# Âl-i İmrân Sûresi, 15. Âyet (3:15)

> ۞ قُلْ أَؤُنَبِّئُكُم بِخَيْرٍ مِّن ذَٰلِكُمْ ۚ لِلَّذِينَ ٱتَّقَوْا۟ عِندَ رَبِّهِمْ جَنَّـٰتٌ تَجْرِى مِن تَحْتِهَا ٱلْأَنْهَـٰرُ خَـٰلِدِينَ فِيهَا وَأَزْوَٰجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَرِضْوَٰنٌ مِّنَ ٱللَّهِ ۗ وَٱللَّهُ بَصِيرٌۢ بِٱلْعِبَادِ

*Kul eunebbi-ukum biḣayrin min żâlikum(c) lilleżîne-ttekav ‘inde rabbihim cennâtun tecrî min tahtihâ-l-enhâru ḣâlidîne fîhâ veezvâcun mutahheratun veridvânun mina(A)llâh(i)(k) va(A)llâhu basîrun bil'ibâd(i)*

**Meal (Diyanet):** De ki: "Size, onlardan daha hayırlısını haber vereyim mi? Allah'a karşı gelmekten sakınanlar için Rableri katında, içinden ırmaklar akan, içinde ebedi kalacakları cennetler, tertemiz eşler ve Allah'ın rızası vardır." Allah, kullarını hakkıyla görendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/3/15

