# Ankebût Sûresi, 28. Âyet (29:28) > وَلُوطًا إِذْ قَالَ لِقَوْمِهِۦٓ إِنَّكُمْ لَتَأْتُونَ ٱلْفَـٰحِشَةَ مَا سَبَقَكُم بِهَا مِنْ أَحَدٍ مِّنَ ٱلْعَـٰلَمِينَ *Velûtan iżkâle likavmihi innekum lete/tûne-lfâhişete mâ sebekakum bihâ min ehadin mine-l'âlemîn(e)* **Meal (Diyanet):** Lut'u da peygamber olarak gönderdik. Hani o, kavmine şöyle demişti: "Gerçekten siz, sizden önce dünyada hiçbir toplumun yapmadığı bir hayasızlığı işliyorsunuz." **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/29/28 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Ankebût Suresi'nin 28. ayeti, Hz. Lut'un kavmine yönelik uyarısını içermektedir. Ayet, kavmin işlediği 'fahişe' fiilinin eşsizliğini ve vahametini vurgulayarak, bu eylemin evrensel bir sapkınlık olduğunu dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"لُوطًا","root":"ل و ط","rootLatin":"l-v-t","meaning":"Peygamber Lut'un adı olup, kavmine hitap eden şahsiyeti ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Lût (عليه السلام) kelimesi, Kur'an'da özel isim olarak geçer ve Hz. İbrahim'in yeğeni olan peygamberi ifade eder. Bu ayette, onun kavmine yaptığı uyarı bağlamında zikredilmiştir. (el-Müfredât, s. 745)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da peygamber isimleri, genellikle belirli bir mesajın veya ahlaki dersin taşıyıcısı olarak kullanılır. Lut ismi de, özellikle cinsel ahlaksızlığa karşı mücadelenin sembolü olarak öne çıkar. (s. 189)"}]},{"word":"قَالَ","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Söylemek, demek anlamına gelir ve Hz. Lut'un kavmine hitabını ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"قَالَ fiili, Kur'an'da sıklıkla bir peygamberin kavmine veya Allah'ın kullarına hitabını aktarmak için kullanılır. Burada, Lut'un kavmine yönelik uyarıcı sözlerini ifade eder. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 119)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kavl (قول), bir düşünceyi veya duyguyu sözle ifade etmektir. Ayetteki kullanımı, Hz. Lut'un kavmine açık ve net bir şekilde tebliğde bulunduğunu gösterir. (el-Müfredât, s. 687)"}]},{"word":"لَتَأْتُونَ","root":"أ ت ي","rootLatin":"e-t-y","meaning":"Yapmak, işlemek, gelmek anlamına gelir ve kavmin hayasızlık fiilini gerçekleştirmesini vurgular.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"أتى fiili, bir şeyi yapmak, bir fiili işlemek anlamında kullanılır. Buradaki 'let'etûne' ifadesi, kavmin bu çirkin fiili ısrarla ve alışkanlık haline getirerek yaptığını pekiştirir. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 325)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İtyan (إتيان), bir şeye ulaşmak veya bir fiili gerçekleştirmek demektir. Ayetteki kullanımı, kavmin 'fahişe'yi bizzat işlediğini ve bu eylemin faili olduğunu belirtir. (el-Müfredât, s. 24)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Fiilin 'te'kid nunu' ile gelmesi (let'etûne), eylemin kesinliğini ve sürekliliğini vurgular. Bu, kavmin söz konusu fiili sadece bir kez değil, sürekli olarak işlediğini gösterir. (s. 187)"}]},{"word":"ٱلْفَـٰحِشَةَ","root":"ف ح ش","rootLatin":"f-h-ş","meaning":"Hayasızlık, çirkinlik, aşırı kötü fiil anlamına gelir ve Lut kavminin işlediği cinsel sapkınlığı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fahişe (فاحشة), haddi aşan, çirkinliği ve kötülüğü açık olan her türlü fiil için kullanılır. Kur'an'da genellikle cinsel sapkınlıkları ve ahlaksızlıkları ifade eder. Lut kavmi bağlamında, erkeklerin erkeklerle ilişkiye girmesi kastedilir. (el-Müfredât, s. 620)"},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Fahişe, şeriatın ve aklın çirkin gördüğü, haddi aşan her türlü günah ve kötülüktür. Lut kavminin fiili, bu tanımın en belirgin örneklerinden biridir. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 345)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Fahişe kavramı, Kur'an'da sadece cinsel ahlaksızlığı değil, aynı zamanda toplumsal düzeni bozan her türlü aşırı ve çirkin davranışı kapsar. Lut kavminin eylemi, hem cinsel hem de toplumsal bir sapkınlık olarak sunulur. (s. 205)"}]},{"word":"ٱلْعَـٰلَمِينَ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Âlemler, tüm varlıklar, insanlar anlamına gelir ve Lut kavminin fiilinin evrensel bir eşsizliğe sahip olduğunu vurgular.