# Âl-i İmrân Sûresi, 20. Âyet (3:20)

> فَإِنْ حَآجُّوكَ فَقُلْ أَسْلَمْتُ وَجْهِىَ لِلَّهِ وَمَنِ ٱتَّبَعَنِ ۗ وَقُل لِّلَّذِينَ أُوتُوا۟ ٱلْكِتَـٰبَ وَٱلْأُمِّيِّـۧنَ ءَأَسْلَمْتُمْ ۚ فَإِنْ أَسْلَمُوا۟ فَقَدِ ٱهْتَدَوا۟ ۖ وَّإِن تَوَلَّوْا۟ فَإِنَّمَا عَلَيْكَ ٱلْبَلَـٰغُ ۗ وَٱللَّهُ بَصِيرٌۢ بِٱلْعِبَادِ

*Fe-in hâccûke fekul eslemtu vechiye li(A)llâhi vemeni-ttebe'an(i)(k) vekul lilleżîne ûtû-lkitâbe vel-ummiyyîne eeslemtum(c) fe-in eslemû fekadi-htedev(s) ve-in tevellev fe-innemâ ‘aleyke-lbelâġ(u)(k) va(A)llâhu basîrun bil'ibâd(i)*

**Meal (Diyanet):** Seninle tartışmaya girişirlerse, de ki: "Ben, bana uyanlarla birlikte kendi özümü Allah'a teslim ettim." Kendilerine kitap verilenlere ve ümmilere de ki: "Siz de İslam'ı kabul ettiniz mi?" Eğer İslam'a girerlerse hidayete ermiş olurlar. Yok, eğer yüz çevirirlerse sana düşen şey ancak tebliğ etmektir. Allah, kullarını hakkıyla görendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/3/20

