# Âl-i İmrân Sûresi, 178. Âyet (3:178)

> وَلَا يَحْسَبَنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓا۟ أَنَّمَا نُمْلِى لَهُمْ خَيْرٌ لِّأَنفُسِهِمْ ۚ إِنَّمَا نُمْلِى لَهُمْ لِيَزْدَادُوٓا۟ إِثْمًا ۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ مُّهِينٌ

*Velâ yahsebenne-lleżîne keferû ennemâ numlî lehum ḣayrun li-enfusihim(c) innemâ numlî lehum liyezdâdû iśmâ(en)(c) velehum ‘ażâbun muhîn(un)*

**Meal (Diyanet):** İnkar edenler, kendilerine vermiş olduğumuz mühletin, sakın kendileri için hayırlı olduğunu sanmasınlar. Biz, onlara ancak günahları artsın diye mühlet veriyoruz. Onlar için alçaltıcı bir azap vardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/3/178

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, inkarcılara verilen mühletin gerçek mahiyetini açıklayarak, bu mühletin bir lütuf değil, aksine günahlarının artmasına ve nihayetinde alçaltıcı bir azaba yol açacak bir imtihan olduğunu vurgulamaktadır. Ayet, 'küfür', 'mühlet verme', 'günahın artması' ve 'alçaltıcı azap' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi adaletin işleyişini ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"كَفَرُوا۟","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Allah'ın varlığını, birliğini ve peygamberlerini inkar edenlerin fiilidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"K-f-r kökü, bir şeyi örtmek anlamına gelir. Şeriat dilinde ise, Allah'ın nimetlerini örtmek, yani inkar etmek ve nankörlük etmek demektir. Ayetteki 'kefarû' ifadesi, Allah'ın ayetlerini ve peygamberlerini yalanlayan, hakikati örten kimseleri ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutsu'ya göre 'küfr', Kur'an'da 'şükr'ün zıttı olarak, Allah'ın lütuflarını ve hakikatini görmezden gelme, nankörlük etme ve inkar etme anlamında kullanılır. Ayetteki 'kefarû' fiili, bu inkar halini sürdüren ve Allah'ın kendilerine verdiği mühleti yanlış yorumlayan kişileri işaret eder."}]},{"word":"نُمْلِى","root":"م ل و","rootLatin":"m-l-v","meaning":"Allah'ın inkarcılara süre tanıması, mühlet vermesi fiilidir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"M-l-v kökü, uzatmak, ertelemek anlamına gelir. 'Nümlî' fiili, Allah'ın inkarcılara azabı hemen vermeyip, onlara bir süre tanıması, ömürlerini uzatması demektir. Bu, onların tövbe etmeleri için bir fırsat olabileceği gibi, ayetteki bağlamda günahlarının artması için bir vesile olarak sunulmuştur."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"M-l-v kökünden türeyen 'imlâ', birine mühlet vermek, onu serbest bırakmak anlamındadır. Ayetteki 'nümlî' fiili, Allah'ın inkarcılara dünyada yaşamaları için tanıdığı süreyi ifade eder. Bu süre, onların sandığı gibi bir hayır değil, aksine günahlarını artırmalarına yol açan bir imtihandır."}]},{"word":"خَيْرٌ","root":"خ ي ر","rootLatin":"h-y-r","meaning":"İyi, faydalı, hayırlı olan şeydir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"H-y-r kelimesi, faydalı ve iyi olan her şeyi kapsar. Ayetteki 'hayr' kelimesi, inkarcıların kendilerine verilen mühleti kendi lehlerine, yani dünyevi menfaatlerine veya kurtuluşlarına yönelik bir iyilik olarak algılamalarını ifade eder. Ancak ayet, bu algının yanlış olduğunu belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Hayr, şerrin zıttı olup, arzu edilen, beğenilen ve faydalı olan şeydir. Ayetteki 'hayr' kelimesi, inkarcıların mühleti kendileri için bir nimet, bir avantaj olarak görme yanılgısını vurgular. Allah ise bu mühletin gerçekte onların aleyhine işlediğini açıklar."}]},{"word":"لِيَزْدَادُوٓا۟","root":"ز ي د","rootLatin":"z-y-d","meaning":"Bir şeyin artması, çoğalması fiilidir.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Z-y-d kökü, bir şeyin miktarının veya niteliğinin artması anlamına gelir. 'Liyazdâdû' fiili, inkarcılara verilen mühletin sonucunda onların günahlarının, isyanlarının ve küfürlerinin daha da artacağını ifade eder. Bu artış, ilahi bir ceza mekanizmasının parçasıdır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ziyade' kelimesinin Kur'an'da genellikle olumsuz bir bağlamda, günahların veya azabın artması şeklinde kullanıldığına dikkat çeker. Ayetteki 'liyazdâdû' ifadesi, inkarcıların mühletle birlikte günah işlemeye devam ederek, ahiretteki cezalarını daha da ağırlaştıracaklarını gösterir."}]},{"word":"إِثْمًا","root":"أ ث م","rootLatin":"e-s-m","meaning":"Günah, suç, haram olan fiil.