# Âl-i İmrân Sûresi, 17. Âyet (3:17)

> ٱلصَّـٰبِرِينَ وَٱلصَّـٰدِقِينَ وَٱلْقَـٰنِتِينَ وَٱلْمُنفِقِينَ وَٱلْمُسْتَغْفِرِينَ بِٱلْأَسْحَارِ

*Essâbirîne ve-ssâdikîne velkânitîne velmunfikîne velmustaġfirîne bil-eshâr(i)*

**Meal (Diyanet):** (16-17) (Bunlar), "Rabbimiz, biz iman ettik. Bizim günahlarımızı bağışla. Bizi ateş azabından koru" diyenler, sabredenler, doğru olanlar, huzurunda gönülden boyun büküp divan duranlar, Allah yolunda harcayanlar ve seherlerde (Allah'tan) bağışlanma dileyenlerdir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/3/17

---

## Tefsir

{"topics":["iman","sabir","sidk","tovbe","zekat-infak"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱلصَّـٰبِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ب-ر","rootLatin":"s-b-r","lemma":"صَابِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (veya sıfat olduğu için mansûb)","gloss":"sabredenler"},{"position":2,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî harf olduğu için","gloss":"ve"},{"position":2,"surface":"ٱلصَّـٰدِقِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-د-ق","rootLatin":"s-d-q","lemma":"صَادِق","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mansûb","gloss":"doğru olanlar"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî harf olduğu için","gloss":"ve"},{"position":3,"surface":"ٱلْقَـٰنِتِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ق-ن-ت","rootLatin":"q-n-t","lemma":"قَانِت","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mansûb","gloss":"gönülden kulluk edenler"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî harf olduğu için","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"ٱلْمُنفِقِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ن-ف-ق","rootLatin":"n-f-q","lemma":"مُنْفِق","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mansûb","gloss":"hayra sarfedenler"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî harf olduğu için","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"ٱلْمُسْتَغْفِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"gh-f-r","lemma":"مُسْتَغْفِر","form":"İstif'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mansûb","gloss":"bağışlanma dileyenler"},{"position":6,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî harf olduğu için","gloss":"ile"},{"position":6,"surface":"ٱلْأَسْحَارِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ح-ر","rootLatin":"s-h-r","lemma":"سَحَر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"seher vakitleri"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, müminlerin temel niteliklerini sıralayarak onların Allah katındaki değerini ve kurtuluş yollarını ortaya koymaktadır. Seçilen anahtar kavramlar, bu niteliklerin dilbilimsel ve semantik derinliğini, Kur'an'ın ahlaki ve dini terminolojisindeki yerini gözler önüne sermektedir.","keyConcepts":[{"word":"ٱلصَّـٰبِرِينَ","root":"ص ب ر","rootLatin":"s-b-r","meaning":"Zorluklar karşısında direnç gösteren, tahammül eden ve sebat eden kişilerdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sabır, nefsi, aklın ve şeriatın gerektirdiği şey üzerinde tutmak veya ondan alıkoymak demektir. Ayetteki 'sâbirîn' ifadesi, Allah'ın emirlerine uyma ve yasaklarından kaçınma konusunda gösterilen sürekli direnişi ve musibetlere karşı tahammülü ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Sabır (sabr), Kur'an'da sadece pasif bir dayanıklılık değil, aynı zamanda aktif bir direnç ve sebatkarlık olarak ele alınır. Bu ayetteki 'sâbirîn', inançlarının gerektirdiği zorluklara karşı metanet gösteren, Allah yolunda sebat eden müminleri tanımlar."}]},{"word":"وَٱلصَّـٰدِقِينَ","root":"ص د ق","rootLatin":"s-d-k","meaning":"Sözlerinde, amellerinde ve niyetlerinde doğru ve dürüst olan kişilerdir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Sıdk (doğruluk), sözün kalpteki inanca uygun olmasıdır. Ayetteki 'sâdikîn', hem dildeki doğruluk hem de kalpteki samimiyet ve imandaki sağlamlığı ifade eder ki bu, münafıklığın zıttıdır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Sıdk, sözün gerçeğe uygun olması ve kalbin dil ile mutabık olmasıdır. 