---

## Tefsir

{"topics":["tebligh","hidayet-dalalet","ehli-kitap","iman","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"إِنْ","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Şart edatı"},{"position":2,"surface":"حَآجُّو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ح-ج-ج","rootLatin":"h-j-j","lemma":"حَاجَّ","form":"Mufâale","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"tartıştılar","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahalde mebnî","gloss":"seni","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":3,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":3,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şartın cevabı olduğu için meczûm","gloss":"de","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":4,"surface":"أَسْلَمْتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-ل-م","rootLatin":"s-l-m","lemma":"أَسْلَمَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"teslim ettim","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":5,"surface":"وَجْهِيَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ج-ه","rootLatin":"w-j-h","lemma":"وَجْه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yüzümü","irabMarker":"takdîrî fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":6,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":6,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":7,"surface":"مَنِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Atıf olduğu için merfû mahalde mebnî","gloss":"kim","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Ma'tûf"},{"position":8,"surface":"ٱتَّبَعَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ت-ب-ع","rootLatin":"t-b-ʿ","lemma":"اِتَّبَعَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"uydu","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":8,"surface":"نِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ي","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahalde mebnî","gloss":"bana","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":9,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Atıf olduğu için meczûm","gloss":"de","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":10,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":10,"surface":"لَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"o kimselere ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":11,"surface":"أُوتُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ا-ت-ي","rootLatin":"ʾ-t-y","lemma":"أَتَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"verildi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":12,"surface":"ٱلْكِتَـٰبَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Kitap","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":13,"surface":"ٱلْأُمِّيِّـۧنَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-م-م","rootLatin":"ʾ-m-m","lemma":"أُمِّيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atfedilen isim olduğu için mecrûr (yâ ile)","gloss":"ümmîler","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"},{"position":14,"surface":"ءَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ءَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"mı"},{"position":14,"surface":"أَسْلَمْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-ل-م","rootLatin":"s-l-m","lemma":"أَسْلَمَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"teslim oldunuz mu","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":15,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":15,"surface":"إِنْ","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Şart edatı"},{"position":16,"surface":"أَسْلَمُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-ل-م","rootLatin":"s-l-m","lemma":"أَسْلَمَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"teslim olurlarsa","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":17,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":17,"surface":"قَدِ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"gerçekten","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":18,"surface":"ٱهْتَدَوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"اِهْتَدَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"hidayete erdiler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":19,"surface":"وَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":19,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Şart edatı"},{"position":20,"surface":"تَوَلَّوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ل-ي","rootLatin":"w-l-y","lemma":"تَوَلَّى","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yüz çevirirlerse","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":21,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o zaman","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":21,"surface":"إِنَّمَا","pos":"harf","posDetail":"Hasr Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّمَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":22,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":22,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mecrûr mahalde mebnî","gloss":"senin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":23,"surface":"ٱلْبَلَـٰغُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ب-ل-غ","rootLatin":"b-l-gh","lemma":"بَلَاغ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"tebliğ","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda"},{"position":24,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":24,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda"},{"position":25,"surface":"بَصِيرٌۢ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ب-ص-ر","rootLatin":"b-s-r","lemma":"بَصِير","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"görendir","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":26,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":26,"surface":"ٱلْعِبَادِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ب-د","rootLatin":"ʿ-b-d","lemma":"عِبَاد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kulları","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Âl-i İmrân 20. ayet, tebliğ ve İslam'a davet konularını ele alırken, 'İslam' kelimesinin teslimiyet ve hidayetle olan derin bağını vurgulamaktadır. Ayet, tartışma durumunda müminlerin duruşunu ve tebliğin sınırlarını dilbilimsel bir kesinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"حَآجُّوكَ","root":"ح ج ج","rootLatin":"h-c-c","meaning":"Seninle tartışmaya girişirlerse, delil getirerek çekişirlerse.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hacc kelimesi, bir şeyi kasdetmek ve ona yönelmek anlamına gelir. Hac, Kâbe'yi kasdetmek demektir. Muhâcce ise, bir delil ile diğerini mağlup etmeye çalışmaktır. Ayetteki 'hâccûke' ifadesi, karşı tarafın delillerle sana üstün gelmeye çalışması, seninle çekişmesi anlamındadır. (el-Müfredât, s. 227)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Hacc, delil getirmek ve tartışmak demektir. 