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Âlem (عالم), Allah'tan başka her şey için kullanılan bir isimdir. 'Âlemîn' ise, tüm insan topluluklarını ve varlıkları kapsar. Ayetteki kullanımı, Lut kavminin işlediği fiilin, o zamana kadar hiçbir insan topluluğu tarafından yapılmamış, eşi benzeri görülmemiş bir sapkınlık olduğunu ifade eder. (el-Müfredât, s. 578)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Âlemîn, akıl sahibi varlıklar için kullanılan bir çoğul isimdir. Burada, Lut kavminin fiilinin, insanlık tarihinde bir ilk olması ve bu yönüyle diğer tüm topluluklardan ayrılması vurgulanır. (el-Külliyyât, s. 650)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Min el-âlemîn (من العالمين) ifadesi, 'insanlardan hiç kimse' anlamını pekiştirir ve Lut kavminin fiilinin ne kadar vahim ve benzersiz olduğunu gösterir. Bu, eylemin sadece bir sapkınlık değil, aynı zamanda bir 'ilk' olduğunu belirtir. (Umdetü'l-Huffâz, c. 2, s. 123)"}]}]} ## Tefsir {"topics":["kissa-diger-peygamberler","kissa-gecmis-kavimler","edep-haya"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"و","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لُوطًا","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ل-و-ط","rootLatin":"l-w-ṭ","lemma":"لُوط","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mahzuf bir fiilin mef'ûlün bih'i olduğu için mansûb (takdiri: اذكر لوطًا)","gloss":"Lut'u"},{"position":2,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zaman Zarfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":3,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":4,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":4,"surface":"قَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kavmine"},{"position":4,"surface":"هِۦٓ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":5,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe bi'l-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":5,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"siz"},{"position":6,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Tekid Lamı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"elbette"},{"position":6,"surface":"تَأْتُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"أ-ت-ي","rootLatin":"ʾ-t-y","lemma":"أَتَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nâsıb ve câzim edat almadığı için merfû","gloss":"yapıyorsunuz"},{"position":7,"surface":"ٱلْفَـٰحِشَةَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ح-ش","rootLatin":"f-ḥ-š","lemma":"فَاحِشَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"hayasızlığı"},{"position":8,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":9,"surface":"سَبَقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-ب-ق","rootLatin":"s-b-q","lemma":"سَبَقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geçti"},{"position":9,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"sizi"},{"position":10,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":10,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onu"},{"position":11,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Zâide)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"den"},{"position":12,"surface":"أَحَدٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ح-د","rootLatin":"ʾ-ḥ-d","lemma":"أَحَد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için lafzen mecrûr, mahallen merfû (fâil)","gloss":"hiç kimse"},{"position":13,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"den"},{"position":14,"surface":"ٱلْعَـٰلَمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَالَم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"âlemlerden"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Ankebût Sûresi** · *29/28* - **Ankebût Sûresi** · *29/28* - **Ankebût Sûresi** · *29/28* - **Ankebût Sûresi** · *29/28*