kalmasıyla","gloss":"imtihan edilmezler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zümer Sûresi** · *29/2-3*
- **Ankebût Sûresi** · *29/2*
- **Zümer Sûresi** · *29/2-3*
- **Ankebût Sûresi** · *29/2*