# Âl-i İmrân Sûresi, 54. Âyet (3:54)

> وَمَكَرُوا۟ وَمَكَرَ ٱللَّهُ ۖ وَٱللَّهُ خَيْرُ ٱلْمَـٰكِرِينَ

*Vemekerû vemekera(A)llâh(u)(s) va(A)llâhu ḣayru-lmâkirîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onlar tuzak kurdular. Allah da tuzak kurdu. Allah, tuzak kuranların en hayırlısıdır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/3/54

---

## Tefsir

{"topics":["kader","musrikler","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مَكَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"م-ك-ر","rootLatin":"m-k-r","lemma":"مَكَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"hile yaptılar"},{"position":2,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":2,"surface":"مَكَرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"م-ك-ر","rootLatin":"m-k-r","lemma":"مَكَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"hile yaptı"},{"position":3,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":5,"surface":"خَيْرُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"h-y-r","lemma":"خَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"en hayırlısı"},{"position":6,"surface":"ٱلْمَـٰكِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"م-ك-ر","rootLatin":"m-k-r","lemma":"مَاكِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"hile yapanların"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Âl-i İmrân Suresi 54. ayet, 'mekr' kavramının hem olumsuz bir eylem hem de ilahi bir karşılık olarak kullanımını dilbilimsel ve semantik açıdan ele almaktadır. Ayet, inkarcıların hilesine karşı Allah'ın 'mekr'ini vurgulayarak, bu kelimenin bağlama göre farklı anlamlar kazanabileceğini gösterir.","keyConcepts":[{"word":"وَمَكَرُوا۟","root":"م ك ر","rootLatin":"m-k-r","meaning":"İnkarcıların gizlice plan yapma, tuzak kurma ve hilekarlık eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'mekr'i, birine zarar vermek amacıyla gizlice plan yapmak ve hile kurmak olarak açıklar. Ayetteki 'mekerû' ifadesi, Yahudilerin Hz. İsa'ya karşı kurdukları tuzakları ve gizli planlarını belirtir. Bu, onların kötü niyetli ve aldatıcı eylemlerini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mekr'i, birini fark ettirmeden bir durumdan başka bir duruma çevirmek olarak tanımlar. Bu, genellikle kötü niyetle yapılan gizli bir planı ve hileyi ifade eder. Ayetteki kullanımı, inkarcıların Hz. İsa'ya karşı kurdukları sinsi planları ve tuzakları anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'mekr' kavramının Kur'an'da genellikle olumsuz bir çağrışımla, yani düşmanların veya inkarcıların hilekâr ve aldatıcı planları için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'mekerû' ifadesi, bu olumsuz anlamı taşıyarak, inkarcıların gizli ve kötü niyetli eylemlerini vurgular."}]},{"word":"وَمَكَرَ ٱللَّهُ","root":"م ك ر","rootLatin":"m-k-r","meaning":"Allah'ın, inkarcıların hilesine karşılık olarak, onların planlarını boşa çıkaran ve onlara fark ettirmeden ceza veren ilahi eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, Allah'a nispet edilen 'mekr'in mecazi bir kullanım olduğunu ve bunun, Allah'ın inkarcıların hilelerini boşa çıkarması, onların planlarını kendi aleyhlerine çevirmesi anlamına geldiğini belirtir. Bu, Allah'ın adaletinin ve kudretinin bir tezahürüdür."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, Allah'ın 'mekr'ini, inkarcıların hilelerine karşılık olarak, onların farkına varmadan kendilerini tuzağa düşürmesi ve planlarını altüst etmesi olarak açıklar. Bu, Allah'ın hikmetinin ve gücünün bir göstergesidir; O, hile yapanların hilesini kendi aleyhlerine çevirir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, Allah'a atfedilen 'mekr'in, insanlardaki 'mekr'den farklı olduğunu ve Allah'ın bu eyleminin, bir ceza, bir karşılık ve bir hikmet eseri olduğunu vurgular. Bu, inkarcıların kötü niyetli planlarına karşı ilahi bir müdahale ve onların hilelerini boşa çıkarma eylemidir."}]},{"word":"خَيْرُ","root":"خ ي ر","rootLatin":"h-y-r","meaning":"En iyi, en hayırlı ve üstün olan anlamında, Allah'ın hile yapanlara karşılık vermedeki mutlak üstünlüğünü ve adaletini vurgular.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hayr' kelimesini, arzu edilen, beğenilen ve faydalı olan şey olarak tanımlar. Ayetteki 'hayru'l-mâkirîn' ifadesi, Allah'ın 'mekr'inin, diğer tüm 'mekr'lerden üstün, en adil ve en hikmetli olduğunu, dolayısıyla O'nun karşılığının en iyi ve en etkili olduğunu belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'hayr'ın, bir şeyin kemal ve faziletini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'hayru'l-mâkirîn' ifadesi, Allah'ın hileye karşılık vermedeki kudretinin ve adaletinin mutlak mükemmelliğini ve üstünlüğünü vurgular. O'nun karşılığı, diğer tüm hilelerden daha etkili ve sonuç alıcıdır."}]},{"word":"ٱلْمَـٰكِرِينَ","root":"م ك ر","rootLatin":"m-k-r","meaning":"Hile yapanlar, tuzak kuranlar ve gizlice plan yapanlar anlamında, inkarcıların kötü niyetli eylemlerini gerçekleştirenleri ifade eder.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'mâkirîn' kelimesini, 'mekr' fiilini gerçekleştirenler, yani hile yapanlar ve tuzak kuranlar olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, Hz. İsa'ya karşı gizli planlar yapan ve ona zarar vermeye çalışan inkarcı Yahudileri işaret eder. Bu, onların kötü niyetli ve aldatıcı karakterlerini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'mâkirîn'in Kur'an'da genellikle olumsuz bir bağlamda, yani Allah'a ve peygamberlere karşı hile yapan, aldatıcı planlar kuran düşmanlar için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'el-mâkirîn' ifadesi, bu olumsuz anlamı taşıyarak, inkarcıların hilekâr ve kötü niyetli eylemlerini gerçekleştirenleri tanımlar."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Târık Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Ali İmran sûresi 54. âyette*
- **Târık Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Ali İmran sûresi 54. âyette*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *3/54*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *3/54*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *3/54*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *3/54*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *3/54*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *3/54*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *3/54*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *3/54*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *3/54*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *3/54*