# Âl-i İmrân Sûresi, 118. Âyet (3:118)

> يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تَتَّخِذُوا۟ بِطَانَةً مِّن دُونِكُمْ لَا يَأْلُونَكُمْ خَبَالًا وَدُّوا۟ مَا عَنِتُّمْ قَدْ بَدَتِ ٱلْبَغْضَآءُ مِنْ أَفْوَٰهِهِمْ وَمَا تُخْفِى صُدُورُهُمْ أَكْبَرُ ۚ قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ ٱلْـَٔايَـٰتِ ۖ إِن كُنتُمْ تَعْقِلُونَ

*Yâ eyyuhâ-lleżîne âmenû lâ tetteḣiżû bitâneten min dûnikum lâ ye/lûnekum ḣabâlen veddû mâ ‘anittum kad bedeti-lbaġdâu min efvâhihim vemâ tuḣfî sudûruhum ekber(u)(c) kad beyyennâ lekumu al-âyât(i)(s) in kuntum ta'kilûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Ey iman edenler! Sizden olmayanlardan hiçbir sırdaş edinmeyin. Onlar size fenalık etmekten asla geri kalmazlar. Hep sıkıntıya düşmenizi isterler. Onların kinleri konuşmalarından apaçık ortaya çıkmıştır. Kalplerinde gizledikleri ise daha büyüktür. Eğer düşünürseniz size ayetleri açıkladık.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/3/118

