# Âl-i İmrân Sûresi, 14. Âyet (3:14)

> زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ ٱلشَّهَوَٰتِ مِنَ ٱلنِّسَآءِ وَٱلْبَنِينَ وَٱلْقَنَـٰطِيرِ ٱلْمُقَنطَرَةِ مِنَ ٱلذَّهَبِ وَٱلْفِضَّةِ وَٱلْخَيْلِ ٱلْمُسَوَّمَةِ وَٱلْأَنْعَـٰمِ وَٱلْحَرْثِ ۗ ذَٰلِكَ مَتَـٰعُ ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا ۖ وَٱللَّهُ عِندَهُۥ حُسْنُ ٱلْمَـَٔابِ

*Zuyyine linnâsi hubbu-şşehevâti mine-nnisâ-i velbenîne velkanâtîri-lmukantarati mine-żżehebi velfiddati velḣayli-lmusevvemeti vel-en'âmi velharś(i)(k) żâlike metâ'u-lhayâti-ddunyâ(s) va(A)llâhu ‘indehu husnu-lmeâb(i)*

**Meal (Diyanet):** Kadınlar, oğullar, yük yük altın ve gümüş, salma atlar, davarlar ve ekinler gibi nefsin şiddetle arzuladığı şeyler insana süslü gösterildi. Bunlar dünya hayatının geçimliğidir. Oysa asıl varılacak güzel yer ancak Allah'ın katındadır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/3/14