'Hâccûke' ifadesi, seninle delillerle çekişirlerse, sana karşı delil getirirlerse anlamındadır. (Mecâzü'l-Kur'ân, 1/90)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Hacc, bir şeyi kasdetmek ve ona yönelmek manasındadır. Fıkıh terimi olarak hac, Kâbe'ye yönelmek iken, lügat olarak delil getirmek ve tartışmak manasına gelir. Ayetteki 'hâccûke' ise, sana karşı delil getirerek tartışmaya girişirlerse demektir. (Umdetü'l-Huffâz, 1/409)"}]},{"word":"أَسْلَمْتُ","root":"س ل م","rootLatin":"s-l-m","meaning":"Kendimi Allah'a teslim ettim, boyun eğdim.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İslam, boyun eğmek ve teslim olmak demektir. 'Eslâmtu vechî lillâh' ifadesi, bütün varlığımla Allah'a teslim oldum, O'nun hükmüne boyun eğdim anlamındadır. Bu, sadece dil ile ikrar değil, kalben ve fiilen teslimiyeti ifade eder. (el-Müfredât, s. 415)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İslam kelimesi, Kur'an'da 'teslimiyet' ve 'boyun eğme' anlamında merkezi bir kavramdır. Özellikle 'Allah'a teslimiyet' anlamında kullanılır ve bu teslimiyet, kişinin kendi iradesini Allah'ın iradesine tabi kılması demektir. Ayetteki 'eslemtu vechî' ifadesi, bu tam teslimiyetin en güçlü ifadesidir. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 191-195)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"S-l-m kökünden türeyen 'İslam', barış, esenlik ve teslimiyet anlamlarını içerir. Kur'an'da bu kelime, özellikle Allah'a tam bir teslimiyetle boyun eğmeyi ifade eder. Ayetteki 'eslemtu', bu teslimiyetin birinci tekil şahıs tarafından beyanıdır ve kişinin tüm benliğiyle Allah'a yöneldiğini gösterir. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 210-212)"}]},{"word":"ٱلْكِتَـٰبَ","root":"ك ت ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Kendilerine ilahi vahiy gönderilmiş olanlar, yani Yahudiler ve Hristiyanlar.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kitap, Allah tarafından indirilen vahiydir. 'Ehlü'l-Kitâb' ifadesi, Tevrat ve İncil gibi ilahi kitaplara sahip olan Yahudi ve Hristiyanları ifade eder. Ayetteki 'ûtu'l-Kitâb' da bu anlamda kullanılmıştır. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 102)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kitap, yazılı metin anlamına gelir. Kur'an'da ise genellikle Allah'ın vahyini, şeriatını ve peygamberlerine indirdiği metinleri ifade eder. 'Ehlü'l-Kitâb' tabiri, bu vahiylere muhatap olan toplulukları, yani Yahudi ve Hristiyanları kapsar. (el-Müfredât, s. 429)"},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kitap, Allah'ın kelamıdır ve peygamberlerine indirdiği vahiylerin bütünüdür. 'Ehlü'l-Kitâb' ise, bu kitaplara iman eden ve onlarla amel eden kimselerdir. Ayetteki kullanımı, özellikle Yahudi ve Hristiyanlara yönelik bir hitaptır. (el-Külliyyât, s. 774)"}]},{"word":"ٱلْأُمِّيِّـۧنَ","root":"أ م م","rootLatin":"e-m-m","meaning":"Kitap ehli olmayanlar, okuma yazma bilmeyenler veya putperestler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ümmî, okuma yazma bilmeyen kimsedir. Ayrıca, kitap ehli olmayan, yani Tevrat ve İncil gibi ilahi bir kitaba sahip olmayan putperest Araplar için de kullanılır. Ayetteki 'ümmîyyîn' ifadesi, Ehl-i Kitab'ın karşısında, ilahi bir kitaba sahip olmayan müşrikleri ifade eder. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 103)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ümmî, 'üm' (anne) kelimesinden türemiştir ve annesinden doğduğu gibi kalmış, yani okuma yazma öğrenmemiş kimse demektir. Kur'an'da bu kelime, hem okuma yazma bilmeyenler hem de ilahi bir kitaba sahip olmayan, cahiliye dönemi Arapları için kullanılır. Ayetteki bağlamda, Ehl-i Kitab'ın aksine, vahiyden habersiz olanları ifade eder. (el-Müfredât, s. 69)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ümmîler, okuma yazma bilmeyenlerdir. Ayrıca, kitap ehli olmayan, yani Tevrat ve İncil'i okumayan ve onlara inanmayan Araplar için de kullanılır. Ayetteki 'ümmîyyîn', Ehl-i Kitab'ın dışındaki, putperest toplulukları kasteder. (Mecâzü'l-Kur'ân, 1/91)"}]},{"word":"ٱهْتَدَوا۟","root":"ه د ى","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Doğru yolu buldular, hidayete erdiler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hidayet, doğru yolu göstermek ve doğru yola iletmek demektir. 'İhtedev' fiili, kişinin doğru yolu bulması, hidayete ermesi anlamına gelir. Ayetteki 'fe-kad ihtedev' ifadesi, İslam'ı kabul etmeleri durumunda doğru yolu bulmuş olacaklarını, yani Allah'ın rızasına uygun bir yaşam tarzına ulaşacaklarını belirtir. (el-Müfredât, s. 831)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Hidayet, Kur'an'da Allah'ın insanı doğru yola iletmesi ve insanın da bu yolu benimsemesi anlamında temel bir kavramdır. İslam'ı kabul etmek, Allah'ın hidayetine tabi olmak demektir. Ayetteki 'ihtedev', bu ilahi rehberliğe uyarak kurtuluşa ermeyi ifade eder. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 200-203)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"H-d-y kökü, yol gösterme ve doğruya ulaştırma anlamlarını taşır. 'İhtedev' fiili, kişinin kendi iradesiyle doğru yolu seçmesi ve bu yolda ilerlemesi demektir. Ayette, İslam'ı kabul etmenin, Allah'ın belirlediği doğru yola girmenin bir sonucu olarak hidayete ermeyi ifade eder. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 235-237)"}]},{"word":"ٱلْبَلَـٰغُ","root":"ب ل غ","rootLatin":"b-l-ğ","meaning":"Sana düşen sadece tebliğ etmektir, mesajı ulaştırmaktır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Belağ, bir şeye ulaşmak, bir şeyi yerine ulaştırmak demektir. Tebliğ ise, bir mesajı veya haberi başkasına ulaştırmaktır. Ayetteki 'aleyke'l-belâğ' ifadesi, peygamberin görevinin sadece ilahi mesajı insanlara ulaştırmak olduğunu, hidayet etmenin ise Allah'a ait olduğunu vurgular. (el-Müfredât, s. 129)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Belağ, bir şeyi son noktasına ulaştırmak demektir. 'Aleyke'l-belâğ' ifadesi, senin üzerine düşen sadece mesajı iletmektir, zorlamak veya hidayet etmek değildir. (Mecâzü'l-Kur'ân, 1/92)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Belağ, bir şeyin nihayetine varmak, bir haberi veya emri başkasına ulaştırmak demektir. Ayetteki 'el-belâğ', peygamberin risalet görevini, yani Allah'ın emir ve yasaklarını insanlara açıkça bildirmesini ifade eder. Bu, tebliğin sınırlarını ve sorumluluğunu belirler. (Umdetü'l-Huffâz, 1/205)"}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Fe-in"},{"position":2,"translit":"hâccûke"},{"position":3,"translit":"fekul"},{"position":4,"translit":"eslemtu"},{"position":5,"translit":"vechiye"},{"position":6,"translit":"li(A)llâhi"},{"position":7,"translit":"vemeni"},{"position":8,"translit":"ttebe'an(i)(k)"},{"position":9,"translit":"vekul"},{"position":10,"translit":"lilleżîne"},{"position":11,"translit":"ûtû"},{"position":12,"translit":"lkitâbe"},{"position":13,"translit":"vel-ummiyyîne"},{"position":14,"translit":"eeslemtum(c)"},{"position":15,"translit":"fe-in"},{"position":16,"translit":"eslemû"},{"position":17,"translit":"fekadi"},{"position":18,"translit":"htedev(s)"},{"position":19,"translit":"ve-in"},{"position":20,"translit":"tevellev"},{"position":21,"translit":"fe-innemâ"},{"position":22,"translit":"‘aleyke"},{"position":23,"translit":"lbelâġ(u)(k)"},{"position":24,"translit":"va(A)llâhu"},{"position":25,"translit":"basîrun"},{"position":26,"translit":"bil'ibâd(i)"}]