# Âl-i İmrân Sûresi, 6. Âyet (3:6)

> هُوَ ٱلَّذِى يُصَوِّرُكُمْ فِى ٱلْأَرْحَامِ كَيْفَ يَشَآءُ ۚ لَآ إِلَـٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْحَكِيمُ

*Huve-lleżî yusavvirukum fî-l-erhâmi keyfe yeşâ(u)(c) lâ ilâhe illâ huve-l'azîzu-lhakîm(u)*

**Meal (Diyanet):** O, sizi rahimlerde, dilediği gibi şekillendirendir. O'ndan başka ilah yoktur. O, mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/3/6

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın yaratma kudretini ve benzersizliğini vurgulamaktadır. Özellikle insanın ana rahmindeki oluşum sürecine dikkat çekerek, O'nun mutlak iradesini ve hikmetini ortaya koymaktadır. Ayet, Allah'ın tasvir edici, dileyici, aziz ve hakim sıfatlarını öne çıkarmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يُصَوِّرُكُمْ","root":"ص و ر","rootLatin":"s-v-r","meaning":"Allah'ın insanı ana rahminde dilediği şekilde yaratması ve biçim vermesi fiilidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tasvir' kelimesini bir şeyi belli bir şekle, surete sokmak olarak açıklar. Ayetteki 'yusavvirukum' ifadesi, Allah'ın insanı rahimlerde dilediği gibi, farklı özelliklerde ve biçimlerde yaratma kudretini ifade eder. Bu, O'nun yaratmadaki eşsiz sanatını ve iradesini gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tasvir'in mecazi olarak bir şeyi belirgin kılmak, ona bir kimlik kazandırmak anlamında kullanılabileceğini belirtir. Ayetteki bağlamda ise, Allah'ın cenini rahimde farklı aşamalardan geçirerek ona nihai şeklini vermesi, yani onu var etmesi ve belirgin kılması anlamındadır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'suret' kavramının Kur'an'da sadece fiziksel biçimi değil, aynı zamanda bir varlığın özünü ve kimliğini de ifade ettiğini belirtir. 'Yusavvirukum' fiili, Allah'ın insana sadece dışsal bir biçim vermekle kalmayıp, ona özgün bir varlık ve kimlik kazandırmasını, yani onu 'insan' olarak yaratmasını vurgular."}]},{"word":"الْأَرْحَامِ","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Canlıların gelişimini tamamladığı, korunaklı ve besleyici ortam olan ana rahimleridir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'erhâm' kelimesinin 'rahim'in çoğulu olduğunu ve annenin karnındaki ceninin geliştiği yeri ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın yaratma fiilinin en gizemli ve hassas aşamalarından birinin bu korunaklı ortamda gerçekleştiğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rahim' kelimesinin kök anlamının 'şefkat ve merhamet' ile ilişkili olduğunu ve bu organın cenini koruyup beslemesi nedeniyle bu ismi aldığını ifade eder. Ayetteki 'el-erhâm' ifadesi, Allah'ın yaratmasındaki merhamet ve özenin bir göstergesi olarak, canlının en savunmasız halindeyken bile korunduğu yeri işaret eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'rahim' kelimesinin Kur'an'da hem biyolojik organı hem de Allah'ın merhamet sıfatını çağrıştırdığını belirtir. Ayetteki 'el-erhâm' kullanımı, Allah'ın yaratma eyleminin sadece kudretle değil, aynı zamanda sonsuz bir merhamet ve şefkatle gerçekleştiğini gösterir."}]},{"word":"يَشَآءُ","root":"ش ي أ","rootLatin":"ş-y-'-","meaning":"Allah'ın mutlak iradesi ve dilemesidir; O'nun her şeyi dilediği gibi yapma gücünü ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'meşîet' (dileme) kelimesinin, bir şeyi yapmaya yönelme ve onu gerçekleştirme iradesi olduğunu belirtir. Ayetteki 'keyfe yeşâ'u' ifadesi, Allah'ın insanı rahimlerde yaratırken hiçbir sınırlamaya tabi olmadığını, her şeyi kendi mutlak iradesi ve hikmeti doğrultusunda dilediği gibi şekillendirdiğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'meşîet'in Allah'a nispet edildiğinde, O'nun sonsuz kudretini ve her şeyi yaratma ve yönetme yetkisini ifade ettiğini açıklar. Ayetteki bağlamda, Allah'ın insan yaratımındaki çeşitliliği ve farklılığı kendi dilemesiyle gerçekleştirdiğini, bu konuda hiçbir ortağa veya zorlayıcıya ihtiyacı olmadığını gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'meşîet'in, bir şeyin varlığını veya yokluğunu belirleyen ilahi irade olduğunu ifade eder. Ayetteki 'keyfe yeşâ'u' ifadesi, Allah'ın insanı rahimlerde dilediği cinsiyette, renkte, özellikte ve biçimde yaratma kudretini, yani O'nun mutlak ve sınırsız iradesini ortaya koyar."