---

## Tefsir

{"topics":["cennet","takva","ahiret-mukafat","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki"},{"position":2,"surface":"أَؤُنَبِّئُكُم","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ب-أ","rootLatin":"n-b-hamza","lemma":"أَنْبَأَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"size haber vereyim mi"},{"position":2,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"size"},{"position":3,"surface":"بِخَيْرٍۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":3,"surface":"خَيْرٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"kh-y-r","lemma":"خَيْر","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"daha iyi"},{"position":4,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":5,"surface":"ذَٰلِكُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"bundan"},{"position":6,"surface":"لِلَّذِينَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":6,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"o kimseler ki"},{"position":7,"surface":"ٱتَّقَوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتَّقَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sakındılar"},{"position":8,"surface":"عِندَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ع-ن-د","rootLatin":"'-n-d","lemma":"عِنْدَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"katında"},{"position":9,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rabbi"},{"position":9,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":10,"surface":"جَنَّـٰتٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ن-ن","rootLatin":"j-n-n","lemma":"جَنَّة","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"cennetler"},{"position":11,"surface":"تَجْرِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ر-ي","rootLatin":"j-r-y","lemma":"جَرَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"akar"},{"position":12,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":13,"surface":"تَحْتِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ت-ح-ت","rootLatin":"t-h-t","lemma":"تَحْت","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"altından"},{"position":13,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":14,"surface":"ٱلْأَنْهَـٰرُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ه-ر","rootLatin":"n-h-r","lemma":"نَهْر","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"ırmaklar"},{"position":15,"surface":"خَـٰلِدِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"خ-ل-د","rootLatin":"kh-l-d","lemma":"خَالِد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"temelli kalacaklar olarak"},{"position":16,"surface":"فِيهَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":16,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":17,"surface":"وَأَزْوَٰجٌۭ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":17,"surface":"أَزْوَٰجٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ز-و-ج","rootLatin":"z-w-j","lemma":"زَوْج","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için merfû","gloss":"eşler"},{"position":18,"surface":"مُّطَهَّرَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ط-ه-ر","rootLatin":"t-h-r","lemma":"مُطَهَّر","form":"Tef'îl","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"tertemiz"},{"position":19,"surface":"وَرِضْوَٰنٌۭ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":19,"surface":"رِضْوَٰنٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ض-و","rootLatin":"r-d-w","lemma":"رِضْوَان","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için merfû","gloss":"rızası"},{"position":20,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":21,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":22,"surface":"وَٱللَّهُ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":22,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":23,"surface":"بَصِيرٌۢ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ب-ص-ر","rootLatin":"b-s-r","lemma":"بَصِير","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"görücüdür"},{"position":24,"surface":"بِٱلْعِبَادِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":24,"surface":"ٱلْعِبَادِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عَبْد","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kulları"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, dünya nimetlerinden daha üstün olan ahiret mükafatlarını tasvir etmektedir. Özellikle takva sahiplerine vaat edilen cennet, ebediyet, temiz eşler ve Allah rızası kavramları, ayetin temel mesajını oluşturan dilbilimsel ve semantik derinliklere sahiptir.","keyConcepts":[{"word":"أَؤُنَبِّئُكُم","root":"ن ب أ","rootLatin":"n-b-a","meaning":"Size haber vereyim mi, bildireyim mi anlamında, önemli bir bilgiyi aktarma eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nebe' kelimesi, 'büyük faydası olan haber' anlamına gelir. Ayetteki 'ünabbiukum' ifadesi, dinleyicilere dünya nimetlerinden daha hayırlı olan ahiret nimetlerini bildirme, onlara bu konuda önemli bir bilgi sunma amacını taşır. Bu, sadece bir bildirim değil, aynı zamanda bir uyarı ve müjdedir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Nebe', 'önemli ve büyük haber' demektir. 'Enbe'e' fiili ise bu tür bir haberi vermek anlamına gelir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın kullarına dünya hayatının geçiciliğine karşılık ahiretteki kalıcı ve üstün mükafatları haber vermesi, onları bu konuda aydınlatmasıdır."}]},{"word":"ٱتَّقَوْا۟","root":"و ق ي","rootLatin":"v-k-y","meaning":"Allah'a karşı gelmekten sakınanlar, O'nun emirlerine uyup yasaklarından kaçınanlar anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Takva, 'korunmak, sakınmak' demektir. Ayetteki 'ittakav' ifadesi, Allah'ın azabından ve gazabından sakınan, O'nun emirlerine riayet ederek kendini koruyan kimseleri ifade eder. Bu, sadece korkmak değil, aynı zamanda bir eylem ve yaşam biçimidir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Takva, 'nefsi korkulan şeyden korumak'tır. Şeriat dilinde ise 'nefsi günahlardan korumak' anlamına gelir. Ayetteki 'ittakav' kelimesi, Allah'ın rızasını kazanmak için günahlardan uzak duran, O'nun hududunu gözeten müminleri tanımlar ve bu kişilere vaat edilen mükafatları vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Takva, Kur'an'ın temel kavramlarından biridir ve 'Allah'a karşı sorumluluk bilinciyle hareket etmek, O'nun emirlerine uymak ve yasaklarından kaçınmak' anlamını taşır. Ayetteki 'ittakav' ifadesi, bu sorumluluk bilincini taşıyan ve buna göre yaşayan kişilerin ahiretteki konumunu belirtir."}]},{"word":"جَنَّـٰتٌ","root":"ج ن ن","rootLatin":"c-n-n","meaning":"Altlarından ırmaklar akan, ağaçlarla örtülü bahçeler, cennetler anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Cennet, 'örtmek, gizlemek' kökünden gelir; çünkü ağaçları ve bitkileriyle yeri örter. Kur'an'da ise müminlere vaat edilen ahiret yurdunu, yani bahçeleri ifade eder. Ayetteki 'cennât' kelimesi, dünya bahçelerinden farklı olarak, ebedi ve ilahi bir güzelliğe sahip olan ahiret mekanını tasvir eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cennet, 'ağaçları ve bitkileriyle yeri örten bahçe' demektir. Kur'an'da ise ahiretteki mükafat yurdunu ifade eder. Ayetteki 'cennât' kelimesi, çoğul olarak kullanılarak bu bahçelerin çokluğunu ve çeşitliliğini, aynı zamanda altlarından akan ırmaklarla birlikte sunduğu eşsiz güzelliği vurgular."}]},{"word":"خَـٰلِدِينَ","root":"خ ل د","rootLatin":"h-l-d","meaning":"Orada ebediyen kalacak olanlar, sonsuzluğa dek ikamet edecekler anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Hulûd, 'kalıcı olmak, ebedi olmak' demektir. Ayetteki 'hâlidîn' ifadesi, cennet ehlinin bu mekanlarda geçici değil, sonsuza dek kalacaklarını, yani ölümsüz bir hayat süreceklerini belirtir. Bu, dünya hayatının geçiciliğine karşılık ahiret mükafatının kalıcılığını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Hulûd, 'bir şeyin bozulmadan ve değişmeden uzun süre kalması' anlamına gelir. Ayetteki 'hâlidîn' kelimesi, cennet nimetlerinin ve cennet ehlinin durumunun sonsuzluğunu, kesintisizliğini ve tükenmezliğini ifade eder. Bu, müminler için en büyük müjdelerden biridir."}]},{"word":"مُّطَهَّرَةٌ","root":"ط ه ر","rootLatin":"t-h-r","meaning":"Her türlü maddi ve manevi kirden arındırılmış, tertemiz eşler anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tuhur, 'temiz olmak, arınmak' demektir. 'Mutahharah' ise 'temizlenmiş, arındırılmış' anlamına gelir. Ayetteki 'ezvâcun mutahharah' ifadesi, cennetteki eşlerin dünyevi kirlerden, adet, lohusalık gibi hallerden ve ahlaki kusurlardan arınmış, mükemmel bir saflıkta olacaklarını belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Tathîr, 'bir şeyi kirlerden arındırmak, temizlemek' demektir. Ayetteki 'mutahharah' kelimesi, cennet eşlerinin hem bedensel hem de ruhsal olarak her türlü eksiklik ve kusurdan uzak, tam bir temizlik ve saflık içinde olacaklarını ifade eder. Bu, cennetin mükemmelliğinin bir parçasıdır."}]},{"word":"وَرِضْوَانٌ","root":"ر ض و","rootLatin":"r-d-v","meaning":"Allah'ın hoşnutluğu, rızası ve memnuniyeti anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rıza, 'bir şeyden hoşnut olmak, memnuniyet duymak' demektir. Ayetteki 'rıdvânun minallahi' ifadesi, cennet nimetlerinin en büyüğü olarak Allah'ın kullarından razı olmasını, onlara karşı hoşnutluğunu ifade eder. Bu, maddi nimetlerden daha üstün bir manevi mükafattır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Rıza kavramı, Kur'an'da Allah'ın kullarından hoşnut olması ve kulların da Allah'tan hoşnut olması şeklinde iki yönlü kullanılır. Ayetteki 'rıdvânun minallahi' ifadesi, Allah'ın takva sahiplerine olan nihai lütfunu, yani onlardan razı olduğunu ve bu rızanın tüm diğer nimetlerden daha değerli olduğunu vurgular."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *3/15*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *3/15*
- **Kelime-i Nûhiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *3/15*
- **Kelime-i Nûhiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *3/15*