---

## Tefsir

{"topics":["sosyal-dayanisma","munafiklar","hidayet-dalalet","ilim-hikmet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَـٰٓأَيُّهَا","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا أَيُّهَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nidâ harfi olduğu için mebnî","gloss":"Ey"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"الَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Münâdâ'nın sıfatı olduğu için mebnî","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler"},{"position":4,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nehiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"yapmayın"},{"position":5,"surface":"تَتَّخِذُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-خ-ذ","rootLatin":"a-kh-dh","lemma":"اِتَّخَذَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy harfi (لَا) ile meczûm olduğu için","gloss":"edinmeyin"},{"position":6,"surface":"بِطَانَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ب-ط-ن","rootLatin":"b-ṭ-n","lemma":"بِطَانَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sırdaş"},{"position":7,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":8,"surface":"دُونِكُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-و-ن","rootLatin":"d-w-n","lemma":"دُون","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizden başkası"},{"position":8,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"sizin"},{"position":9,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nefiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":10,"surface":"يَأْلُونَكُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-ل-و","rootLatin":"a-l-w","lemma":"أَلَا","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"geri durmazlar"},{"position":10,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"sizi"},{"position":11,"surface":"خَبَالًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"خ-ب-ل","rootLatin":"kh-b-l","lemma":"خَبَال","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bozgunculuk, şaşırtma"},{"position":12,"surface":"وَدُّوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-د-د","rootLatin":"w-d-d","lemma":"وَدَّ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"istediler"},{"position":13,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Masdariyye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Masdariyye harfi olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":14,"surface":"عَنِتُّمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ن-ت","rootLatin":"ʿ-n-t","lemma":"عَنِتَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sıkıntıya düştünüz"},{"position":15,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Tahkik harfi olduğu için mebnî","gloss":"gerçekten"},{"position":16,"surface":"بَدَتِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-د-و","rootLatin":"b-d-w","lemma":"بَدَا","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ortaya çıktı"},{"position":17,"surface":"ٱلْبَغْضَآءُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ب-غ-ض","rootLatin":"b-gh-ḍ","lemma":"بَغْضَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"kin, nefret"},{"position":18,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":19,"surface":"أَفْوَٰهِهِمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-و-ه","rootLatin":"f-w-h","lemma":"فَم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ağızları"},{"position":19,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onların"},{"position":20,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":20,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"şey ki"},{"position":21,"surface":"تُخْفِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ف-ي","rootLatin":"kh-f-y","lemma":"أَخْفَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"gizler"},{"position":22,"surface":"صُدُورُهُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-د-ر","rootLatin":"ṣ-d-r","lemma":"صَدْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"göğüsleri"},{"position":22,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onların"},{"position":23,"surface":"أَكْبَرُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ك-ب-ر","rootLatin":"k-b-r","lemma":"أَكْبَر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha büyüktür"},{"position":24,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Tahkik harfi olduğu için mebnî","gloss":"gerçekten"},{"position":25,"surface":"بَيَّنَّا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيَّنَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"açıkladık"},{"position":26,"surface":"لَكُمُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"sizin için"},{"position":26,"surface":"كُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"size"},{"position":27,"surface":"ٱلْـَٔايَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ayetleri"},{"position":28,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Şart harfi olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":29,"surface":"كُنتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Şart fiili olduğu için mebnî","gloss":"iseniz"},{"position":30,"surface":"تَعْقِلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ق-ل","rootLatin":"ʿ-q-l","lemma":"عَقَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"aklediyorsunuz"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, müminlere kendilerinden olmayanları sırdaş edinmemeleri konusunda uyarıda bulunurken, bu kişilerin içlerindeki düşmanlığı ve müminlere zarar verme arzusunu çeşitli kavramlar üzerinden dile getirmektedir. Ayet, 'batâne' (sırdaş), 'habâl' (bozgunculuk), 'anittüm' (sıkıntıya