}]},{"word":"الْعَزِيزُ","root":"ع ز ز","rootLatin":"'-z-z","meaning":"Allah'ın mutlak güç, üstünlük ve yenilmezlik sıfatıdır; O'nun her şeye galip olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Azîz' kelimesinin, kendisine ulaşılamayan, yenilmeyen, eşi benzeri olmayan ve her şeye galip gelen anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın rahimlerdeki yaratma fiilini gerçekleştirmedeki mutlak kudretini ve bu kudretin hiçbir güç tarafından engellenemeyeceğini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'Azîz' isminin, Allah'ın kudretinin ve üstünlüğünün tam olduğunu, O'nun hiçbir şeye muhtaç olmadığını ve her şeye hükmettiğini ifade ettiğini açıklar. Ayetteki 'el-Azîz' sıfatı, Allah'ın yaratma ve şekillendirme eylemindeki mutlak egemenliğini ve bu eylemin O'nun sonsuz gücünün bir tezahürü olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Azîz' kavramının Kur'an'da Allah'ın mutlak gücünü, yenilmezliğini ve yüceliğini ifade eden merkezi bir kavram olduğunu belirtir. Ayetteki 'el-Azîz' sıfatı, Allah'ın rahimlerdeki karmaşık yaratma sürecini dilediği gibi yönetme gücüne sahip olduğunu ve bu gücün hiçbir şekilde sorgulanamayacağını pekiştirir."}]},{"word":"الْحَكِيمُ","root":"ح ك م","rootLatin":"h-k-m","meaning":"Allah'ın her şeyi en doğru, en yerinde ve en mükemmel şekilde yapan, mutlak hikmet sahibi sıfatıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Hakîm' kelimesinin, işleri sağlam ve kusursuz yapan, her şeyi yerli yerine koyan ve hikmet sahibi olan anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'el-Hakîm' sıfatı, Allah'ın rahimlerdeki yaratma fiilinin sadece bir kudret gösterisi olmadığını, aynı zamanda en ince ayrıntısına kadar planlanmış, mükemmel ve hikmetli bir düzen içinde gerçekleştiğini ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'Hakîm'in, her şeyi en uygun şekilde yaratan ve her işinde bir gaye ve fayda bulunan Allah olduğunu açıklar. Ayetteki 'el-Hakîm' sıfatı, Allah'ın insanı rahimlerde dilediği gibi şekillendirmesinin tesadüfi olmadığını, aksine sonsuz bir bilgi ve hikmetle, belirli bir amaç doğrultusunda gerçekleştiğini gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Hakîm' isminin, Allah'ın ilminin ve kudretinin mükemmelliğini, O'nun her şeyi en doğru ve en sağlam temeller üzerine kurduğunu ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'el-Hakîm' sıfatı, Allah'ın rahimlerdeki yaratma sürecindeki her aşamanın, her detayın, en ince hesaplarla ve en büyük hikmetle belirlendiğini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["insanin-yaratilisi","tevhid","esma-i-husna","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"O"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Haber olduğu için mebnî","gloss":"o kimse ki"},{"position":3,"surface":"يُصَوِّرُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ص-و-ر","rootLatin":"s-w-r","lemma":"صَوَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"şekillendirir"},{"position":3,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"sizi"},{"position":4,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":5,"surface":"ٱلْأَرْحَامِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحِم","form":"-","features":{"number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"rahimler"},{"position":6,"surface":"كَيْفَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَيْفَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Hâl olduğu için mebnî","gloss":"nasıl"},{"position":7,"surface":"يَشَآءُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ي-أ","rootLatin":"ş-y-ʾ","lemma":"شَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"diler"},{"position":8,"surface":"لَآ","pos":"harf","posDetail":"Nefy-i Cins Lâ'sı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"yoktur"},{"position":9,"surface":"إِلَـٰهَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"إِلَٰه","form":"-","features":{"number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nefy-i cins lâ'sının ismi olduğu için mansûb","gloss":"tanrı"},{"position":10,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ancak"},{"position":11,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"O"},{"position":12,"surface":"ٱلْعَزِيزُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ز-ز","rootLatin":"ʿ-z-z","lemma":"عَزِيز","form":"-","features":{"number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"güçlü"},{"position":13,"surface":"ٱلْحَكِيمُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ح-ك-م","rootLatin":"ḥ-k-m","lemma":"حَكِيم","form":"-","features":{"number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"hikmet sahibi"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *3/6*
- **Şu'arâ Sûresi** · *3/6*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *3/6*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *3/6*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *3/6*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *3/6*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *3/6*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *3/6*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *3/6*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *3/6*
- **Kelime-i Nûhiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *3/6*
- **Kelime-i Nûhiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *3/6*