# Âl-i İmrân Sûresi, 114. Âyet (3:114)

> يُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْـَٔاخِرِ وَيَأْمُرُونَ بِٱلْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ ٱلْمُنكَرِ وَيُسَـٰرِعُونَ فِى ٱلْخَيْرَٰتِ وَأُو۟لَـٰٓئِكَ مِنَ ٱلصَّـٰلِحِينَ

*Yu/minûne bi(A)llâhi velyevmi-l-âḣiri veye/murûne bilma'rûfi veyenhevne ‘ani-lmunkeri veyusâri'ûne fî-lḣayrâti veulâ-ike mine-ssâlihîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onlar, Allah'a ve ahiret gününe inanırlar. İyiliği emrederler. Kötülükten men ederler, hayır işlerinde birbirleriyle yarışırlar. İşte onlar salihlerdendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/3/114

---

## Tefsir

{"topics":["iman","emr-i-maruf","ahiret-mukafat","ehli-kitap"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Kitap Ehli'nden müminlerin temel vasıflarını, özellikle Allah'a ve ahiret gününe imanlarını, iyiliği emredip kötülükten sakındırmalarını ve hayırlara koşmalarını vurgulamaktadır. Kelimelerin kök anlamları, bu vasıfların derinliğini ve İslam'ın ahlaki çerçevesini ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يُؤْمِنُونَ","root":"ء م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Allah'a ve ahiret gününe kalben tasdik edip güvenmek, inanmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman, kalbin tasdiki ve güven duymasıdır. Ayetteki 'yü'minûne billâhi' ifadesi, Allah'ın varlığını, birliğini ve sıfatlarını tereddütsüz kabul etmeyi, O'na teslim olmayı ve O'ndan gelen her şeye güvenmeyi ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzitsu'ya göre 'îmân', Kur'an'da sadece bir inanç beyanı değil, aynı zamanda Allah'a karşı tam bir güven ve teslimiyet halidir. Ayetteki kullanımı, bu güvenin ve teslimiyetin, ahiret inancıyla birlikte, müminlerin ahlaki eylemlerinin temelini oluşturduğunu gösterir."}]},{"word":"ٱلْآخِرِ","root":"ء خ ر","rootLatin":"a-h-r","meaning":"Dünya hayatından sonraki, son gün, kıyamet ve sonrası.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Âhir, bir şeyin sonu demektir. 'el-Yevmu'l-âhir' ise, dünya hayatının sonu olan kıyamet gününü ve sonrasını ifade eder. Ayetteki kullanımı, bu inancın, müminlerin davranışlarını şekillendiren temel bir motivasyon olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'âhir' kelimesinin mecazi olarak 'sonra gelen' anlamında kullanıldığını belirtir. 'Yevmu'l-âhir' ifadesi, dünya hayatının ardından gelen ve hesaplaşmanın gerçekleşeceği günü işaret eder. Bu, müminlerin dünya hayatındaki sorumluluklarını hatırlatan bir kavramdır."}]},{"word":"بِٱلْمَعْرُوفِ","root":"ع ر ف","rootLatin":"a-r-f","meaning":"İyilik, güzellik, akıl ve şeriatın iyi kabul ettiği her şey.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ma'rûf, akıl ve şeriatın iyi ve güzel kabul ettiği, insanların fıtraten bildiği ve benimsediği her şeydir. Ayetteki 'ye'murûne bi'l-ma'rûf' ifadesi, müminlerin toplumu iyiliğe, adalete ve güzel ahlaka yönlendirme görevini üstlendiğini gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Ma'rûf, insanların kalplerinin rahatladığı, akılların güzel bulduğu ve şeriatın onayladığı her şeydir. Bu ayette, müminlerin sadece kendileri iyilik yapmakla kalmayıp, başkalarını da iyiliğe teşvik etme sorumluluğunu taşıdıkları vurgulanır."}]},{"word":"ٱلْمُنكَرِ","root":"ن ك ر","rootLatin":"n-k-r","meaning":"Kötülük, çirkinlik, akıl ve şeriatın reddettiği her şey.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Münker, akıl ve şeriatın çirkin gördüğü, reddettiği ve hoşlanmadığı her şeydir. Ayetteki 'yenhevne ani'l-münker' ifadesi, müminlerin kötülüğe karşı durma, onu engelleme ve yayılmasını önleme görevini üstlendiğini belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Münker, bilinmeyen, tanınmayan ve dolayısıyla hoş karşılanmayan şeydir. Şeriat dilinde ise, Allah'ın ve Resulü'nün yasakladığı her türlü çirkin fiil ve sözdür. Bu ayette, müminlerin kötülükle mücadeledeki aktif rolü vurgulanır."}]},{"word":"وَيُسَـٰرِعُونَ","root":"س ر ع","rootLatin":"s-r-a","meaning":"Hızla koşmak, acele etmek, bir şeye hevesle yönelmek.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Müsâra'a, bir işi yapmada acele etmek, öne geçmek ve başkalarını geride bırakmaktır. Ayetteki 'yüsâri'ûne fi'l-hayrât' ifadesi, müminlerin iyilik ve hayırlı işler yapma konusunda büyük bir şevk ve gayret içinde olduklarını, fırsatları kaçırmadıklarını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 's-r-a' kökünün Kur'an'da genellikle hayırlı işlerdeki aceleciliği ve rekabeti ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki kullanımı, müminlerin sadece iyilik yapmakla kalmayıp, bu iyilikleri en hızlı ve en hevesli şekilde gerçekleştirmeye çalıştıklarını vurgular."