# Âl-i İmrân Sûresi, 11. Âyet (3:11)

> كَدَأْبِ ءَالِ فِرْعَوْنَ وَٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ ۚ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا فَأَخَذَهُمُ ٱللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ ۗ وَٱللَّهُ شَدِيدُ ٱلْعِقَابِ

*Kede/bi âli fir'avne velleżîne min kablihim(c) keżżebû bi-âyâtinâ feaḣażehumu(A)llâhu biżunûbihim(c) va(A)llâhu şedîdu-l'ikâb(i)*

**Meal (Diyanet):** (Bunların durumu) Firavun ailesinin ve onlardan öncekilerin durumu gibidir: Ayetlerimizi yalanladılar. Allah da onları günahlarıyla yakaladı. Allah, azabı çok şiddetli olandır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/3/11

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Firavun ailesi ve onlardan öncekilerin akıbetini örnek göstererek, ilahi ayetleri yalanlamanın ve günah işlemenin şiddetli bir cezayla sonuçlanacağını vurgulamaktadır. Ayet, 'da'b', 'kezzebû', 'ahazehum' ve 'şedîdü'l-ikâb' gibi anahtar kavramlar üzerinden ilahi adalet ve cezanın kaçınılmazlığını dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"كَدَأْبِ","root":"د أ ب","rootLatin":"d-'-b","meaning":"Bir alışkanlık, adet, hal veya durum; burada Firavun ailesinin ve onlardan öncekilerin kötü tutum ve gidişatını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'da'b' kelimesini, bir işe sürekli devam etmekten kaynaklanan alışkanlık ve adet olarak tanımlar. Ayetteki 'kedâbi âli Fir'avn' ifadesi, Firavun ailesinin ve onlardan öncekilerin, ilahi ayetleri yalanlama ve isyan etme gibi kötü gidişatlarının bir alışkanlık haline geldiğini ve bunun bir neticesi olarak helak edildiklerini belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'da'b' kelimesini 'hal' ve 'adet' olarak açıklar. Ayetteki kullanımıyla, Firavun ailesinin ve onlardan öncekilerin, Allah'ın ayetlerini yalanlama ve günah işleme konusundaki kötü hallerinin ve alışkanlıklarının bir benzerliğine işaret eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'da'b' kelimesinin 'adet, şan, hal, iş' gibi anlamlara geldiğini belirtir. Ayetteki 'kedâbi' ifadesi, Firavun ailesinin ve onlardan öncekilerin, Allah'ın ayetlerini yalanlama ve günah işleme konusundaki kötü 'iş'lerinin ve 'hallerinin' bir benzeri olduğunu vurgular."}]},{"word":"كَذَّبُوا۟","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Yalanlamak, doğru kabul etmemek, inkâr etmek; burada Allah'ın ayetlerini ve peygamberlerin getirdiği hakikatleri reddetmeyi ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kezzebe' fiilini, bir şeyi doğru kabul etmemek, yalan saymak olarak açıklar. Ayetteki 'kezzebû bi-âyâtinâ' ifadesi, Firavun ailesi ve onlardan öncekilerin, Allah'ın gönderdiği delilleri, mucizeleri ve vahiyleri bile bile inkâr ettiklerini, onları yalan saydıklarını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'tekzîb' kavramını, Kur'an'da sadece bir şeyi yalan söylemek olarak değil, aynı zamanda ilahi mesajı ve peygamberi reddetmek, ona karşı çıkmak olarak ele alır. Ayetteki 'kezzebû bi-âyâtinâ' ifadesi, Firavun ailesinin ve onlardan öncekilerin, Allah'ın varlığını ve birliğini gösteren delilleri, peygamberlerin getirdiği hakikatleri tamamen reddetme tutumunu yansıtır."}]},{"word":"فَأَخَذَهُمُ","root":"أ خ ذ","rootLatin":"'-h-z","meaning":"Yakalamak, tutmak, ele geçirmek; burada Allah'ın cezalandırarak helak etmesini, azabıyla kuşatmasını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ahz' fiilinin Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını, ancak 'Allah'ın alması' şeklinde geçtiğinde genellikle helak etme, cezalandırma anlamı taşıdığını belirtir. Ayetteki 'fe-ehazehumu' ifadesi, Firavun ailesi ve onlardan öncekilerin günahları sebebiyle Allah tarafından helak edildiklerini, azaba uğratıldıklarını açıkça ortaya koyar."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'ahz' kelimesinin 'bir şeyi ele geçirmek, yakalamak' gibi temel anlamlarının yanı sıra, Allah'a nispet edildiğinde 'cezalandırmak, helak etmek' manasına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'fe-ehazehumu' ifadesi, Allah'ın, günahları sebebiyle Firavun ailesi ve onlardan öncekileri cezalandırarak yok ettiğini vurgular."}]},{"word":"بِذُنُوبِهِمْ","root":"ذ ن ب","rootLatin":"z-n-b","meaning":"Günahlar, suçlar; burada Allah'ın ayetlerini yalanlama ve isyan etme gibi kötü fiilleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zenb' kelimesini, bir fiilin kötü sonucu veya bir fiilin kendisi olarak tanımlar. Ayetteki 'bi-zünûbihim' ifadesi, Firavun ailesi ve onlardan öncekilerin helak edilmelerinin doğrudan kendi işledikleri günahlar, yani Allah'ın ayetlerini yalanlama ve isyan etme fiillerinin bir sonucu olduğunu açıkça belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'zenb' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'a karşı işlenen isyan, itaatsizlik ve yasakları çiğneme anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'bi-zünûbihim' ifadesi, Firavun ailesi ve onlardan öncekilerin, Allah'ın ayetlerini yalanlayarak işledikleri büyük günahlar nedeniyle cezalandırıldıklarını vurgular."