# Âl-i İmrân Sûresi, 93. Âyet (3:93)

> ۞ كُلُّ ٱلطَّعَامِ كَانَ حِلًّا لِّبَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ إِلَّا مَا حَرَّمَ إِسْرَٰٓءِيلُ عَلَىٰ نَفْسِهِۦ مِن قَبْلِ أَن تُنَزَّلَ ٱلتَّوْرَىٰةُ ۗ قُلْ فَأْتُوا۟ بِٱلتَّوْرَىٰةِ فَٱتْلُوهَآ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ

*Kullu-tta'âmi kâne hillen libenî isrâ-île illâ mâharrame isrâ-îlu ‘alâ nefsihi min kabli en tunezzele-ttevrâ(tu)(k) kul fe/tû bi-ttevrâti fetlûhâ in kuntum sâdikîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Tevrat indirilmeden önce, İsrail'in (Yakub'un) kendisine haram kıldığı dışında, yiyeceklerin hepsi İsrailoğullarına helal idi. De ki: "Eğer doğru söyleyenler iseniz, haydi Tevrat'ı getirip okuyun."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/3/93

---

## Tefsir

{"topics":["ehli-kitap","helal-haram","ilahi-kitaplar","sidk"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Tevrat öncesi dönemde İsrailoğullarına helal olan yiyecekler ve İsrail'in (Yakub'un) kendi nefsine haram kıldığı bazı yiyecekler hakkındadır. Ayet, Tevrat'ın bu konudaki hükmünü ortaya koyma çağrısıyla, iddiaların doğruluğunu ispatlama meydan okumasını içermektedir. Anahtar kavramlar, helallik, haram kılma ve Tevrat'ın okunması etrafında şekillenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"حِلًّا","root":"ح ل ل","rootLatin":"h-l-l","meaning":"Ayette, bir şeyin yasal olarak izinli, mübah ve serbest olması anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'h-l-l' kökünün temel anlamının 'düğümü çözmek, açmak' olduğunu belirtir. Buradan hareketle, bir şeyin serbest bırakılması, yasak olmaktan çıkarılması anlamını kazanır. Ayetteki 'hıllen' kelimesi, yiyeceklerin İsrailoğulları için yasaklanmamış, mübah kılınmış olduğunu ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'hıllen' kelimesini 'mübah' ve 'helal' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, Tevrat'ın indirilmesinden önce, Yakub'un kendi nefsine haram kıldığı dışında kalan tüm yiyeceklerin İsrailoğulları için serbest ve yasal olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'helal' kavramının 'haram' kavramının zıddı olarak, dinen izin verilen, meşru olan şeyleri ifade ettiğini belirtir. Bu ayette 'hıllen' kelimesi, Tevrat öncesi dönemde yiyecekler üzerindeki dinî yasağın genel olarak bulunmadığını, aksine serbestiyetin esas olduğunu gösterir."}]},{"word":"حَرَّمَ","root":"ح ر م","rootLatin":"h-r-m","meaning":"Ayette, bir şeyi yasaklamak, onu başkalarına veya kendine haram kılmak anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'h-r-m' kökünün 'men etmek, yasaklamak' anlamına geldiğini ifade eder. 'Haram kılmak' fiili, bir şeyi dinî veya ahlaki bir hükümle yasaklamak demektir. Ayette İsrail'in (Yakub'un) kendi nefsine bazı yiyecekleri yasakladığı, yani onlardan uzak durmayı kendine ilke edindiği belirtilir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'haram' kelimesinin 'yasaklanmış, dokunulmaz kılınmış' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'harreme' fiili, Yakub'un kendi iradesiyle ve muhtemelen bir adak veya yemin sonucu belirli yiyecekleri kendine yasakladığını ifade eder, bu durum ilahi bir emirle genel bir yasaklama değildir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'haram' kavramının Kur'an'da 'yasaklanmış, dokunulmaz' anlamında kullanıldığını ve genellikle ilahi bir emirle konulan yasakları ifade ettiğini belirtir. Ancak bu ayetteki kullanım, ilahi bir yasaktan ziyade, bir kişinin kendi iradesiyle kendine koyduğu bir yasağı ifade eder, bu da kavramın farklı bağlamlardaki nüansını gösterir."}]},{"word":"ٱلتَّوْرَىٰةُ","root":"و ر ى","rootLatin":"w-r-y","meaning":"Allah tarafından Hz. Musa'ya indirilen kutsal kitap, Tevrat.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Tevrat' kelimesinin 'v-r-y' kökünden türediğini ve 'ateş yakmak, ışık saçmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Bu bağlamda Tevrat, insanlara doğru yolu gösteren, aydınlatan bir kitap olarak nitelendirilir. Ayette, Tevrat'ın indirilmesinden önceki durumdan bahsedilerek, bu kitabın hükümlerinin belirleyiciliğine işaret edilir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, Tevrat'ı 'Allah'ın Musa'ya indirdiği kitap' olarak tanımlar ve onun şeriat hükümlerini içerdiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Tevrat'ın İsrailoğulları için dinî hükümlerin temel kaynağı olduğunu ve bu hükümlerin ne zaman yürürlüğe girdiğini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, Tevrat'ın Kur'an'da sıkça zikredilen ve Yahudiliğin temel kutsal kitabı olduğunu ifade eder. Bu ayette, Tevrat'ın indirilme zamanı bir dönüm noktası olarak sunulur ve öncesindeki durumla karşılaştırma yapılır, böylece Tevrat'ın hükümlerinin önemi vurgulanır."