# Ankebût Sûresi, 64. Âyet (29:64)

> وَمَا هَـٰذِهِ ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَآ إِلَّا لَهْوٌ وَلَعِبٌ ۚ وَإِنَّ ٱلدَّارَ ٱلْـَٔاخِرَةَ لَهِىَ ٱلْحَيَوَانُ ۚ لَوْ كَانُوا۟ يَعْلَمُونَ

*Vemâ hâżihi-lhayâtu-ddunyâ illâ lehvun vela'ib(un)(c) ve-inne-ddâra-l-âḣirate lehiye-lhayevân(u)(c) lev kânû ya'lemûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Bu dünya hayatı ancak bir eğlence ve oyundan ibarettir. Ahiret yurduna gelince, işte gerçek hayat odur. Keşke bilselerdi!

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/29/64

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Ankebût Suresi'nin 64. ayeti, dünya hayatının geçici ve aldatıcı niteliğini, ahiret hayatının ise gerçek ve kalıcı olduğunu vurgular. Ayet, 'lehv', 'la'ib' ve 'hayevân' gibi kavramlar aracılığıyla bu karşıtlığı dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْحَيَوٰةُ","root":"ح-ي-ي","rootLatin":"h-y-y","meaning":"Bu bağlamda, dünya hayatının geçici ve aldatıcı yönünü ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hayat (الحياة), var olmanın ve idrak etmenin zıddıdır. Kur'an'da hem dünya hayatı hem de ahiret hayatı için kullanılır. Bu ayetteki 'el-hayâtü'd-dünyâ' ifadesi, ahiret hayatına nispetle geçici ve aldatıcı olan varoluşu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu'ya göre 'hayât' (hayat) kavramı Kur'an'da genellikle iki farklı düzlemde ele alınır: 'el-hayâtü'd-dünyâ' (dünya hayatı) ve 'el-hayâtü'l-âhire' (ahiret hayatı). Bu ayetteki 'el-hayâtü'd-dünyâ', gerçek ve kalıcı olan ahiret hayatına karşıt olarak, geçici ve aldatıcı bir varoluş biçimi olarak sunulur."}]},{"word":"لَهْوٌ","root":"ل-ه-و","rootLatin":"l-h-w","meaning":"Dünya hayatının insanı asıl amaçtan alıkoyan, faydasız ve oyalayıcı yönünü ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Lehv (لهو), insanı meşgul eden ve asıl işinden alıkoyan her şeydir. Bu ayette dünya hayatının, insanı ahiret hazırlığından alıkoyan, faydasız ve geçici meşguliyetlerini temsil eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Lehv (اللهو), insanı önemli işlerden alıkoyan, eğlence ve oyalanma anlamına gelir. Ayetteki 'lehv' kelimesi, dünya hayatının insanı ahiret için gerekli olan amellerden uzaklaştıran, boş ve faydasız uğraşlarını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'lehv' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'la'ib' (oyun) ile birlikte kullanıldığını ve dünya hayatının geçiciliğini, aldatıcılığını ve insanı asıl görevinden uzaklaştıran yönünü ifade ettiğini belirtir. Bu ayette de dünya hayatının ciddiyetten uzak, oyalayıcı niteliğini pekiştirir."}]},{"word":"وَلَعِبٌ","root":"ل-ع-ب","rootLatin":"l-'-b","meaning":"Dünya hayatının ciddiyetten uzak, boş ve faydasız bir uğraş olduğunu belirtir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"La'ib (لعب), çocukların yaptığı gibi, faydası olmayan, boş ve ciddiyetten uzak eylemlerdir. Ayetteki 'la'ib' kelimesi, dünya hayatının geçiciliğini ve ahiret karşısında bir oyun gibi değersiz olduğunu ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"La'ib (اللعب), faydası olmayan, boş ve eğlence amaçlı yapılan işlerdir. Bu ayette dünya hayatının, ahiret hayatının ciddiyeti ve kalıcılığı karşısında ne kadar önemsiz ve geçici olduğunu vurgulamak için kullanılmıştır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'lehv' ve 'la'ib' kelimelerinin genellikle birlikte kullanıldığını ve dünya hayatının geçici, aldatıcı ve insanı asıl amacından uzaklaştıran yönünü pekiştirdiğini belirtir. 'La'ib', özellikle faydasız ve ciddiyetten uzak eylemleri ifade eder."}]},{"word":"ٱلدَّارَ","root":"د-و-ر","rootLatin":"d-w-r","meaning":"Ahiret yurdunu, yani kalıcı ve gerçek ikametgahı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Dâr (الدار), bir yerleşim yeri, ikametgah anlamına gelir. Kur'an'da 'ed-dâru'l-âhire' (ahiret yurdu) ifadesi, dünya hayatının geçiciliğine karşılık, kalıcı ve ebedi olan ahiret hayatının mekanını ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Dâr (الدار), bir şeyin etrafında dönülen veya ikamet edilen yerdir. 'Ed-dâru'l-âhire' terkibi, dünya hayatının geçici meskenine karşılık, ahiretteki ebedi ve gerçek ikametgahı ifade eder. Bu ayette, dünya hayatının aksine, ahiretin kalıcı bir yurt olduğu vurgulanır."}]},{"word":"ٱلْحَيَوَانُ","root":"ح-ي-ي","rootLatin":"h-y-y","meaning":"Ahiret hayatının gerçek, kalıcı ve tam anlamıyla canlı olan niteliğini vurgular.