# Âl-i İmrân Sûresi, 152. Âyet (3:152)

> وَلَقَدْ صَدَقَكُمُ ٱللَّهُ وَعْدَهُۥٓ إِذْ تَحُسُّونَهُم بِإِذْنِهِۦ ۖ حَتَّىٰٓ إِذَا فَشِلْتُمْ وَتَنَـٰزَعْتُمْ فِى ٱلْأَمْرِ وَعَصَيْتُم مِّنۢ بَعْدِ مَآ أَرَىٰكُم مَّا تُحِبُّونَ ۚ مِنكُم مَّن يُرِيدُ ٱلدُّنْيَا وَمِنكُم مَّن يُرِيدُ ٱلْـَٔاخِرَةَ ۚ ثُمَّ صَرَفَكُمْ عَنْهُمْ لِيَبْتَلِيَكُمْ ۖ وَلَقَدْ عَفَا عَنكُمْ ۗ وَٱللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَلَى ٱلْمُؤْمِنِينَ

*Velekad sadekakumu(A)llâhu va'dehu iż tehussûnehum bi-iżnih(i)(s) hattâ iżâ feşiltum vetenâza'tum fî-l-emri ve'asaytum min ba'di mâ erâkum mâ tuhibbûn(e)(c) minkum men yurîdu-ddunyâ veminkum men yurîdu-l-âḣira(te)(c) śümme sarafekum ‘anhum liyebteliyekum(s) velekad ‘afâ ‘ankum(k) va(A)llâhu żû fadlin ‘alâ-lmu/minîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Andolsun, Allah, izniyle, onları (müşrikleri) kırıp geçirdiğiniz sırada size olan va'dini gerçekleştirdi. Nihayet sevdiğiniz şeyi (zaferi) size gösterdikten sonra, za'f gösterdiniz. (Peygamber'in verdiği) emir konusunda tartıştınız ve emre karşı geldiniz. İçinizden dünyayı isteyenler de vardı, ahireti isteyenler de. Sonra sizi denemek için onlardan yüzünüzü çevirdi. (Kaçıp hezimete uğradınız. Buna rağmen) sizi bağışladı. Allah, mü'minlere karşı çok lütufkardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/3/152

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Uhud Savaşı'ndaki müslümanların durumunu ele alarak Allah'ın vaadine sadakatini, müslümanların zaafiyetlerini ve bunun sonuçlarını dilbilimsel bir derinlikle açıklamaktadır. Ayet, zaferin başlangıcından yenilgiye giden süreci, insan psikolojisi ve ilahi imtihan bağlamında anahtar kavramlar üzerinden tahlil eder.","keyConcepts":[{"word":"صَدَقَكُمُ","root":"ص د ق","rootLatin":"s-d-q","meaning":"Allah'ın vaadine sadık kalması, sözünü yerine getirmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sadaka (صدق) kelimesi, bir şeyin gerçeğe uygun olması, sözün fiile mutabık olması anlamına gelir. Ayetteki 'sadakakumullahü va'dehû' ifadesi, Allah'ın müminlere verdiği zafer vaadinin gerçekleştiğini, sözünün doğru çıktığını ve vaadine sadık kaldığını vurgular. Bu, Allah'ın vaadinin şüphesiz ve kesin olduğunu gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Sadaka (صدق) burada 'gerçekleştirdi, yerine getirdi' anlamındadır. Allah'ın vaadini gerçekleştirmesi, müminlerin başlangıçta düşmanlarını mağlup etmeleriyle somutlaşmıştır. Bu, mecazi olarak 'sözünü doğruladı' şeklinde anlaşılır."}]},{"word":"تَحُسُّونَهُم","root":"ح س س","rootLatin":"h-s-s","meaning":"Düşmanı kılıçtan geçirmek, onları yok etmek, kuvvetlerini kırmak anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tahussûnehum (تحسّونهم) kelimesi, 'onları öldürüyordunuz, kılıçtan geçiriyordunuz' demektir. Bu, savaşta düşmana karşı üstünlük kurma ve onları etkisiz hale getirme eylemini ifade eder. Ayetteki bağlamda, müminlerin Uhud Savaşı'nın başlangıcında düşmana karşı elde ettikleri zaferi ve onları yok etme gücünü anlatır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hass (حس) kökü, bir şeyi kökünden kazımak, tamamen yok etmek anlamına gelir. Tahussûnehum (تحسّونهم) ifadesi, düşmanı tamamen ortadan kaldırma, onların gücünü kırma ve onları mağlup etme eylemini vurgular. Bu, sadece öldürmek değil, aynı zamanda düşmanın moralini ve savaşma azmini kırmayı da içerir."}]},{"word":"فَشِلْتُمْ","root":"ف ش ل","rootLatin":"f-ş-l","meaning":"Gevşemek, cesaretini kaybetmek, zayıflamak ve başarısızlığa uğramak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Feshele (فشل) kelimesi, bir işte zayıflık göstermek, cesaretini kaybetmek ve bu yüzden başarısız olmak anlamına gelir. Ayetteki 'feshiltüm' ifadesi, müminlerin başlangıçtaki zaferden sonra gevşemelerini, disiplini kaybetmelerini ve bu durumun yenilgiye yol açan temel nedenlerden biri olduğunu belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Feshel (فشل), azmin ve kararlılığın zayıflaması, korku ve tereddüt nedeniyle geri adım atılmasıdır. Ayetteki kullanımı, Uhud Savaşı'nda okçuların yerlerini terk etmeleriyle ortaya çıkan disiplinsizliği ve bunun sonucunda düşman karşısında zayıf düşmelerini ifade eder."}]},{"word":"تَنَـٰزَعْتُمْ","root":"ن ز ع","rootLatin":"n-z-'-","meaning":"Bir konuda anlaşmazlığa düşmek, çekişmek, ihtilaf etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Tenâza'tüm (تنازعتم) kelimesi, karşılıklı olarak bir şeyi çekişmek, ihtilafa düşmek ve anlaşmazlık yaşamak demektir. Ayette, müminlerin savaş stratejisi veya ganimet paylaşımı gibi konularda kendi aralarında çekişmeleri ve bu durumun birliğin bozulmasına yol açması kastedilir. Bu, özellikle okçuların yerlerini terk etme konusundaki anlaşmazlığı işaret eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Nez' (نزع) kökü, bir şeyi yerinden çıkarmak, çekip almak anlamına gelir. Tenâzu' (تنازع) ise karşılıklı çekişme, bir konuda fikir ayrılığına düşme ve bu yüzden birliğin bozulmasıdır. Ayetteki 'tenâza'tüm' ifadesi, müminlerin emir konusunda ihtilafa düşerek ortak hedeften sapmalarını ve bu durumun yenilginin önemli bir sebebi olduğunu vurgular."