---

## Tefsir

{"topics":["mal-mulk","dunya-ahiret-dengesi","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"زُيِّنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"z-y-n","rootLatin":"z-y-n","lemma":"زَيَّنَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"süslendi, güzel gösterildi"},{"position":2,"surface":"لِلنَّاسِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için, -e"},{"position":2,"surface":"ٱلنَّاسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"n-w-s","rootLatin":"n-w-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"insanlar"},{"position":3,"surface":"حُبُّ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"h-b-b","rootLatin":"h-b-b","lemma":"حُبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için merfû","gloss":"sevgi"},{"position":4,"surface":"ٱلشَّهَوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ş-h-w","rootLatin":"ş-h-w","lemma":"شَهْوَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"arzular, şehvetler"},{"position":5,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":6,"surface":"ٱلنِّسَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"n-s-w","rootLatin":"n-s-w","lemma":"نِسَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kadınlar"},{"position":7,"surface":"وَٱلْبَنِينَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"ٱلْبَنِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"b-n-y","rootLatin":"b-n-y","lemma":"اِبْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf yoluyla mecrûr","gloss":"oğullar"},{"position":8,"surface":"وَٱلْقَنَـٰطِيرِ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"ٱلْقَنَـٰطِيرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"q-n-t-r","rootLatin":"q-n-t-r","lemma":"قِنْطَار","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf yoluyla mecrûr","gloss":"kantar kantar (yığınlar)"},{"position":9,"surface":"ٱلْمُقَنطَرَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"q-n-t-r","rootLatin":"q-n-t-r","lemma":"مُقَنطَر","form":"Fa'lale","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"yığılmış, kantar kantar"},{"position":10,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":11,"surface":"ٱلذَّهَبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"dh-h-b","rootLatin":"dh-h-b","lemma":"ذَهَب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"altın"},{"position":12,"surface":"وَٱلْفِضَّةِ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"ٱلْفِضَّةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"f-d-d","rootLatin":"f-d-d","lemma":"فِضَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf yoluyla mecrûr","gloss":"gümüş"},{"position":13,"surface":"وَٱلْخَيْلِ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"ٱلْخَيْلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"h-y-l","rootLatin":"h-y-l","lemma":"خَيْل","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf yoluyla mecrûr","gloss":"atlar"},{"position":14,"surface":"ٱلْمُسَوَّمَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"s-w-m","rootLatin":"s-w-m","lemma":"مُسَوَّم","form":"Tef'îl","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"nişanlı, damgalı"},{"position":15,"surface":"وَٱلْأَنْعَـٰمِ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"ٱلْأَنْعَـٰمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"n-'-m","rootLatin":"n-'-m","lemma":"أَنْعَام","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf yoluyla mecrûr","gloss":"develer, hayvanlar"},{"position":16,"surface":"وَٱلْحَرْثِ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":16,"surface":"ٱلْحَرْثِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"h-r-th","rootLatin":"h-r-th","lemma":"حَرْث","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf yoluyla mecrûr","gloss":"ekinler"},{"position":17,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"işte bu"},{"position":18,"surface":"مَتَـٰعُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"m-t-'-","rootLatin":"m-t-'-","lemma":"مَتَاع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"fayda, geçimlik"},{"position":19,"surface":"ٱلْحَيَوٰةِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"h-y-y","rootLatin":"h-y-y","lemma":"حَيَاة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"hayat"},{"position":20,"surface":"ٱلدُّنْيَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"d-n-w","rootLatin":"d-n-w","lemma":"دُنْيَا","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"dünya, en yakın"},{"position":21,"surface":"وَٱللَّهُ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":21,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"A-l-h","rootLatin":"A-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":22,"surface":"عِندَهُۥ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"'-n-d","rootLatin":"'-n-d","lemma":"عِنْدَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"katında, yanında"},{"position":22,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onun"},{"position":23,"surface":"حُسْنُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"h-s-n","rootLatin":"h-s-n","lemma":"حُسْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"güzellik"},{"position":24,"surface":"ٱلْمَـَٔابِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"'-w-b","rootLatin":"'-w-b","lemma":"مَآب","form":"Mef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"dönüş yeri"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Âl-i İmrân 14. ayet, insanın fıtratında var olan dünya nimetlerine düşkünlüğü ve bu düşkünlüğün Allah katındaki ebedi güzelliklerle mukayesesini dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Ayet, 'zuyyine' fiiliyle bu düşkünlüğün ilahi bir takdir olduğunu, ancak 'hubb' ve 'şehvât' kelimeleriyle de bu sevginin sınırlarını ve yönelimini vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"زُيِّنَ","root":"ز ي ن","rootLatin":"z-y-n","meaning":"İnsanlara güzel gösterildi, süslendi, cazip kılındı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zeyn (زين), bir şeyi güzel ve hoş gösteren her şeydir. 