# Âl-i İmrân Sûresi, 165. Âyet (3:165)

> أَوَلَمَّآ أَصَـٰبَتْكُم مُّصِيبَةٌ قَدْ أَصَبْتُم مِّثْلَيْهَا قُلْتُمْ أَنَّىٰ هَـٰذَا ۖ قُلْ هُوَ مِنْ عِندِ أَنفُسِكُمْ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ

*Eve lemmâ esâbetkum musîbetun kad esabtum miśleyhâ kultum ennâ hâżâ(s) kul huve min ‘indi enfusikum(k) inna(A)llâhe ‘alâ kulli şey-in kadîr(un)*

**Meal (Diyanet):** Onların (müşriklerin) başına (Bedir'de) iki mislini getirdiğiniz bir musibet (Uhud'da) sizin başınıza geldiğinde, "Bu, nereden başımıza geldi?" dediniz, öyle mi? De ki: "O (musibet), kendinizdendir." Şüphesiz Allah'ın gücü her şeye hakkıyla yeter.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/3/165

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Âl-i İmrân 165. ayet, Uhud Savaşı'nda Müslümanların yaşadığı yenilginin nedenlerini sorgulayan bir bağlamda, musibetin kaynağını ve Allah'ın kudretini dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Ayet, insanın kendi eylemlerinin sonuçlarına dikkat çekerek, ilahi kudretin her şeyi kuşattığını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"أَصَابَتْكُم","root":"ص و ب","rootLatin":"s-v-b","meaning":"Size isabet etti, başınıza geldi anlamındadır ve bir olayın veya musibetin bir kişiye ulaşmasını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'savb' kökünün asıl anlamının bir şeye yönelmek, ona doğru gitmek olduğunu belirtir. 'Esâbehü'l-emr' (iş ona isabet etti) ifadesi, o işin ona ulaştığını ve başına geldiğini anlatır. Ayetteki 'asâbetkum musîbetun' ifadesi, musibetin Müslümanlara ulaşmasını, onların başına gelmesini ve onları etkilemesini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'esâbe' fiilinin 'isabet etmek, ulaşmak' anlamında kullanıldığını ve bu bağlamda bir musibetin bir topluluğa gelmesini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Uhud Savaşı'nda Müslümanların yaşadığı yenilginin kendilerine dokunmasını, başlarına gelmesini mecazi bir anlatımla ifade eder."}]},{"word":"مُّصِيبَةٌ","root":"ص و ب","rootLatin":"s-v-b","meaning":"Başa gelen, isabet eden kötü olay, felaket veya sıkıntı demektir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'musîbe' kelimesinin, 'isabet eden şey' anlamına geldiğini ve genellikle kötü olaylar için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'musîbetun' kelimesi, Uhud Savaşı'nda Müslümanların karşılaştığı yenilgiyi ve kayıpları ifade ederken, bu olayın kendilerine isabet eden bir felaket olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'musîbe'nin, 'isabet eden şey' anlamına geldiğini ve genellikle insanın hoşlanmadığı, başına gelen her türlü sıkıntı ve felaket için kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'musîbetun' kelimesi, Müslümanların kendi hataları sonucu karşılaştıkları yenilgiyi ve bunun getirdiği üzüntüyü ifade eder."}]},{"word":"أَنفُسِكُمْ","root":"ن ف س","rootLatin":"n-f-s","meaning":"Kendi nefsinizden, kendi benliğinizden veya kendi tarafınızdan demektir.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'nefs' kavramının Kur'an'da hem bireyin özünü, benliğini hem de onun iradesini ve eylemlerini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'min indi enfusikum' ifadesi, musibetin kaynağının dışarıdan değil, bizzat Müslümanların kendi içlerinden, yani kendi hatalarından, itaatsizliklerinden ve zaaflarından kaynaklandığını vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'nefs' kelimesinin bir şeyin özü, hakikati anlamına geldiğini ve bazen de kişinin kendisi için kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'min indi enfusikum' ifadesi, musibetin sebebinin bizzat Müslümanların kendi iradeleri, tercihleri ve eylemleri olduğunu, yani sorumluluğun kendilerine ait olduğunu belirtir."}]},{"word":"قَدِيرٌ","root":"ق د ر","rootLatin":"k-d-r","meaning":"Her şeye gücü yeten, kudret sahibi demektir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'kadir' kelimesinin, bir şeyi yapmaya gücü yeten, onu dilediği gibi gerçekleştirebilen anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'Allah her şeye kadirdir' ifadesi, Allah'ın mutlak kudretini, her şeyi takdir etme ve gerçekleştirme gücünü vurgular. Bu, musibetin Allah'ın izni ve bilgisi dahilinde gerçekleştiğini, ancak sorumluluğun insanlara ait olduğunu belirtirken, nihai gücün Allah'ta olduğunu hatırlatır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'kadir' isminin, Allah'ın sıfatlarından biri olduğunu ve O'nun her şeye gücünün yettiğini, hiçbir şeyin O'na zor gelmediğini ifade ettiğini açıklar. Ayetteki 'kadîr' kelimesi, Allah'ın mutlak iradesini ve kudretini vurgulayarak, yaşanan musibetin O'nun bilgisi ve takdiri dışında olmadığını, ancak bu durumun insanların kendi eylemlerinin sonuçlarından muaf tutulmadığını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kadir' kelimesinin Kur'an'da Allah'ın sınırsız gücünü ve her şeyi yapabilme yeteneğini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'kadîr' ifadesi, insanların kendi hataları sonucu bir musibetle karşılaşsalar bile, nihai gücün ve kontrolün Allah'ta olduğunu, O'nun her şeyi kuşatan kudretinin bir tecellisi olarak bu olayların yaşandığını anlatır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["imtihan-bela","kader","tevhid","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mı, mi"},{"position":1,"surface":"وَلَمَّآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Şart Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve ne zaman ki"},{"position":2,"surface":"أَصَـٰبَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ص-و-ب","rootLatin":"s-w-b","lemma":"أَصَابَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"isabet etti, uğradı"},{"position":2,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُم","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"size"},{"position":3,"surface":"مُّصِيبَةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-و-ب","rootLatin":"s-w-b","lemma":"مُصِيبَة","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"musibet"},{"position":4,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkik","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"gerçekten"},{"position":5,"surface":"أَصَبْتُم","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ص-و-ب","rootLatin":"s-w-b","lemma":"أَصَابَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"uğrattınız"},{"position":6,"surface":"مِّثْلَيْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ث-ل","rootLatin":"m-th-l","lemma":"مِثْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"iki misli"},{"position":6,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":7,"surface":"قُلْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediniz"},{"position":8,"surface":"أَنَّىٰ","pos":"harf","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî","gloss":"nereden"},{"position":9,"surface":"هَـٰذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَذَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"bu"},{"position":10,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"de ki"},{"position":11,"surface":"هُوَ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"o"},{"position":12,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":13,"surface":"عِندِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ع-ن-د","rootLatin":"'-n-d","lemma":"عِنْدَ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"katından, yanından"},{"position":14,"surface":"أَنفُسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"nefisleriniz"},{"position":14,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُم","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":15,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":16,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah"},{"position":17,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":18,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her"},{"position":19,"surface":"شَىْءٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"sh-y-'","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":20,"surface":"قَدِيرٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ق-د-ر","rootLatin":"q-d-r","lemma":"قَدِير","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"gücü yeten"}]