}]},{"word":"عَصَيْتُم","root":"ع ص ي","rootLatin":"'-s-y","meaning":"Emre karşı gelmek, itaatsizlik etmek, isyan etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Asâ (عصى) kelimesi, emre karşı gelmek, itaatsizlik etmek ve başkaldırmak anlamına gelir. Ayetteki 'asaytüm' ifadesi, müminlerin Peygamber'in (s.a.v.) Uhud Savaşı'ndaki emirlerine, özellikle okçuların yerlerini terk etmeme emrine karşı gelmelerini ve bu itaatsizliğin savaşın seyrini değiştiren kritik bir hata olduğunu belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İsyan (عصيان), Kur'an'da genellikle Allah'ın veya peygamberin emirlerine karşı gelme, ilahi iradeye aykırı hareket etme anlamında kullanılır. Bu ayetteki 'asaytüm', müminlerin Peygamber'in açık emrine uymayarak disiplini bozduklarını ve bunun dini ve ahlaki bir hata olduğunu gösterir."}]},{"word":"لِيَبْتَلِيَكُمْ","root":"ب ل و","rootLatin":"b-l-v","meaning":"Sınamak, imtihan etmek, denemek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Belâ (بلى) kökü, bir şeyi denemek, sınamak ve tecrübe etmek anlamına gelir. Ayetteki 'liyebteliyeküm' ifadesi, Allah'ın müminleri Uhud Savaşı'ndaki yenilgiyle sınadığını, onların sabırlarını, imanlarını ve Allah'a olan bağlılıklarını test ettiğini gösterir. Bu imtihan, müminlerin zayıf yönlerini ortaya çıkarmak ve onları daha güçlü kılmak içindir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"İbtilâ (ابتلاء), Kur'an'da Allah'ın kullarını çeşitli durumlarla karşılaştırarak onların imanlarını, sabırlarını ve teslimiyetlerini ölçmesi anlamında kullanılır. Uhud Savaşı'ndaki bu yenilgi, müminler için bir imtihan vesilesi olmuş, onların hatalarından ders çıkarmalarını ve gelecekte daha dikkatli olmalarını sağlamıştır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["imtihan-bela","dunya-ahiret-dengesi","cihad","af-hosgoru","takva"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لَقَدْ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَقَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Tahkik harfi olduğu için mebnî","gloss":"andolsun ki"},{"position":2,"surface":"صَدَقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ص-د-ق","rootLatin":"s-d-q","lemma":"صَدَقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"doğruladı, sözünü tuttu"},{"position":2,"surface":"كُمُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sizi"},{"position":3,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":4,"surface":"وَعْدَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"و-ع-د","rootLatin":"w-'-d","lemma":"وَعْد","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sözünü"},{"position":4,"surface":"هُۥٓ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":5,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman, iken"},{"position":6,"surface":"تَحُسُّونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-س-س","rootLatin":"h-s-s","lemma":"حَسَّ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"kırıp biçiyordunuz"},{"position":6,"surface":"هُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları"},{"position":7,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":7,"surface":"إِذْنِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ء-ذ-ن","rootLatin":"'-dh-n","lemma":"إِذْن","form":"İf'âl","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"izni"},{"position":7,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":8,"surface":"حَتَّىٰٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"حَتَّىٰ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"hatta, kadar"},{"position":9,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman"},{"position":10,"surface":"فَشِلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ف-ش-ل","rootLatin":"f-sh-l","lemma":"فَشِلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gevşediniz"},{"position":10,"surface":"تُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"siz"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"تَنَـٰزَعْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ز-ع","rootLatin":"n-z-'","lemma":"تَنَازَعَ","form":"Tefâ'ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"çekiştiniz"},{"position":11,"surface":"تُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"siz"},{"position":12,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":13,"surface":"ٱلْأَمْرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-م-ر","rootLatin":"a-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"iş, emir"},{"position":14,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":14,"surface":"عَصَيْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ص-ي","rootLatin":"'-s-y","lemma":"عَصَىٰ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"isyan