# Âl-i İmrân Sûresi, 5. Âyet (3:5)

> إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَخْفَىٰ عَلَيْهِ شَىْءٌ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَا فِى ٱلسَّمَآءِ

*İnna(A)llâhe lâ yaḣfâ ‘aleyhi şey-un fî-l-ardi velâ fî-ssemâ/-(i)*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz yerde ve gökte Allah'a hiçbir şey gizli kalmaz.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/3/5

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın mutlak ilmini ve her şeyi kuşatıcılığını vurgulamaktadır. 'Gizli kalmaz' ifadesiyle Allah'ın hiçbir şeyden gafil olmadığını, 'gök ve yer' kavramlarıyla da ilminin evrenselliğini ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ٱللَّهَ","root":"أ ل ه","rootLatin":"e-l-h","meaning":"Yaratıcı, ibadet edilen, varlığı zorunlu olan tek ilah.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Allah lafzı, bütün kemal sıfatları kendisinde toplayan, noksan sıfatlardan münezzeh olan, ibadete layık tek zatın özel ismidir. Bu ayette, ilahi kudretin ve ilmin kaynağı olarak zikredilmiştir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Allah ismi, zat-ı vacibü'l-vücuda delalet eden ve başka hiçbir varlığa verilemeyen yüce bir isimdir. Ayetteki bağlamda, her şeyin kendisine gizli kalmadığı, mutlak ilim sahibi varlığı ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Allah, Kur'an'ın merkezî kavramıdır ve mutlak güç, bilgi ve irade sahibi tek varlık olarak tasvir edilir. Bu ayette, O'nun her şeyi bilen ve hiçbir şeyin O'ndan gizlenemeyeceği yüce konumu vurgulanır."}]},{"word":"يَخْفَىٰ","root":"خ ف ي","rootLatin":"h-f-y","meaning":"Gizli kalmak, saklanmak, görünmez olmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"خَفِيَ fiili, bir şeyin gözden veya bilgiden uzak kalması, örtülü olması anlamına gelir. Ayetteki 'lâ yahfâ' ifadesi, Allah'ın ilminin hiçbir şeyi dışarıda bırakmadığını, her şeyin O'nun bilgisi dahilinde olduğunu belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Buradaki 'lâ yahfâ' mecazi bir anlatımdır ve Allah'ın ilminin her şeyi kuşattığını, hiçbir şeyin O'ndan gizlenemeyeceğini ifade eder. Sanki bir şeyin O'nun görüş alanından çıkması mümkün değilmiş gibi."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"خَفَاء, bir şeyin görünmez veya bilinmez olmasıdır. Ayetteki olumsuzluk edatıyla birlikte kullanılması, Allah'ın ilminin mutlaklığını ve her şeyi kapsayıcılığını vurgular; hiçbir şeyin O'nun bilgisinden kaçamayacağını ifade eder."}]},{"word":"شَىْءٌ","root":"ش ي أ","rootLatin":"ş-y-e","meaning":"Herhangi bir şey, var olan her ne varsa.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Şey kelimesi, var olan veya var olabilecek her türlü mevcudu ifade eder. Ayetteki nekre kullanımı ve olumsuzluk bağlamında, en küçükten en büyüğe, görünen ve görünmeyen her şeyi kapsar."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Şey, genel bir isim olup, varlığı tasavvur edilebilen her şeyi içine alır. Bu ayette, Allah'ın ilminin kapsamını vurgulamak için kullanılmış, hiçbir istisna olmaksızın her varlığın O'nun bilgisi dahilinde olduğunu belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Şey kelimesi, Kur'an'da genellikle 'varlık, nesne, durum' anlamlarında kullanılır ve geniş bir kapsama sahiptir. Bu ayette, Allah'ın ilminin sınırsızlığını ifade etmek üzere, evrendeki her türlü varlığı ve olayı kapsayacak şekilde kullanılmıştır."}]},{"word":"ٱلْأَرْضِ","root":"أ ر ض","rootLatin":"e-r-d","meaning":"Yeryüzü, üzerinde yaşadığımız gezegen.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Arz, üzerinde yaşadığımız, bitkilerin bittiği ve canlıların barındığı yeryüzüdür. Ayette, Allah'ın ilminin yeryüzündeki tüm varlıkları ve olayları kuşattığını ifade etmek için sema ile birlikte zikredilmiştir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Arz, yeryüzü ve onun üzerindeki her şeyi kapsar. Bu ayette, Allah'ın ilminin sadece göklerde değil, aynı zamanda yeryüzünde de mutlak olduğunu, hiçbir şeyin O'ndan gizli kalmadığını vurgular."}]},{"word":"ٱلسَّمَآءِ","root":"س م و","rootLatin":"s-m-v","meaning":"Gök, gökyüzü, uzay ve onun ötesindeki alemler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Semâ, yeryüzünün üstünde bulunan her şeyi ifade eder; gökyüzü, bulutlar, yıldızlar ve ötesindeki alemleri kapsar. Ayette, Allah'ın ilminin sadece yeryüzüyle sınırlı kalmayıp, göklerdeki her şeyi de kuşattığını belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Semâ kelimesi, mecazen yüksekliği ve yüceliği de ifade eder. Ayetteki kullanımı, Allah'ın ilminin evrenin en derinliklerinden en yüksek noktalarına kadar her şeyi kapsadığını, hiçbir şeyin O'nun bilgisinden kaçamayacağını vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Semâ, yeryüzünden yüksek olan her şey için kullanılır. Bu ayette, 'yer' ile birlikte zikredilerek, Allah'ın ilminin tüm evreni, görünen ve görünmeyen tüm alemleri kapsadığını, mutlak ve sınırsız olduğunu ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","gayb","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tevkîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah"},{"position":3,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"gizli kalmaz"},{"position":4,"surface":"يَخْفَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ف-ي","rootLatin":"ḫ-f-y","lemma":"خَفَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"gizli kalır"},{"position":5,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":5,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"O'na"},{"position":6,"surface":"شَىْءٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"ş-y-ʾ","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fiilin fâili olduğu için merfû","gloss":"bir şey"},{"position":7,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":8,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ر-ض","rootLatin":"a-r-ḍ","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yer"},{"position":9,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi ve Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve de"},{"position":10,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":11,"surface":"ٱلسَّمَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gök"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *3/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *3/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *3/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *3/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *3/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *3/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *3/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *3/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *3/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *3/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *3/5*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *3/5*