# Âl-i İmrân Sûresi, 4. Âyet (3:4)

> مِن قَبْلُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَأَنزَلَ ٱلْفُرْقَانَ ۗ إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ بِـَٔايَـٰتِ ٱللَّهِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ ۗ وَٱللَّهُ عَزِيزٌ ذُو ٱنتِقَامٍ

*Min kablu huden linnâsi veenzele-lfurkân(e)(k) inne-lleżîne keferû bi-âyâti(A)llâhi lehum ‘ażâbun şedîd(un)(k) va(A)llâhu ‘azîzun żû-ntikâm(in)*

**Meal (Diyanet):** (3-4) O, sana Kitab'ı hak ve kendisinden öncekileri doğrulayıcı olarak indirdi. O, daha önce Tevrat'ı ve İncil'i insanlar için birer hidayet olarak indirmişti. Furkan'ı da indirdi. Şüphesiz, Allah'ın ayetlerini inkar edenler için şiddetli bir azap vardır. Allah, mutlak güç sahibidir, intikam sahibidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/3/4

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Âl-i İmrân Suresi'nin 4. ayeti, Kur'an'ın ve daha önceki ilahi kitapların insanlara hidayet rehberi oluşunu vurgularken, Allah'ın ayetlerini inkar edenlere yönelik şiddetli azabı ve Allah'ın kudretini (Aziz) ve intikam alıcı (Zû İntikâm) sıfatlarını öne çıkarmaktadır. Ayet, ilahi vahyin yol göstericiliğini ve inkarcılığın sonuçlarını dilbilimsel bir derinlikle ele alır.","keyConcepts":[{"word":"هُدًى","root":"ه د ي","rootLatin":"h-d-y","meaning":"İnsanlara doğru yolu gösteren, rehberlik eden ilahi kılavuzluk.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hüda (هُدًى), bir şeyi lütufla ve yumuşaklıkla hedefine ulaştırmak demektir. Kur'an'da genellikle Allah'tan gelen doğru yolu, hakikati ve insanı kurtuluşa götüren rehberliği ifade eder. Bu ayette Tevrat ve İncil için kullanılması, onların da kendi zamanlarında insanlara doğru yolu gösteren ilahi kılavuzlar olduğunu belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Hüda (h-d-y kökünden türeyen) kavramı, Kur'an'da 'doğru yol', 'rehberlik' ve 'ilahi kılavuzluk' anlamlarına gelir. Karşıtı 'dalâl' (sapıklık)tir. Bu ayetteki kullanımı, ilahi kitapların (Tevrat, İncil ve Kur'an) insanlığı karanlıktan aydınlığa çıkarma ve onlara doğru yaşam biçimini öğretme işlevini vurgular."}]},{"word":"الْفُرْقَانَ","root":"ف ر ق","rootLatin":"f-r-q","meaning":"Doğru ile yanlışı, hak ile batılı birbirinden ayıran ilahi kitap.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Furkan (الْفُرْقَانَ), 'ayıran' demektir. Kur'an'da hak ile batılı, doğru ile yanlışı birbirinden ayıran kitap için kullanılır. Bu ayette, Allah'ın indirdiği kitabın (Kur'an'ın) bu ayrım yapma özelliğini vurgulayarak, insanlara hakikati net bir şekilde gösterdiğini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Furkan (الْفُرْقَانَ), 'ayırma' mastarından türemiş olup, hak ile batılı, doğru ile yanlışı ayıran şey anlamına gelir. Kur'an'a bu ismin verilmesi, onun şüpheleri giderip hakikati ortaya koyma ve insanları doğru yola iletme gücünden kaynaklanır. Ayetteki bağlamda, Allah'ın indirdiği kitabın bu ayırt edici özelliğini belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Furkan kelimesi, Kur'an'ın temel işlevlerinden biri olan 'ayırt etme' özelliğini ifade eder. Bu, sadece teorik bir ayrım değil, aynı zamanda pratik hayatta doğru kararlar almayı sağlayan bir rehberliktir. Ayetteki kullanımı, ilahi vahyin insanlara net bir yol haritası sunarak onları şaşkınlıktan kurtardığını gösterir."}]},{"word":"كَفَرُوا۟","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Allah'ın ayetlerini ve hakikatini örtbas eden, inkar edenler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kefere (كَفَرُوا۟) fiili, 'örtmek' ve 'nankörlük etmek' anlamlarına gelir. Kur'an'da genellikle Allah'ın nimetlerini veya ayetlerini örtbas etmek, inkar etmek ve nankörlük etmek manasında kullanılır. Bu ayette, Allah'ın indirdiği ayetleri ve hakikati bile bile reddeden, görmezden gelen kişileri ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Küfr (كَفَرُوا۟), bir nimeti örtmek ve nankörlük etmek demektir. Şer'î anlamda ise Allah'ın birliğini, peygamberlerini veya indirdiği kitapları inkar etmektir. Ayetteki 'Allah'ın ayetlerini inkar edenler' ifadesi, ilahi delilleri ve hakikatleri bile bile reddeden, iman etmeyi seçmeyen kimseleri tanımlar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Küfr (k-f-r kökünden), Kur'an'ın temel kavramlarından biridir ve 'hakikati örtmek', 'nankörlük etmek' ve 'inkar etmek' anlamlarını taşır. Bu, sadece bir bilgi eksikliği değil, aynı zamanda bilinçli bir reddediştir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın açıkça ortaya koyduğu delilleri ve mesajları kabul etmeyerek karşı çıkanların durumunu betimler."}]},{"word":"عَذَابٌ","root":"ع ذ ب","rootLatin":"a-dh-b","meaning":"İnkar edenlere yönelik şiddetli ve acı verici ceza.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Azab (عَذَابٌ), 'tatlı sudan mahrum etmek' kökünden gelir ve 'acı veren ceza' anlamına gelir. Kur'an'da genellikle Allah'ın günahkarlara ve inkarcılara verdiği dünyevi veya uhrevi cezayı ifade eder. Bu ayette, Allah'ın ayetlerini inkar edenlere vaat edilen 'şiddetli' (şedîd) bir cezayı belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Azab (عَذَابٌ), 'acı veren şey' demektir. İnsanı rahatsız eden, ona eziyet veren her şeye azab denir. Kur'an'da ise Allah'ın isyancılara ve inkarcılara uyguladığı cezayı ifade eder. Ayetteki 'şiddetli azab' ifadesi, bu cezanın ağırlığını ve kaçınılmazlığını vurgular."