ettiniz"},{"position":14,"surface":"تُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"siz"},{"position":15,"surface":"مِّنۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":16,"surface":"بَعْدِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ب-ع-د","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْد","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sonra"},{"position":17,"surface":"مَآ","pos":"harf","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"şey"},{"position":18,"surface":"أَرَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ء-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"أَرَىٰ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gösterdi"},{"position":18,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"size"},{"position":19,"surface":"مَّا","pos":"harf","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"şey"},{"position":20,"surface":"تُحِبُّونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ب-ب","rootLatin":"h-b-b","lemma":"أَحَبَّ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"seversiniz, istersiniz"},{"position":21,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":21,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizden"},{"position":22,"surface":"مَّن","pos":"harf","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"kimse"},{"position":23,"surface":"يُرِيدُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"أَرَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"ister"},{"position":24,"surface":"ٱلدُّنْيَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-ن-و","rootLatin":"d-n-w","lemma":"دُنْيَا","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"dünya"},{"position":25,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":25,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":25,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizden"},{"position":26,"surface":"مَّن","pos":"harf","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"kimse"},{"position":27,"surface":"يُرِيدُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"أَرَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"ister"},{"position":28,"surface":"ٱلْـَٔاخِرَةَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-خ-ر","rootLatin":"a-kh-r","lemma":"آخِرَة","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ahiret"},{"position":29,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"sonra"},{"position":30,"surface":"صَرَفَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ص-ر-ف","rootLatin":"s-r-f","lemma":"صَرَفَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geri çevirdi"},{"position":30,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sizi"},{"position":31,"surface":"عَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":31,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlardan"},{"position":32,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":32,"surface":"يَبْتَلِيَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-ل-و","rootLatin":"b-l-w","lemma":"اِبْتَلَىٰ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Gizli 'en' ile mansûb","gloss":"denemek"},{"position":32,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sizi"},{"position":33,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":33,"surface":"لَقَدْ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَقَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Tahkik harfi olduğu için mebnî","gloss":"andolsun ki"},{"position":34,"surface":"عَفَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ف-و","rootLatin":"'-f-w","lemma":"عَفَا","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"affetti"},{"position":35,"surface":"عَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":35,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizden"},{"position":36,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":36,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":37,"surface":"ذُو","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ذ-و","rootLatin":"dh-w","lemma":"ذُو","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"sahibi"},{"position":38,"surface":"فَضْلٍ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ض-ل","rootLatin":"f-d-l","lemma":"فَضْل","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"lütuf, ihsan"},{"position":39,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَىٰ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":40,"surface":"ٱلْمُؤْمِنِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ء-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"مُؤْمِن","form":"İf'âl","features":{"state":"Marife","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"müminler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tuhfetu'l-Uşşâkî** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *3/152*
- **Tuhfetu'l-Uşşâkî** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *3/152*