'Zuyyine' (زُيِّنَ) fiili, pasif formda gelerek, bu güzelleştirme eyleminin failinin Allah olduğunu ima eder. Ayetteki bağlamda, dünya nimetlerinin insan fıtratına uygun olarak çekici kılınması, imtihanın bir parçası olarak sunulması anlamındadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Zuyyine (زُيِّنَ), 'hübbibe' (sevdirildi) anlamındadır. Ayetteki kullanımı, Allah'ın insanlara bu dünya nimetlerini sevdirerek onları denediğini, bu sevginin fıtri olduğunu ancak aşırıya kaçılmaması gerektiğini mecazi bir anlatımla ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zeyn' kavramının Kur'an'da genellikle dışsal bir güzelliği ve cazibeyi ifade ettiğini belirtir. 'Zuyyine' fiiliyle, dünya nimetlerinin insan gözünde çekici kılınması, bu cazibenin bir imtihan aracı olarak kullanıldığını gösterir. Bu, insanın içsel değerlerle dışsal cazibeler arasında bir seçim yapma durumunu vurgular."}]},{"word":"حُبُّ","root":"ح ب ب","rootLatin":"h-b-b","meaning":"Sevgi, muhabbet, düşkünlük.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hubb (حبّ), bir şeye karşı duyulan meyil ve istektir. Ayetteki 'hubbu'ş-şehvât' (şehvetlere duyulan sevgi) ifadesi, insanın fıtri olarak bu tür şeylere karşı bir eğilimi olduğunu, ancak bu sevginin ölçülü olması gerektiğini belirtir. Aşırıya kaçtığında ise dünya hayatının aldatıcı bir metaı haline gelir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Hubb (حبّ), kalbin bir şeye yönelmesi ve ona meyletmesidir. Ayetteki 'hubbu'ş-şehvât' terkibi, insanın dünya nimetlerine karşı doğal bir eğilimi olduğunu, ancak bu eğilimin kontrol altında tutulması gerektiğini vurgular. Aksi takdirde, bu sevgi kişiyi asıl hedeften uzaklaştırabilir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hubb' kelimesinin Kur'an'da farklı derecelerde sevgiyi ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'hubb', şehvetlere duyulan güçlü bir düşkünlüğü ifade eder. Bu düşkünlük, insanın imtihan edildiği bir alan olup, doğru yönlendirilmediğinde dünya hayatının geçici zevklerine saplanmaya yol açabilir."}]},{"word":"ٱلشَّهَوَٰتِ","root":"ش ه و","rootLatin":"ş-h-v","meaning":"Arzular, istekler, nefsin hoşlandığı şeyler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şehvet (شهوة), nefsin arzu ettiği, hoşlandığı ve meylettiği her şeydir. Ayetteki 'eş-şehvât' (ٱلشَّهَوَٰتِ) kelimesi, çoğul olarak gelerek, kadınlar, çocuklar, altın, gümüş gibi çeşitli dünya nimetlerine duyulan genel arzuları kapsar. Bu, insanın fıtratında var olan ancak kontrol edilmesi gereken istekleri ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Şehvet (شهوة), nefsin bir şeye karşı duyduğu şiddetli istektir. Ayetteki kullanımı, dünya hayatının cazip kılınan unsurlarına karşı insanın doğal eğilimini gösterir. Bu eğilim, doğru bir şekilde yönlendirilmediğinde insanı Allah'tan uzaklaştırabilir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'şehvet' kavramının Kur'an'da genellikle dünyevi arzuları ve bedensel istekleri ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, 'şehvât' kelimesi, insanın dünya hayatına olan bağlılığını ve bu bağlılığın çeşitli tezahürlerini (kadınlar, çocuklar, mal vb.) sembolize eder. Bu, insanın manevi gelişimini engelleyebilecek potansiyel bir tehlike olarak sunulur."}]},{"word":"مَتَـٰعُ","root":"م ت ع","rootLatin":"m-t-'-","meaning":"Faydalanılan şey, geçici dünya nimeti, geçimlik.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Metâ' (مَتَاع), kendisinden faydalanılan ve sonra tükenen her şeydir. Ayetteki 'metâ'u'l-hayâti'd-dünyâ' (dünya hayatının metaı) ifadesi, yukarıda sayılan nimetlerin geçici olduğunu, kalıcı olmadığını ve asıl hedefin bunlar olmaması gerektiğini vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Metâ' (مَتَاع), dünya malı ve geçimliktir. Ayetteki kullanımı, dünya nimetlerinin sadece geçici bir fayda sağladığını, asıl kalıcı olanın ahiret nimetleri olduğunu belirtir. Bu, dünya hayatının aldatıcılığına karşı bir uyarıdır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Metâ' (مَتَاع), kendisinden istifade edilen ve sonra sona eren şeydir. Ayetteki 'metâ'u'l-hayâti'd-dünyâ' terkibi, dünya nimetlerinin fani olduğunu, insanın bunlara aşırı bağlanmaması gerektiğini ve asıl değerin Allah katındaki mükafatta olduğunu ifade eder."}]},{"word":"ٱلْمَـَٔابِ","root":"ء و ب","rootLatin":"'-v-b","meaning":"Dönüş yeri, varış yeri, nihai durak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Meâb (مَآب), dönülecek yer demektir. Ayetteki 'husnu'l-meâb' (dönüş yerinin güzeli) ifadesi, Allah katındaki ahiret yurdunun, dünya nimetlerinden çok daha üstün ve kalıcı bir güzelliğe sahip olduğunu belirtir. Bu, insanın asıl hedefinin dünya değil, ahiret olması gerektiğini vurgular."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Meâb (مَآب), dönülecek yer, sığınılacak yer anlamındadır. Ayetteki 'husnu'l-meâb' ifadesi, Allah'ın vaat ettiği cennetin, dünya nimetlerinden çok daha hayırlı ve ebedi bir dönüş yeri olduğunu anlatır. Bu, dünya hayatının geçiciliğine karşılık ahiretin kalıcılığını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'meâb' kelimesinin Kur'an'da genellikle ahiret yurdunu ve Allah'a dönüşü ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'husnu'l-meâb', müminler için hazırlanan cennetin güzelliğini ve dünya nimetlerine tercih edilmesi gereken nihai hedefi temsil eder. Bu, dünya ve ahiret arasındaki değer farkını ortaya koyar."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Âl-i İmrân, 3:14*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Âl-i İmrân, 3:14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *3/ 14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *3/ 14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *3/ 14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *3/ 14*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Âl-i İmrân, 3:14*
- **Kelime-i Nûhiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *3/14*