# Ankebût Sûresi, 67. Âyet (29:67)

> أَوَلَمْ يَرَوْا۟ أَنَّا جَعَلْنَا حَرَمًا ءَامِنًا وَيُتَخَطَّفُ ٱلنَّاسُ مِنْ حَوْلِهِمْ ۚ أَفَبِٱلْبَـٰطِلِ يُؤْمِنُونَ وَبِنِعْمَةِ ٱللَّهِ يَكْفُرُونَ

*Eve lem yerav ennâ ce'alnâ haramen âminen veyuteḣattafu-nnâsu min havlihim(c) efebilbâtili yu/minûne vebini'meti(A)llâhi yekfurûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Çevrelerindeki insanlar kapılıp götürülürken, bizim, onların yurtlarını saygın ve güvenlikli bir yer kıldığımızı görmediler mi? Onlar hala batıla inanıyorlar da Allah'ın nimetini inkar mı ediyorlar?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/29/67

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Ankebût Suresi'nin 67. ayeti, Mekke'nin güvenli bir harem kılınması ve çevresindeki kargaşaya rağmen bu nimeti inkâr edenlerin durumunu ele almaktadır. Ayet, 'harem', 'âmin', 'yütehattefu', 'bâtıl' ve 'yekfurûn' gibi anahtar kavramlar üzerinden, Allah'ın kudretini ve insanların nankörlüğünü vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"حَرَمًا","root":"ح ر م","rootLatin":"h-r-m","meaning":"Ayette, Allah tarafından dokunulmaz ve kutsal kılınmış, güvenli bölge anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'harem' kelimesinin 'haram kılmak', 'yasaklamak' kökünden geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın belirli bir yeri (Mekke'yi) diğer yerlerden ayırarak, orada savaşmayı, kan dökmeyi ve belirli fiilleri yasaklamak suretiyle kutsal ve güvenli kıldığını ifade eder. Bu, Allah'ın o yere özel bir statü bahşetmesidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'harem'i 'muharrem', yani yasaklanmış, dokunulmaz kılınmış yer olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, Mekke'nin çevresindeki kargaşaya rağmen, Allah'ın onu dokunulmaz kılarak bir sığınak haline getirdiğini, bu durumun Allah'ın bir nimeti olduğunu vurgular."}]},{"word":"ءَامِنًا","root":"أ م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Bu kelime, Mekke'nin Allah tarafından güvenli, emniyetli kılınmış olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'âmin' kelimesini 'emniyet içinde olan', 'korkudan uzak' olarak açıklar. Ayette, Mekke'nin çevresindeki insanların kapılıp götürüldüğü bir ortamda dahi, Allah'ın bu şehri korkusuz ve güvenli kıldığını, bunun Allah'ın bir lütfu olduğunu belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'emn' kökünün Kur'an'daki temel anlamlarından birinin 'güvenlik', 'emniyet' olduğunu belirtir. Ayetteki 'âmin' kelimesi, Mekke'nin sadece fiziksel olarak değil, aynı zamanda manevi olarak da bir sığınak ve huzur yeri olarak algılanması gerektiğini, bu durumun Allah'ın bir vaadi ve tecellisi olduğunu gösterir."}]},{"word":"وَيُتَخَطَّفُ","root":"خ ط ف","rootLatin":"h-t-f","meaning":"Çevrelerindeki insanların aniden yakalanıp götürülmesi, kapılıp kaçırılması eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'hatf' kelimesinin 'hızlıca kapmak', 'çalmak', 'ansızın alıp götürmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yütehattefu' fiili, Mekke'nin çevresindeki kabilelerin ve insanların, düşmanlar tarafından aniden baskına uğrayıp esir alınması veya öldürülmesi gibi şiddetli ve güvensiz bir durumu tasvir eder. Bu, Mekke'nin güvenliğinin ne kadar büyük bir nimet olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tahattuf' fiilinin 'bir şeyi hızla ve şiddetle almak' anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki kullanımı, Mekke'nin çevresindeki bölgelerde yaşayan insanların sürekli bir tehdit altında olduğunu, can ve mal güvenliklerinin olmadığını, bu durumun Mekke'nin 'harem' ve 'âmin' oluşunun değerini artırdığını gösterir."}]},{"word":"بِٱلْبَـٰطِلِ","root":"ب ط ل","rootLatin":"b-t-l","meaning":"Gerçek dışı, asılsız, değersiz ve bâtıl olan şeylere inanmayı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'bâtıl' kelimesini 'hakkın zıddı', 'varlığı sabit olmayan', 'geçersiz olan' olarak tanımlar. Ayette, Allah'ın apaçık nimetlerine rağmen, insanların putlara, hurafelere veya Allah'tan başka ilahlara inanmasını, yani gerçek olmayan, faydasız ve temelsiz şeylere yönelmesini ifade eder. Bu, Allah'ın nimetini inkâr etmenin bir tezahürüdür."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'bâtıl' kavramının Kur'an'da 'hak' kavramının karşıtı olarak kullanıldığını ve 'gerçek dışı', 'boş', 'anlamsız' gibi anlamlar taşıdığını belirtir. Ayetteki 'bâtıla inanmak', Allah'ın varlığını ve birliğini inkâr edip, O'nun dışındaki varlıklara ilahlık atfetmek, yani temelsiz inançlara saplanmak anlamına gelir."