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Hayevân (الحيوان), 'hayat' kelimesinin mübalağalı bir şeklidir ve tam, kâmil hayat anlamına gelir. Bu ayette 'el-hayevân' ifadesi, ahiret hayatının dünya hayatına kıyasla çok daha üstün, gerçek ve kesintisiz bir hayat olduğunu belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hayevân (الحيوان), 'hayat' kelimesinin mastarı olup, canlılık ve hayatın kendisi anlamına gelir. Bu ayette, ahiret hayatının gerçek ve kâmil hayat olduğunu, dünya hayatının ise buna nispetle eksik ve geçici olduğunu vurgulamak için kullanılmıştır. Dünya hayatı 'hayât' iken, ahiret hayatı 'hayevân'dır, yani hayatın ta kendisidir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'hayevân' kelimesinin 'hayat'tan daha mübalağalı olduğunu ve tam, kesintisiz ve ebedi hayatı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, ahiret hayatının dünya hayatındaki eksikliklerden arınmış, gerçek ve sonsuz bir canlılık olduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["dunya-ahiret-dengesi","ahiret-mukafat","mal-mulk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve, değil"},{"position":2,"surface":"هَـٰذِهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَـٰذِهِ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"bu"},{"position":3,"surface":"ٱلْحَيَوٰةُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ي-و","rootLatin":"h-y-w","lemma":"حَيَاة","form":"Fa'âle","features":{"state":"Marife","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"İsm-i işaretten sonra gelen ve ona bedel olan marife isim olduğu için merfû","gloss":"hayat"},{"position":4,"surface":"ٱلدُّنْيَآ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"د-ن-و","rootLatin":"d-n-w","lemma":"دُنْيَا","form":"Fu'lâ","features":{"state":"Marife","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"dünya"},{"position":5,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ancak, sadece"},{"position":6,"surface":"لَهْوٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ل-ه-و","rootLatin":"l-h-w","lemma":"لَهْو","form":"Fa'l","features":{"state":"Nekre","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"eğlence"},{"position":7,"surface":"وَلَعِبٌ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ل-ع-ب","rootLatin":"l-'-b","lemma":"لَعِب","form":"Fa'l","features":{"state":"Nekre","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için merfû","gloss":"ve oyun"},{"position":8,"surface":"وَإِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Te'kid Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve muhakkak ki"},{"position":9,"surface":"ٱلدَّارَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-و-ر","rootLatin":"d-w-r","lemma":"دَار","form":"Fa'l","features":{"state":"Marife","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"yurt"},{"position":10,"surface":"ٱلْـَٔاخِرَةَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"أ-خ-ر","rootLatin":"a-kh-r","lemma":"آخِرَة","form":"Fâ'ile","features":{"state":"Marife","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"ahiret"},{"position":11,"surface":"لَهِىَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"elbette o"},{"position":11,"surface":"هِىَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fasıl zamiri olduğu için mebnî","gloss":"o"},{"position":12,"surface":"ٱلْحَيَوَانُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ي-و","rootLatin":"h-y-w","lemma":"حَيَوَان","form":"Fa'alân","features":{"state":"Marife","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"hayat"},{"position":13,"surface":"لَوْ","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"eğer"},{"position":14,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"olsalardı"},{"position":15,"surface":"يَعْلَمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"bilirlerdi"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *29/64*
- **Hac Sûresi** · *29/64*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *29/64*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *29/64*
- **Ankebût Sûresi** · *29/64*
- **Ankebût Sûresi** · *29/64*
- **Hac Sûresi** · *29/64*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *29/64*
- **Kalem Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *29/64*
- **TB. Süleymân-Dâvûd-Yûnus-Eyyûb Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *29/64*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *29/64*
- **Kalem Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *29/64*