}]},{"word":"ٱلصَّـٰلِحِينَ","root":"ص ل ح","rootLatin":"s-l-h","meaning":"İyi, doğru, düzgün, salih amel işleyen kimseler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Salâh, fesadın zıddıdır; bir şeyin doğru ve düzgün olması demektir. 'Sâlihîn' ise, hem inançları hem de amelleri düzgün olan, iyilik yapan kimselerdir. Ayetteki 'ülâike mine's-sâlihîn' ifadesi, yukarıda sayılan vasıflara sahip olanların, Allah katında makbul ve doğru yolda olan kimselerden olduğunu belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzitsu, 'salih' kavramının Kur'an'da sadece bireysel dindarlığı değil, aynı zamanda toplumsal faydayı ve doğru eylemi de kapsadığını ifade eder. Bu ayetteki 'sâlihîn' tanımı, müminlerin iman, iyiliği emretme, kötülükten sakındırma ve hayırlara koşma gibi eylemleriyle hem kendileri hem de toplum için faydalı olduklarını gösterir."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يُؤْمِنُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ا-م-ن","rootLatin":"hamza-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"inanırlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":2,"surface":"بِٱللَّهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":3,"surface":"وَٱلْيَوْمِ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":3,"surface":"ٱلْيَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Atıf harfi ile mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"gün","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"},{"position":4,"surface":"ٱلْـَٔاخِرِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ا-خ-ر","rootLatin":"hamza-kh-r","lemma":"آخِر","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"son, ahiret","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"},{"position":5,"surface":"وَيَأْمُرُونَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":5,"surface":"يَأْمُرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ا-م-ر","rootLatin":"hamza-m-r","lemma":"أَمَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"emrederler","irabMarker":"nûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":6,"surface":"بِٱلْمَعْرُوفِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":6,"surface":"ٱلْمَعْرُوفِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ع-ر-ف","rootLatin":"ain-r-f","lemma":"مَعْرُوف","form":"Mücerred","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"iyilik, maruf","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":7,"surface":"وَيَنْهَوْنَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"يَنْهَوْنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ه-ي","rootLatin":"n-h-y","lemma":"نَهَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"nehyederler, yasaklarlar","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":8,"surface":"عَنِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":9,"surface":"ٱلْمُنكَرِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ن-ك-ر","rootLatin":"n-k-r","lemma":"مُنْكَر","form":"İf'âl","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kötülük, münker","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":10,"surface":"وَيُسَـٰرِعُونَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":10,"surface":"يُسَـٰرِعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-ر-ع","rootLatin":"s-r-ain","lemma":"سَارَعَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yarışırlar, koşarlar","irabMarker":"nûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":11,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":12,"surface":"ٱلْخَيْرَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"kh-y-r","lemma":"خَيْر","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"iyilikler","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":13,"surface":"وَأُو۟لَـٰٓئِكَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أُولَٰئِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i işaret olduğu için mebnî","gloss":"işte onlar","binaDurumu":"Mebnî (ism-i işaret)","gorev":"Mübteda"},{"position":14,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":15,"surface":"ٱلصَّـٰلِحِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"s-l-h","lemma":"صَالِح","form":"Mücerred","features":{"state":"Marife","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"salihler, iyiler","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Yu/minûne"},{"position":2,"translit":"bi(A)llâhi"},{"position":3,"translit":"velyevmi"},{"position":4,"translit":"l-âḣiri"},{"position":5,"translit":"veye/murûne"},{"position":6,"translit":"bilma'rûfi"},{"position":7,"translit":"veyenhevne"},{"position":8,"translit":"‘ani"},{"position":9,"translit":"lmunkeri"},{"position":10,"translit":"veyusâri'ûne"},{"position":11,"translit":"fî"},{"position":12,"translit":"lḣayrâti"},{"position":13,"translit":"veulâ-ike"},{"position":14,"translit":"mine"},{"position":15,"translit":"ssâlihîn(e)"}]