# Âl-i İmrân Sûresi, 78. Âyet (3:78)

> وَإِنَّ مِنْهُمْ لَفَرِيقًا يَلْوُۥنَ أَلْسِنَتَهُم بِٱلْكِتَـٰبِ لِتَحْسَبُوهُ مِنَ ٱلْكِتَـٰبِ وَمَا هُوَ مِنَ ٱلْكِتَـٰبِ وَيَقُولُونَ هُوَ مِنْ عِندِ ٱللَّهِ وَمَا هُوَ مِنْ عِندِ ٱللَّهِ وَيَقُولُونَ عَلَى ٱللَّهِ ٱلْكَذِبَ وَهُمْ يَعْلَمُونَ

*Ve-inne minhum leferîkan yelvûne elsinetehum bilkitâbi litahsebûhu mine-lkitâbi vemâ huve mine-lkitâbi veyekûlûne huve min ‘indi(A)llâhi vemâ huve min ‘indi(A)llâhi veyekûlûne ‘ala(A)llâhi-lkeżibe vehum ya'lemûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onlardan (Kitap ehlinden) bir grup var ki, Kitab'dan olmadığı halde Kitab'dan sanasınız diye (okudukları) Kitap'tanmış gibi dillerini eğip bükerler ve, "Bu, Allah katındandır" derler. Halbuki o, Allah katından değildir. Bile bile Allah'a karşı yalan söylerler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/3/78

