# Ankebût Sûresi, 60. Âyet (29:60)

> وَكَأَيِّن مِّن دَآبَّةٍ لَّا تَحْمِلُ رِزْقَهَا ٱللَّهُ يَرْزُقُهَا وَإِيَّاكُمْ ۚ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ

*Vekeeyyin min dâbbetin lâ tahmilu rizkaha(A)llâhu yerzukuhâ ve-iyyâkum(c) vehuve-ssemî'u-l'alîm(u)*

**Meal (Diyanet):** Nice canlılar vardır ki, rızıklarını taşımazlar (yiyecek biriktirmezler). Onları da sizi de Allah rızıklandırır. O, hakkıyla işitendir, hakkıyla bilendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/29/60

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Ankebût Suresi'nin 60. ayeti, Allah'ın tüm canlıların rızık vericisi olduğunu vurgulayarak, insanın tevekkülünü pekiştiren ve Allah'ın kudretini, ilmini ve işitmesini öne çıkaran temel kavramlar içermektedir. Ayet, rızık endişesi taşıyan insanlara güvence vermektedir.","keyConcepts":[{"word":"دَآبَّةٍ","root":"د ب ب","rootLatin":"d-b-b","meaning":"Yeryüzünde hareket eden, yürüyen, canlı varlık.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Dâbbe kelimesi, aslen yavaş yavaş yürümek anlamına gelen 'debb' kökünden türemiştir. Kur'an'da ise genellikle yeryüzünde hareket eden, canlı olan her varlık için kullanılır. Bu ayette, rızkını kendi başına temin edemeyen, Allah'a muhtaç olan tüm canlıları kapsar."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Dâbbe, yeryüzünde hareket eden her şeydir. Ayetteki kullanımı, rızık konusunda aciz olan, kendi gücüyle rızkını kazanamayan varlıkları ifade eder. Bu, insanları da kapsayan geniş bir anlam taşır."}]},{"word":"تَحْمِلُ","root":"ح م ل","rootLatin":"h-m-l","meaning":"Yüklenmek, taşımak, rızkını elde etmek veya üzerinde bulundurmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tahmilu fiili, burada 'rızkını taşıyamaz, elde edemez' anlamında kullanılmıştır. Yani, kendi rızkını kazanma ve biriktirme gücüne sahip değildir. Bu, Allah'ın rızık verici sıfatını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Hamle kökü, bir şeyi yüklenmek, taşımak manasına gelir. Ayetteki 'lâ tahmilu rizqahâ' ifadesi, canlıların kendi rızıklarını temin etme ve biriktirme kudretinden yoksun olduğunu, dolayısıyla rızıklarının Allah tarafından verildiğini anlatır."}]},{"word":"رِزْقَهَا","root":"ر ز ق","rootLatin":"r-z-q","meaning":"Allah tarafından canlılara verilen yiyecek, içecek ve diğer geçim kaynakları.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rızık, Allah'ın canlılara bahşettiği, yaşamlarını sürdürmeleri için gerekli olan her şeydir. Bu ayette, özellikle beslenme ve geçim kaynakları kastedilir. Canlıların rızıklarını kendilerinin değil, Allah'ın verdiğini belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Rızık kavramı Kur'an'da sadece maddi gıda ile sınırlı değildir; aynı zamanda manevi nimetleri ve yaşamın devamlılığını sağlayan her türlü lütfu kapsar. Bu ayette, Allah'ın tüm canlıların maddi ve manevi ihtiyaçlarını karşılayan yegane kaynak olduğu vurgulanır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Rızık, Allah'ın kullarına ihsan ettiği, onlara faydalı olan her şeydir. Ayetteki 'rızkaha' ifadesi, her bir canlının kendine özgü rızkının Allah tarafından takdir edildiğini ve verildiğini gösterir."}]},{"word":"يَرْزُقُهَا","root":"ر ز ق","rootLatin":"r-z-q","meaning":"Allah'ın canlılara rızık vermesi, onları beslemesi ve geçimlerini sağlaması.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Yerzukuha fiili, Allah'ın rızık verici (Rezzâk) sıfatının tecellisidir. Bu ayette, rızkını kendi başına temin edemeyen canlıların ve insanların rızkının doğrudan Allah tarafından verildiğini ifade eder. Bu, tevekkülün temelini oluşturur."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Yerzukuha, Allah'ın rızık verme eylemini ifade eder. Bu eylem, sadece gıda teminiyle sınırlı olmayıp, canlıların yaşamlarını sürdürmeleri için gerekli tüm imkanları sağlamayı kapsar. Ayet, bu fiille Allah'ın mutlak kudretini ve merhametini vurgular."}]},{"word":"ٱلسَّمِيعُ","root":"س م ع","rootLatin":"s-m-'-","meaning":"Her şeyi işiten, duaları ve fısıltıları dahi duyan Allah.