}]},{"word":"شَدِيدُ","root":"ش د د","rootLatin":"ş-d-d","meaning":"Şiddetli, çetin, güçlü; burada Allah'ın cezasının çok ağır ve kaçınılmaz olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şedîd' kelimesini, bir şeyin gücünün ve kuvvetinin zirvesi olarak açıklar. Ayetteki 'şedîdü'l-ikâb' ifadesi, Allah'ın cezasının son derece güçlü, çetin ve kaçınılmaz olduğunu, kimsenin bu cezadan kurtulamayacağını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'şedîd' kelimesini 'kuvvetli, şiddetli' olarak açıklar. Ayetteki 'şedîdü'l-ikâb' ifadesi, Allah'ın cezalandırmasının çok şiddetli ve etkili olduğunu, bu cezanın Firavun ailesi ve onlardan öncekilerin helakinde görüldüğü gibi büyük bir yıkım getirdiğini belirtir."}]},{"word":"ٱلْعِقَابِ","root":"ع ق ب","rootLatin":"'-k-b","meaning":"Ceza, azap, bir fiilin ardından gelen kötü sonuç; burada Allah'ın günahkârlara verdiği karşılığı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ikâb' kelimesini, bir fiilin ardından gelen karşılık, ceza olarak tanımlar. Ayetteki 'şedîdü'l-ikâb' ifadesi, Allah'ın, Firavun ailesi ve onlardan öncekilerin günahlarına karşılık olarak verdiği cezanın çok şiddetli ve acı verici olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'ikâb' kelimesinin 'bir fiilin ardından gelen karşılık, ceza' olduğunu ve genellikle kötü fiillerin ardından gelen cezayı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'şedîdü'l-ikâb' ifadesi, Allah'ın, ayetleri yalanlayan ve günah işleyenlere uyguladığı cezanın ne denli ağır ve etkili olduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","kissa-gecmis-kavimler","musrikler","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"كَدَأْبِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"gibi"},{"position":1,"surface":"دَأْبِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"د-أ-ب","rootLatin":"d-'-b","lemma":"دَأْب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"tutumu"},{"position":2,"surface":"ءَالِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-و-ل","rootLatin":"'-w-l","lemma":"آل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"ailesi"},{"position":3,"surface":"فِرْعَوْنَ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ف-ر-ع-ن","rootLatin":"f-r-'-n","lemma":"فِرْعَوْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile)","gloss":"Firavun"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mahallen mecrûr (atıf)","gloss":"o kimseler ki"},{"position":5,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":6,"surface":"قَبْلِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"önce"},{"position":6,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":7,"surface":"كَذَّبُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yalanladılar"},{"position":8,"surface":"بِـَٔايَـٰتِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":8,"surface":"آيَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ي-ي","rootLatin":"'-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ayetleri"},{"position":8,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":9,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"böylece"},{"position":9,"surface":"أَخَذَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-خ-ذ","rootLatin":"'-kh-dh","lemma":"أَخَذَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yakaladı"},{"position":9,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onları"},{"position":10,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":11,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sebebiyle"},{"position":11,"surface":"ذُنُوبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ذ-ن-ب","rootLatin":"dh-n-b","lemma":"ذَنْب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"günahları"},{"position":11,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"İstînâf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":13,"surface":"شَدِيدُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ش-د-د","rootLatin":"sh-d-d","lemma":"شَدِيد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"şiddetli"},{"position":14,"surface":"ٱلْعِقَابِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ق-ب","rootLatin":"'-q-b","lemma":"عِقَاب","form":"Fi'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"cezalandırma"}]