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İ-s-m, bir şeyin yavaşlaması, geride kalması anlamına gelir. Şeriat dilinde ise, insanı hayırdan alıkoyan, günaha sürükleyen fiildir. Ayetteki 'isthmen' kelimesi, inkarcıların Allah'ın emirlerine karşı gelerek işledikleri ve kendilerini ahirette cezaya müstahak kılan fiilleri ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"İ-s-m, Allah'a isyan etmek, günah işlemek demektir. Ayetteki 'isthmen' kelimesi, inkarcıların mühlet boyunca işledikleri ve biriken günahları ifade eder. Bu günahlar, onların ahiretteki azabının temelini oluşturur."}]},{"word":"مُّهِينٌ","root":"ه و ن","rootLatin":"h-v-n","meaning":"Alçaltıcı, aşağılayıcı, hor kılıcı.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"H-v-n kökü, zayıflık, alçaklık anlamına gelir. 'Mühîn' kelimesi, azabın sadece acı verici olmakla kalmayıp, aynı zamanda inkarcıları hor ve zelil duruma düşüreceğini, onların onurunu kıracağını ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"H-v-n kökünden türeyen 'mühîn', bir şeyi değersiz kılmak, alçaltmak demektir. Ayetteki 'azâbun mühîn' ifadesi, inkarcılara verilecek olan azabın sadece fiziksel bir acı değil, aynı zamanda manevi bir aşağılanma ve horlanma içereceğini vurgular. Bu, onların dünyadaki kibir ve gururlarına karşılık bir cezadır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kufur-sirk","imtihan-bela","ahiret-mukafat","cehennem"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Nehiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve, sakın"},{"position":2,"surface":"يَحْسَبَنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-س-ب","rootLatin":"h-s-b","lemma":"حَسَبَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nehiy lâmı ve te'kid nûnu ile mebnî","gloss":"sanmasınlar"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için mahallen merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":4,"surface":"كَفَرُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inkar ettiler"},{"position":5,"surface":"أَنَّمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Masdariye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّمَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz ki"},{"position":6,"surface":"نُمْلِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-ل-و","rootLatin":"m-l-w","lemma":"أَمْلَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"mühlet veriyoruz"},{"position":7,"surface":"لَهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"onlara"},{"position":7,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":8,"surface":"خَيْرٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"ḫ-y-r","lemma":"خَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"أَنَّmâ'nın haberi olduğu için merfû","gloss":"hayırlıdır"},{"position":9,"surface":"لِّأَنفُسِهِمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":9,"surface":"أَنفُسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nefisleri"},{"position":9,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":10,"surface":"إِنَّمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hasr","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّمَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak"},{"position":11,"surface":"نُمْلِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-ل-و","rootLatin":"m-l-w","lemma":"أَمْلَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"mühlet veriyoruz"},{"position":12,"surface":"لَهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"onlara"},{"position":12,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":13,"surface":"لِيَزْدَادُوٓا۟","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":13,"surface":"يَزْدَادُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ز-ي-د","rootLatin":"z-y-d","lemma":"اِزْدَادَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Ta'lil lâmı ile mansûb","gloss":"çoğalsınlar"},{"position":14,"surface":"إِثْمًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ء-ث-م","rootLatin":"ʾ-ṯ-m","lemma":"إِثْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"günah"},{"position":15,"surface":"وَلَهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"لَهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"onlara"},{"position":15,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":16,"surface":"عَذَابٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"ʿ-ḏ-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"azap"},{"position":17,"surface":"مُّهِينٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ه-و-ن","rootLatin":"h-w-n","lemma":"مُهِين","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"küçültücü"}]