}]},{"word":"يَكْفُرُونَ","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Allah'ın nimetlerini inkâr etmek, nankörlük etmek ve O'na karşı gelmek anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'küfr' kelimesinin temel anlamının 'örtmek' olduğunu ve bu bağlamda 'nimeti örtmek', yani 'nankörlük etmek' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'yekfurûn' fiili, Allah'ın Mekke'yi güvenli kılması gibi büyük bir nimeti görmezden gelip, bu nimeti vereni inkâr etmek veya O'na şükretmemek anlamında kullanılmıştır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'küfr' kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, ancak bu ayetteki bağlamda 'nimeti inkâr etmek', 'nankörlük etmek' anlamının öne çıktığını belirtir. İnsanların, Allah'ın kendilerine bahşettiği açık nimetleri (Mekke'nin güvenliği gibi) görmezden gelerek, O'na karşı nankörce bir tutum sergilemelerini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'küfr'ün 'hakkı örtmek' veya 'nimeti örtmek' olarak tanımlandığını belirtir. Ayette, Allah'ın açıkça görülen bir lütfu olan Mekke'nin güvenliğini inkâr etmek, yani bu nimeti görmezden gelerek Allah'a karşı nankörlük etmek ve O'nun birliğini reddetmek anlamında kullanılmıştır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","rizik","kufur-sirk","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mı/mi"},{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Cezm Edat","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":2,"surface":"يَرَوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-أ-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رَأَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatı 'لَمْ'den sonra geldiği için meczûm","gloss":"görmediler mi"},{"position":3,"surface":"أَنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe Bil-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"şüphesiz ki"},{"position":3,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"أَنَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"biz"},{"position":4,"surface":"جَعَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldık"},{"position":5,"surface":"حَرَمًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ر-م","rootLatin":"h-r-m","lemma":"حَرَم","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"harem, kutsal yer"},{"position":6,"surface":"ءَامِنًا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"أ-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمِن","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"güvenli"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Hâliye Vâvı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"iken"},{"position":7,"surface":"يُتَخَطَّفُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ط-ف","rootLatin":"h-t-f","lemma":"تَخَطَّفَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"kapılıp götürülür"},{"position":8,"surface":"ٱلنَّاسُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ن-س","rootLatin":"a-n-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için merfû","gloss":"insanlar"},{"position":9,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"den/dan"},{"position":10,"surface":"حَوْلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-و-ل","rootLatin":"h-w-l","lemma":"حَوْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"çevresi"},{"position":10,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":11,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mı/mi"},{"position":11,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o halde"},{"position":11,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":11,"surface":"ٱلْبَـٰطِلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ط-ل","rootLatin":"b-t-l","lemma":"بَاطِل","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"batıla"},{"position":12,"surface":"يُؤْمِنُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"أ-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"inanıyorlar"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":13,"surface":"نِعْمَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ع-م","rootLatin":"n-'-m","lemma":"نِعْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nimeti"},{"position":14,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":15,"surface":"يَكْفُرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"inkar ediyorlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Ankebût Sûresi** · *29/67*
- **Ankebût Sûresi** · *29/67*
- **Ankebût Sûresi** · *29/67*
- **Ankebût Sûresi** · *29/67*
- **Ankebût Sûresi** · *29/67*
- **Ankebût Sûresi** · *29/67*
- **Ankebût Sûresi** · *29/67*
- **Ankebût Sûresi** · *29/67*