# Âl-i İmrân Sûresi, 140. Âyet (3:140)

> إِن يَمْسَسْكُمْ قَرْحٌ فَقَدْ مَسَّ ٱلْقَوْمَ قَرْحٌ مِّثْلُهُۥ ۚ وَتِلْكَ ٱلْأَيَّامُ نُدَاوِلُهَا بَيْنَ ٱلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَيَتَّخِذَ مِنكُمْ شُهَدَآءَ ۗ وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ ٱلظَّـٰلِمِينَ

*İn yemseskum karhun fekad messe-lkavme karhun miśluh(u)(c) vetilke-l-eyyâmu nudâviluhâ beyne-nnâsi veliya'lema(A)llâhu-lleżîne âmenû veyetteḣiże minkum şuhedâ(e)(k) va(A)llâhu lâ yuhibbu-zzâlimîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Eğer siz (Uhud'da) bir yara aldıysanız, şüphesiz o topluluk da (Müşrikler de Bedir'de) benzeri bir yara almıştı. İşte (iyi veya kötü) günleri insanlar arasında (böyle) döndürür dururuz. (Bazen bir topluma iyi ya da kötü günler gösteririz, bazen öbürüne.) Allah, sizden iman edenleri ayırt etmek, sizden şahitler edinmek için böyle yapar. Allah, zalimleri sevmez.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/3/140