düşmek), 'bağdâ' (kin) ve 'ta'qilûn' (akletmek) gibi anahtar kelimelerle müminlerin uyanık olmaları gerektiğini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"بِطَانَةً","root":"ب-ط-ن","rootLatin":"b-t-n","meaning":"Ayette, kişinin iç yüzünü bilen, sırdaş edindiği yakın dost veya danışman anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'batâne' kelimesini 'batn' (karın, iç) kökünden türeterek, bir şeyin iç yüzü, gizli kısmı olarak açıklar. Ayetteki kullanımıyla, kişinin sırlarını paylaştığı, iç yüzünü bildiği, en yakınındaki kimse anlamına gelir. Elbisenin iç astarı gibi, kişiye en yakın olanı ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'batâne' kelimesini mecazi olarak 'sırdaş' veya 'iç yüzünü bilen dost' olarak yorumlar. Ayetteki 'lâ tettehizû bitâneten min dûniküm' ifadesiyle, müminlerin kendilerinden olmayanları, yani düşmanlık besleyenleri sırdaş edinmemeleri gerektiği vurgulanır, zira onlar iç yüzlerini gizleyip zarar vermeye çalışırlar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'batâne' kavramını Kur'an'ın sosyal ilişkilerdeki güven ve sadakat vurgusu bağlamında ele alır. Ayetteki 'batâne'nin, sadece fiziksel yakınlığı değil, aynı zamanda ideolojik ve duygusal yakınlığı da ifade ettiğini belirtir. Müminlerin, kendileriyle aynı inanç ve değerleri paylaşmayanları, iç dünyalarına almamaları gerektiği mesajını taşır."}]},{"word":"خَبَالًا","root":"خ-ب-ل","rootLatin":"h-b-l","meaning":"Ayette, bozgunculuk, fesat çıkarma, düzeni bozma ve zarar verme anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'habâl' kelimesini 'fesat' ve 'bozgunculuk' olarak açıklar. Ayetteki 'lâ ye'lûneküm habâlen' ifadesi, 'size fesat çıkarmaktan, bozgunculuk yapmaktan geri durmazlar' anlamındadır. Bu, müminlere karşı sürekli bir zarar verme ve düzenlerini bozma çabası içinde olacaklarını belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'habâl' kelimesinin 'akıl ve bedende meydana gelen bozukluk, fesat' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, düşmanların müminlerin işlerini, düzenlerini ve birliklerini bozmaya yönelik her türlü çabayı göstereceklerini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'habâl' kavramının Kur'an'da genellikle olumsuz bir eylemi, bir şeyi bozmayı veya zarar vermeyi ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, müminlerin düşmanlarının onlara karşı beslediği kötü niyetin ve sürekli zarar verme arzusunun bir göstergesi olarak kullanılmıştır."}]},{"word":"عَنِتُّمْ","root":"ع-ن-ت","rootLatin":"a-n-t","meaning":"Ayette, sıkıntıya düşmek, zorluk çekmek, meşakkatle karşılaşmak anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'anit' kelimesini 'meşakkat, zorluk, sıkıntı' olarak açıklar. Ayetteki 'veddû mâ anittüm' ifadesi, 'sizin sıkıntıya düşmenizi, zorluk çekmenizi arzu ederler' anlamına gelir. Bu, düşmanların müminlere karşı beslediği kötü niyetin ve onların başına belalar gelmesini istemelerinin bir göstergesidir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'anit' kelimesinin 'zorluk ve meşakkatle karşılaşmak' anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki kullanımıyla, müminlerin düşmanlarının, onların rahat ve huzur içinde olmalarını istemediklerini, aksine zorluklarla boğuşmalarını arzuladıklarını ifade eder."}]},{"word":"ٱلْبَغْضَآءُ","root":"ب-غ-ض","rootLatin":"b-ğ-d","meaning":"Ayette, kin, nefret, düşmanlık ve şiddetli hoşnutsuzluk anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'bağdâ' kelimesini 'şiddetli kin ve nefret' olarak tanımlar. Ayetteki 'kad bedeti'l-bağdâ'u min efvâhihim' ifadesi, 'kinleri ağızlarından dışarı vurmuştur' anlamındadır. Bu, düşmanların içlerindeki nefreti gizleyemediklerini, sözleriyle açığa vurduklarını gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'bağdâ'nın 'kalpteki düşmanlık ve nefret' olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımıyla, bu nefretin o kadar şiddetli olduğunu ki, sözlerine yansıdığını ve gizlenemez hale geldiğini vurgular. Bu, düşmanların gerçek niyetlerinin bir göstergesidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'bağdâ' kavramını Kur'an'ın ahlaki ve sosyal düzeni tehdit eden olumsuz duygular arasında inceler. Ayetteki 'ağızlarından taşan kin' ifadesi, bu duygunun sadece içsel bir durum olmadığını, aynı zamanda dışa vurulan ve toplumsal ilişkileri zedeleyen bir gerçeklik olduğunu gösterir."}]},{"word":"تَعْقِلُونَ","root":"ع-ق-ل","rootLatin":"a-k-l","meaning":"Ayette, akletmek, düşünmek, idrak etmek ve doğruyu yanlıştan ayırmak anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'akl' kelimesini 'bir şeyi bağlamak, tutmak' kökünden türeterek, aklın insanı kötü şeylerden alıkoyan bir bağ olduğunu belirtir. Ayetteki 'in küntüm ta'qilûn' ifadesi, 'eğer aklediyorsanız, idrak ediyorsanız' anlamındadır. Bu, müminlerin bu uyarıları anlamaları ve buna göre hareket etmeleri için akıllarını kullanmaları gerektiğini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'akl'ın 'idrak etme, anlama ve doğruyu yanlıştan ayırma yeteneği' olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın ayetlerini ve uyarılarını doğru bir şekilde değerlendirip, düşmanların niyetlerini kavrayarak ona göre davranmanın önemini belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'akl' kavramının Kur'an'da sadece entelektüel bir yetenek değil, aynı zamanda pratik bir bilgelik ve doğru kararlar alma yetisi olarak da kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'eğer aklediyorsanız' ifadesi, müminlerin bu ilahi uyarıyı sadece duymakla kalmayıp, onun derin anlamını kavrayarak hayatlarına tatbik etmeleri gerektiğini vurgular."}]}]}