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Semî' ismi, Allah'ın her şeyi işiten olduğunu ifade eder. Bu ayette, rızık endişesi taşıyanların yakarışlarını, canlıların sessiz ihtiyaçlarını dahi işittiğini ve buna göre rızık verdiğini belirtir. Bu, Allah'ın kullarına yakınlığını gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Semî', Allah'ın sıfatlarından olup, gizli ve açık her sesi, her sözü işitendir. Ayetteki bağlamda, rızık konusunda endişelenenlerin durumunu ve tüm canlıların ihtiyaçlarını işittiğini, dolayısıyla onların rızkını temin ettiğini vurgular."}]},{"word":"ٱلْعَلِيمُ","root":"ع ل م","rootLatin":"'-l-m","meaning":"Her şeyi bilen, gizli ve açık tüm durumları kuşatan Allah.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Alîm ismi, Allah'ın her şeyi, geçmişi, bugünü ve geleceği, görüneni ve görünmeyeni bilen olduğunu ifade eder. Bu ayette, Allah'ın canlıların rızık ihtiyaçlarını, nerede ve ne zaman neye ihtiyaç duyacaklarını bildiğini ve buna göre rızık takdir ettiğini belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Alîm, Allah'ın mutlak ilmini ifade eder. Rızık bağlamında, Allah'ın her canlının yaratılış amacını, yaşam döngüsünü ve ihtiyaçlarını en ince ayrıntısına kadar bildiğini gösterir. Bu bilgi, rızık dağıtımındaki hikmetin temelidir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["rizik","tevekkul","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"كَأَيِّن","pos":"isim","posDetail":"Kinaye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَأَيِّن","form":"-","features":{"irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî mahallen merfû","gloss":"nice"},{"position":2,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":3,"surface":"دَآبَّةٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-ب-ب","rootLatin":"d-b-b","lemma":"دَابَّة","form":"Fa'ile","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"canlı"},{"position":4,"surface":"لَّا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":5,"surface":"تَحْمِلُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-م-ل","rootLatin":"h-m-l","lemma":"حَمَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"taşır"},{"position":6,"surface":"رِزْقَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ز-ق","rootLatin":"r-z-q","lemma":"رِزْق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"rızık"},{"position":6,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":7,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":8,"surface":"يَرْزُقُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ز-ق","rootLatin":"r-z-q","lemma":"رَزَقَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"rızıklandırır"},{"position":8,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî mahallen mansûb","gloss":"onu"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"إِيَّا","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِيَّا","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî mahallen mansûb","gloss":"sizi"},{"position":9,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî mahallen mansûb","gloss":"sizin"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"هُوَ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî mahallen merfû","gloss":"O"},{"position":11,"surface":"ٱلسَّمِيعُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"س-م-ع","rootLatin":"s-m-ʿ","lemma":"سَمِيع","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"işiten"},{"position":12,"surface":"ٱلْعَلِيمُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِيم","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haberin sıfatı veya ikinci haber olduğu için merfû","gloss":"bilen"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Ankebût Sûresi** · *29/60*
- **Ankebût Sûresi** · *29/60*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *29/60*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *29/60*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *29/60*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *29/60*
- **Ankebût Sûresi** · *29/60*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *29/60*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *29/60*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *29/60*
- **Ankebût Sûresi** · *29/60*
- **Ankebût Sûresi** · *29/60*