---

## Tefsir

{"topics":["imtihan-bela","sabir","iman","adalet","kissa-gecmis-kavimler"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Uhud Savaşı sonrası müminlere teselli ve hikmet sunarken, savaşın ve hayatın döngüsel doğasını, ilahi imtihanı ve şehitlik mertebesini vurgulamaktadır. Anahtar kavramlar, yara almanın, günlerin değişmesinin ve şahitlik makamının derin anlamlarını filolojik ve semantik açıdan aydınlatmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"قَرْحٌ","root":"ق ر ح","rootLatin":"k-r-h","meaning":"Ayette, savaşta alınan fiziksel yara, acı ve mağlubiyet anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'karh' kelimesini bedende meydana gelen yara, bere olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, Uhud Savaşı'nda müminlerin maruz kaldığı fiziksel ve manevi acıyı ifade ederken, aynı zamanda düşmanların Bedir'de yaşadığı benzer durumu hatırlatarak bir denge unsuru sunar."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'karh' kelimesinin mecazi olarak 'yenilgi' veya 'zarar' anlamına gelebileceğini belirtir. Bu ayette, hem fiziksel yaralanmayı hem de savaşın getirdiği moral bozukluğunu ve mağlubiyet hissini kapsayan geniş bir anlam taşır."}]},{"word":"نُدَاوِلُهَا","root":"د و ل","rootLatin":"d-v-l","meaning":"Allah'ın günleri insanlar arasında döndürmesi, zafer ve mağlubiyetin, iyi ve kötü günlerin değişimi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'devl' kökünden türeyen 'nüdâviluhâ' kelimesini, bir şeyin bir elden diğerine geçmesi, dönüşümlü olması olarak açıklar. Ayette, Allah'ın zafer ve mağlubiyet günlerini insanlar arasında değiştirmesi, imtihan ve hikmet gereği bir döngü oluşturması anlamındadır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'devl' kelimesinin 'bir halden başka bir hale geçmek' manasına geldiğini belirtir. Ayetteki 'nüdâviluhâ', Allah'ın takdiriyle savaşların ve hayatın inişli çıkışlı seyrini, müminleri sınamak ve arındırmak için bir araç olarak kullanmasını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'değişim' ve 'dönüşüm' kavramlarının, ilahi iradenin tecellisi olarak evrensel bir düzeni yansıttığını belirtir. 'Nüdâviluhâ' kelimesi, bu ilahi düzenin bir parçası olarak, zafer ve yenilginin geçici olduğunu ve her durumun bir hikmeti olduğunu vurgular."}]},{"word":"شُهَدَاءَ","root":"ش ه د","rootLatin":"ş-h-d","meaning":"Ayette, Allah yolunda canlarını feda eden şehitler ve aynı zamanda hakikate şahitlik edenler anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şehîd' kelimesinin hem 'hazır bulunan', 'gören' hem de 'Allah yolunda canını feda eden' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'şühedâ', Uhud'da şehit olan müminleri ifade ederken, aynı zamanda onların imanlarının ve fedakarlıklarının birer şahitlik olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'şehâdet' kavramının hem 'gözlemlemek' hem de 'bir şeyi tasdik etmek' anlamlarını içerdiğini açıklar. Ayetteki 'şühedâ', Allah'ın müminler arasından seçtiği, imanlarının doğruluğuna ve ahiret gerçeğine şahitlik eden kimselerdir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'şehîd' kelimesinin Kur'an'daki kullanımının, sadece savaşta ölenleri değil, aynı zamanda hakikate tanıklık eden, örnek olan ve ahirette şefaatçi olacak kimseleri de kapsadığını belirtir. Bu ayette, şehitlik mertebesinin ilahi bir seçkinlik olduğunu ve müminler için bir hedef teşkil ettiğini gösterir."}]},{"word":"الظَّـٰلِمِينَ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Allah'ın koyduğu sınırları aşan, haksızlık eden, zulmeden kimselerdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zulm' kelimesini bir şeyi ait olmadığı yere koymak, haddi aşmak olarak tanımlar. Ayetteki 'zâlimîn', Allah'ın emirlerine karşı gelen, müminlere haksızlık eden ve bu nedenle ilahi sevgiden mahrum kalan kimseleri ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'zulm'ün geniş bir kavram olduğunu ve hem Allah'a karşı işlenen günahları hem de insanlara karşı yapılan haksızlıkları kapsadığını belirtir. Ayette, Allah'ın zulmedenleri sevmemesi, onların eylemlerinin ilahi adaletle çeliştiğini ve sonuçlarının ağır olacağını gösterir."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":2,"surface":"يَمْسَسْكُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-س-س","rootLatin":"m-s-s","lemma":"مَسَّ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart edatı (إِن) tarafından meczûm edildiği için","gloss":"size dokunursa/isabet ederse"},{"position":2,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb, zamir olduğu için mebnî","gloss":"size"},{"position":3,"surface":"قَرْحٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-ر-ح","rootLatin":"q-r-ḥ","lemma":"قَرْح","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"bir yara"},{"position":4,"surface":"فَقَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf + Harf-i Tahkik","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَقَدْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde muhakkak"},{"position":5,"surface":"مَسَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"م-س-س","rootLatin":"m-s-s","lemma":"مَسَّ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dokunmuştu/isabet etmişti"},{"position":6,"surface":"ٱلْقَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"o topluluğa"},{"position":7,"surface":"قَرْحٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-ر-ح","rootLatin":"q-r-ḥ","lemma":"قَرْح","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"bir yara"},{"position":8,"surface":"مِّثْلُهُۥ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ث-ل","rootLatin":"m-th-l","lemma":"مِثْل","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"benzeri"},{"position":8,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr, zamir olduğu için mebnî","gloss":"onun"},{"position":9,"surface":"وَتِلْكَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"تِلْكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"تِلْكَ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû, ism-i işaret olduğu için mebnî","gloss":"işte o"},{"position":10,"surface":"ٱلْأَيَّامُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Bedel veya haber olduğu için merfû","gloss":"günler"},{"position":11,"surface":"نُدَاوِلُهَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"د-و-ل","rootLatin":"d-w-l","lemma":"دَاوَلَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"biz onları döndürürüz"},{"position":11,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb, zamir olduğu için mebnî","gloss":"onları"},{"position":12,"surface":"بَيْنَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْنَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"arasında"},{"position":13,"surface":"ٱلنَّاسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-و-س","rootLatin":"n-w-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"insanların"},{"position":14,"surface":"وَلِيَعْلَمَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":14,"surface":"لِيَعْلَمَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Lâm-ı Ta'lil)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":14,"surface":"يَعْلَمَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Lâm-ı Ta'lil tarafından mansûb edildiği için","gloss":"bilsin"},{"position":15,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":16,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb, ism-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"o kimseler ki"},{"position":17,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-م-ن","rootLatin":"'-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler"},{"position":18,"surface":"وَيَتَّخِذَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":18,"surface":"يَتَّخِذَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-خ-ذ","rootLatin":"'-kh-dh","lemma":"اِتَّخَذَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atfedildiği fiil (لِيَعْلَمَ) mansûb olduğu için mansûb","gloss":"edinsin"},{"position":19,"surface":"مِنكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sizden"},{"position":19,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr, zamir olduğu için mebnî","gloss":"siz"},{"position":20,"surface":"شُهَدَآءَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ه-د","rootLatin":"sh-h-d","lemma":"شَهِيد","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"şahitler"},{"position":21,"surface":"وَٱللَّهُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstînaf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":21,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":22,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sevmez"},{"position":23,"surface":"يُحِبُّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ب-ب","rootLatin":"ḥ-b-b","lemma":"أَحَبَّ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"sever"},{"position":24,"surface":"ٱلظَّـٰلِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"ẓ-l-m","lemma":"ظَالِم","form":"Fâ'il","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"zalimleri"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *3/140*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *3/140*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *3/140*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *3/140*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *3/140*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *3/140*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *3/140*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *3/140*