'Sâdikîn' ifadesi, Allah'a verdikleri sözde duran, imanlarında samimi olan ve her türlü davranışlarında dürüstlüğü ilke edinen müminleri niteler."}]},{"word":"وَٱلْقَـٰنِتِينَ","root":"ق ن ت","rootLatin":"k-n-t","meaning":"Allah'a tam bir teslimiyetle itaat eden, gönülden kulluk eden ve huşu içinde ibadet eden kişilerdir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kunût, itaat ve huşu demektir. Ayetteki 'kânitîn', Allah'a karşı tam bir boyun eğme, ibadetlerinde sürekli ve samimi olma halini ifade eder. Bu, sadece namazda değil, hayatın her alanında Allah'a teslimiyeti kapsar."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kunût, devamlı itaat ve huşu ile birlikte uzun süre ayakta durmak anlamına gelir. 'Kânitîn' kelimesi, Allah'a karşı sürekli bir saygı, itaat ve ibadet hali içinde olan, O'nun emirlerine gönülden boyun eğen müminleri tanımlar."}]},{"word":"وَٱلْمُنفِقِينَ","root":"ن ف ق","rootLatin":"n-f-k","meaning":"Allah yolunda malından harcayan, infak eden ve cömert olan kişilerdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İnfak, malı tüketmek, harcamak demektir. Kur'an'da ise genellikle Allah yolunda harcamayı ifade eder. Ayetteki 'münfikîn', Allah'ın rızasını kazanmak amacıyla mallarını cömertçe harcayan, ihtiyaç sahiplerine yardım eden müminleri belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"İnfak, sadece maddi harcamayı değil, aynı zamanda zaman, bilgi ve yetenek gibi diğer imkanları da Allah yolunda kullanmayı kapsar. 'Münfikîn' ifadesi, sahip oldukları nimetleri Allah'ın emrettiği şekilde kullanan ve bu yolla toplumsal fayda sağlayan kişileri vurgular."}]},{"word":"وَٱلْمُسْتَغْفِرِينَ","root":"غ ف ر","rootLatin":"ğ-f-r","meaning":"Allah'tan günahlarının bağışlanmasını dileyen, af ve mağfiret talep eden kişilerdir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"İstiğfar, günahların örtülmesini ve affedilmesini istemektir. Ayetteki 'müstağfirîn', işledikleri günahlardan dolayı pişmanlık duyarak Allah'tan af dileyen, O'nun mağfiretine sığınan müminleri ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"İstiğfar, Allah'tan günahları bağışlamasını ve onları örtmesini talep etmektir. 'Müstağfirîn' kelimesi, seher vakitlerinde özel bir ihlas ve samimiyetle Allah'a yönelerek günahlarının affını dileyen, tevbe eden kulları tanımlar."}]},{"word":"بِٱلْأَسْحَارِ","root":"س ح ر","rootLatin":"s-h-r","meaning":"Gecenin son üçte birlik kısmı olan seher vakitlerinde.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Seher, gecenin sonu, fecrin doğuşundan önceki vakittir. Bu vakit, ibadet ve istiğfar için özel bir fazilete sahiptir. Ayetteki 'bi'l-eshâr' ifadesi, müminlerin istiğfarı için seçtikleri bu mübarek zaman dilimini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Seher, gecenin son kısmı olup, bu vakitte yapılan duaların ve istiğfarların kabul edilme ihtimali daha yüksektir. 'Bi'l-eshâr' ifadesi, müminlerin Allah'a olan yakınlıklarını ve O'na yönelişlerindeki samimiyetlerini bu özel zaman dilimiyle pekiştirdiğini gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Ahadiyyet** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *3/17*
- **Ahadiyyet** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *3/17*
- **Tuhfetu'l-Uşşâkî** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *3/17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *3/17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *3/17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *3/17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *3/17*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *3/17*
- **Zekât ve İnfâk** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *3/17*
- **Kelime-i Nûhiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *3/17*
- **Kelime-i Nûhiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *3/17*
- **Kelime-i Nûhiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *3/17*