---

## Tefsir

{"topics":["soz-yalan","ilahi-kitaplar","ehli-kitap","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":2,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":2,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":3,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid (Lâmu'l-İbtidâ)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"elbette"},{"position":3,"surface":"فَرِيقًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ر-ق","rootLatin":"f-r-q","lemma":"فَرِيق","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"bir grup"},{"position":4,"surface":"يَلْوُۥنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ل-و-ي","rootLatin":"l-w-y","lemma":"لَوَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"eğip bükerler"},{"position":5,"surface":"أَلْسِنَةَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ل-س-ن","rootLatin":"l-s-n","lemma":"لِسَان","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"dillerini"},{"position":5,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":6,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":6,"surface":"ٱلْكِتَـٰبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Kitap"},{"position":7,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Lâmu't-Ta'lîl)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":7,"surface":"تَحْسَبُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-س-ب","rootLatin":"h-s-b","lemma":"حَسِبَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Lâmu't-Ta'lîl ile mansûb olduğu için mansûb","gloss":"zannedesiniz"},{"position":7,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":8,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":9,"surface":"ٱلْكِتَـٰبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Kitap"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"oysa"},{"position":10,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değildir"},{"position":11,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"o"},{"position":12,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":13,"surface":"ٱلْكِتَـٰبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Kitap"},{"position":14,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":14,"surface":"يَقُولُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"derler"},{"position":15,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"o"},{"position":16,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":17,"surface":"عِندِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ع-ن-د","rootLatin":"'-n-d","lemma":"عِنْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"katından"},{"position":18,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"A-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":19,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"oysa"},{"position":19,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değildir"},{"position":20,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"o"},{"position":21,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":22,"surface":"عِندِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ع-ن-د","rootLatin":"'-n-d","lemma":"عِنْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"katından"},{"position":23,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"A-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":24,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":24,"surface":"يَقُولُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"derler"},{"position":25,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":26,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"A-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":27,"surface":"ٱلْكَذِبَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذِب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yalanı"},{"position":28,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hâl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"halbu ki"},{"position":28,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"onlar"},{"position":29,"surface":"يَعْلَمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"bilirler"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Kitap ehlinin bir kısmının, ilahi metni tahrif etme ve kendi sözlerini Allah'a isnat etme eylemlerini dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Özellikle 'yelvûne' fiili, dilin fiziksel bükülmesi ile anlamın çarpıtılması arasındaki ilişkiyi vurgularken, 'el-Kitâb' ve 'el-kezib' kavramları, ilahi vahyin dokunulmazlığına ve yalanın ahlaki boyutuna işaret eder.","keyConcepts":[{"word":"يَلْوُۥنَ","root":"ل و ي","rootLatin":"l-v-y","meaning":"Dilleri eğip bükmek, çarpıtmak, saptırmak anlamındadır ve burada metni tahrif etme eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'levy' (لوي) kelimesinin asıl anlamının bir şeyi bükmek, çevirmek olduğunu belirtir. Ayetteki 'yelvûne elsinetehum' ifadesi, dillerini bükerek, kelimelerin telaffuzunu veya anlamını değiştirerek, Kitap'ta olmayan bir şeyi Kitap'tanmış gibi gösterme çabasını anlatır. Bu, hem lafzi hem de manevi bir tahriftir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, bu ifadeyi 'dillerini çevirirler, değiştirirler' şeklinde açıklar. O, bu eylemin, Kitap'ta olmayan şeyleri Kitap'tanmış gibi göstermek için yapılan bir dilsel manipülasyon olduğunu vurgular. Bu, sözlü ifadeyi kasıtlı olarak saptırma ve yanıltma mecazıdır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'levy' kökünün, bir şeyi asıl halinden saptırma, eğme ve bükme anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki kullanımı, kelimelerin telaffuzunu veya cümlelerin yapısını değiştirerek, dinleyicide yanlış bir algı oluşturma çabasını semantik olarak inceler. Bu, gerçeği gizleme ve çarpıtma amacı güden bir dilsel stratejidir."}]},{"word":"أَلْسِنَتَهُم","root":"ل س ن","rootLatin":"l-s-n","meaning":"Dil anlamına gelir ve burada konuşma organı ile birlikte konuşulan sözü ve ifadeyi temsil eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'lisân' (لسان) kelimesinin hem konuşma organı hem de konuşulan dil (lisan) anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'elsinetehum' ifadesi, bu kişilerin dillerini kullanarak, yani sözlü ifadeleriyle, Kitap'ta olmayan şeyleri Kitap'tanmış gibi gösterme eylemini vurgular. Bu, sözün gücünü kötüye kullanmaktır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'lisân'ın hem fiziksel organı hem de onunla ortaya konan sözü, ifadeyi ve hatta bir milletin dilini ifade ettiğini açıklar. Ayetteki bağlamda, 'dillerini eğip bükmek', sadece telaffuzu değil, aynı zamanda sözün içeriğini ve anlamını da manipüle etmeyi kapsar. Bu, dilin bir aldatma aracı olarak kullanılmasıdır."}]},{"word":"بِٱلْكِتَـٰبِ","root":"ك ت ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Kitap anlamına gelir ve burada ilahi vahyi, özellikle Tevrat ve İncil gibi kutsal metinleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kitâb' (كتاب) kelimesinin asıl anlamının yazmak olduğunu ve yazılı olan her şeye 'kitap' denildiğini belirtir. Kur'an'da ise genellikle ilahi vahyedilmiş metinler için kullanılır. Bu ayette 'el-Kitâb', Yahudi ve Hristiyanların sahip olduğu kutsal metinleri ifade eder ve onların bu metinleri tahrif etme girişimlerini ele alır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Kitâb' kavramının Kur'an'da merkezi bir yere sahip olduğunu ve genellikle Allah'ın insanlara gönderdiği ilahi mesajı, yazılı vahyi temsil ettiğini vurgular. Bu ayette, 'el-Kitâb'ın dokunulmazlığına ve onun tahrif edilmesinin ciddiyetine dikkat çekilir; zira bu, ilahi hakikate karşı bir eylemdir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'kitâb'ın hem yazılı metin hem de Allah'ın hükmü ve takdiri anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, ilahi metnin lafzını ve manasını kasten değiştirmeye çalışanların eylemlerini kınamakta, 'Kitap'ın ilahi kaynağını ve otoritesini vurgulamaktadır."}]},{"word":"ٱلْكَذِبَ","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Yalan, gerçeğin aksini söylemek veya uydurmak anlamındadır ve burada Allah'a karşı söylenen yalanı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kezib' (كذب) kelimesinin, bir şeyin gerçekte olduğundan farklı bir şekilde ifade edilmesi olduğunu belirtir. Ayetteki 'yekûlûne alellâhi'l-kezib' ifadesi, bu kişilerin Allah adına yalan söyleyerek, kendi uydurdukları sözleri Allah'a isnat etmelerinin büyük bir günah olduğunu vurgular. Bu, en büyük iftira türlerinden biridir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'kezib'in gerçeğe aykırı beyanda bulunmak olduğunu ve özellikle Allah'a karşı yalan söylemenin, O'nun adına uydurma sözler sarf etmenin çok ağır bir suç olduğunu ifade eder. Ayet, bu eylemin bilinçli ve kasıtlı yapıldığını ('ve hum ya'lemûn') belirterek, sorumluluğun boyutunu artırır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'kezib' kavramının Kur'an'da sadece gerçeğe aykırı beyan değil, aynı zamanda ahlaki bir sapma ve Allah'a karşı nankörlük olarak ele alındığını belirtir. Allah'a karşı yalan söylemek, O'nun otoritesini ve vahiy sistemini reddetmek anlamına gelir ve bu, Kur'an'ın en şiddetle kınadığı davranışlardandır."}]},{"word":"يَعْلَمُونَ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Bilmek, farkında olmak anlamındadır ve burada bu kişilerin yalan söylediklerinin bilincinde olduklarını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ilm' (علم) kelimesinin, bir şeyin hakikatini idrak etmek olduğunu belirtir. Ayetteki 've hum ya'lemûn' ifadesi, bu kişilerin Allah'a karşı söyledikleri yalanın bilincinde olduklarını, yani kasıtlı olarak bu suçu işlediklerini vurgular. Bu, eylemlerinin ahlaki sorumluluğunu ve ciddiyetini artırır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ilm'in, bir şeyin gerçek mahiyetini kavramak olduğunu ve burada 'ya'lemûn' fiilinin, bu kişilerin yalan söylediklerini ve bunun Allah'a iftira olduğunu kesin olarak bildiklerini ifade ettiğini açıklar. Bu bilgi, onların eylemlerini daha da kınanır hale getirir, çünkü cehalet mazereti ortadan kalkar."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Ra'd Sûresi** · *3/78*
- **Ra'd Sûresi** · *3/78*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *3/64-80*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *3/64-80*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *3/64-80*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *3/64-80*