}]},{"word":"عَزِيزٌ","root":"ع ز ز","rootLatin":"a-z-z","meaning":"Her şeye galip gelen, kudretli ve yenilmez olan Allah.","sources":[{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Azîz (عَزِيزٌ), 'izzet' kökünden gelir ve 'galip gelen, yenilmeyen, kudretli' anlamlarına gelir. Allah'ın isimlerinden olup, O'nun mutlak gücünü ve her şeye üstünlüğünü ifade eder. Bu ayette, Allah'ın inkarcılara karşı intikam alma gücünü pekiştiren bir sıfat olarak kullanılmıştır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Azîz (عَزِيزٌ), 'güçlü, şerefli, galip' demektir. Allah'ın Azîz ismi, O'nun hiçbir zaman mağlup edilemeyeceğini, her şeye gücünün yettiğini ve yüceliğini gösterir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın inkarcılardan intikam alabilecek mutlak kudrete sahip olduğunu vurgular."}]},{"word":"ذُو ٱنتِقَامٍ","root":"ن ق م","rootLatin":"n-q-m","meaning":"Suçluları cezalandıran, intikam alan Allah.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İntikam (ٱنتِقَامٍ), 'birine yaptığı kötülüğün karşılığını vermek, cezalandırmak' demektir. Allah hakkında kullanıldığında, O'nun suçluları adaletle cezalandırması ve hak ettikleri karşılığı vermesi anlamına gelir. Bu ayette, Allah'ın ayetlerini inkar edenlere karşı adil bir ceza uygulayacağını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Zû İntikâm (ذُو ٱنتِقَامٍ), 'intikam sahibi' demektir. Allah'ın bu sıfatı, O'nun zalimleri ve inkarcıları cezalandırma gücünü ve adaletini gösterir. Bu, bir gazap veya öfke değil, ilahi adaletin tecellisidir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın ayetlerini inkar edenlerin cezasız kalmayacağını vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["ilahi-kitaplar","vahiy-kuran","kufur-sirk","ahiret-mukafat","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":2,"surface":"قَبْلُ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْل","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh hazfedilip niyet edildiği için damme üzere mebnî","gloss":"önce"},{"position":3,"surface":"هُدًى","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هُدًى","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"bir hidayet olarak"},{"position":4,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":4,"surface":"ٱلنَّاسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ن-س","rootLatin":"a-n-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"insanlar"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"أَنزَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"أَنزَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için fetha üzere mebnî","gloss":"indirdi"},{"position":6,"surface":"ٱلْفُرْقَانَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ر-ق","rootLatin":"f-r-q","lemma":"فُرْقَان","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Furkan'ı (ayıranı)"},{"position":7,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe bi'l-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i müşebbehe bi'l-fiil olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":8,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"o kimseler ki"},{"position":9,"surface":"كَفَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için damme üzere mebnî","gloss":"inkar ettiler"},{"position":10,"surface":"بِـَٔايَـٰتِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":10,"surface":"ءَايَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ayetleri"},{"position":11,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":12,"surface":"لَهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":12,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":13,"surface":"عَذَابٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"azap"},{"position":14,"surface":"شَدِيدٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ش-د-د","rootLatin":"sh-d-d","lemma":"شَدِيد","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"şiddetli"},{"position":15,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":16,"surface":"عَزِيزٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ز-ز","rootLatin":"'-z-z","lemma":"عَزِيز","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"üstün, güçlü"},{"position":17,"surface":"ذُو","pos":"isim","posDetail":"Esma-i Hamse","root":"ذ-و","rootLatin":"dh-w","lemma":"ذُو","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haberin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"sahibi"},{"position":18,"surface":"ٱنتِقَامٍ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ق-م","rootLatin":"n-q-m","lemma":"ٱنتِقَام","form":"İfti'âl","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"intikam"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Sâd Sûresi** · *3/4*
- **Altı Peygamber — Hz. Âdem** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *3/4*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *3/4*
- **Altı Peygamber — Hz. Âdem** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *3/4*
- **Sâd Sûresi** · *3/4*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *3/4*