}]},{"word":"فَٱتْلُوهَآ","root":"ت ل و","rootLatin":"t-l-w","meaning":"Ayette, bir metni okumak, tilavet etmek ve takip etmek anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 't-l-w' kökünün 'takip etmek' ve 'okumak' anlamlarını içerdiğini belirtir. 'Fetlûhâ' ifadesi, Tevrat'ı getirmeleri ve içindeki hükümleri okuyarak iddialarını ispatlamaları çağrısıdır. Bu, sadece lafızları okumak değil, aynı zamanda içeriğini anlamak ve ona göre hareket etmek anlamını da taşır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"es-Sicistânî, 'tilavet' kelimesinin 'okumak' anlamına geldiğini ve özellikle kutsal metinlerin okunması için kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'fetlûhâ' emri, Tevrat'ın getirilip okunarak, iddia edilen yiyecek yasaklarının Tevrat'ta olup olmadığının ortaya konulmasını talep eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 't-l-w' fiilinin 'okumak' ve 'ardından gelmek' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'fetlûhâ' ifadesi, Tevrat'ın metnini okuyarak delil getirme meydan okumasıdır. Bu, sadece okumak değil, aynı zamanda okunanın içeriğini delil olarak sunmak anlamına gelir."}]},{"word":"صَـٰدِقِينَ","root":"ص د ق","rootLatin":"s-d-q","meaning":"Ayette, sözünde doğru olan, gerçeği söyleyen kişiler anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 's-d-q' kökünün temel anlamının 'doğruluk, gerçeğe uygunluk' olduğunu belirtir. 'Sâdıkîn' kelimesi, sözü fiiline uygun olan, yalan söylemeyen kişileri ifade eder. Ayetteki 'in kuntum sâdıkîn' ifadesi, iddialarının doğru olduğunu kanıtlamaları için Tevrat'ı okumaya davet ederek, onların samimiyetini ve doğruluğunu sınar."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'sıdk'ın 'sözün gerçeğe uygun olması' olduğunu açıklar. Ayetteki 'sâdıkîn' kelimesi, Yahudilerin Tevrat'ta yiyecek yasakları olduğuna dair iddialarının doğru olup olmadığını sorgular. Eğer doğru söylüyorlarsa, Tevrat'ı okuyarak bunu ispat etmeleri beklenir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'sıdk' kavramının Kur'an'da hem sözde hem de fiilde doğruluk ve samimiyet anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette 'sâdıkîn' kelimesi, iddia sahiplerinin sözlerinin gerçekle örtüşüp örtüşmediğini test etmek için bir meydan okuma olarak sunulur."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"كُلُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"bütün","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"ٱلطَّعَامِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ط-ع-م","rootLatin":"t-'-m","lemma":"طَعَام","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"yiyecek","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":3,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":4,"surface":"حِلًّۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ل-ل","rootLatin":"h-l-l","lemma":"حِلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"helal","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin haberi"},{"position":5,"surface":"لِّبَنِىٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":5,"surface":"بَنِىٓ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ن-ي","rootLatin":"b-n-y","lemma":"بَنِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"oğulları","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":6,"surface":"إِسْرَٰٓءِيلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"-","rootLatin":"s-r-'-l","lemma":"إِسْرَائِيل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile)","gloss":"İsrail"},{"position":7,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ancak","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"İstisnâ edatı"},{"position":8,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İstisna edatından sonra geldiği için mebnî","gloss":"şey","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Müstesnâ"},{"position":9,"surface":"حَرَّمَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ح-ر-م","rootLatin":"h-r-m","lemma":"حَرَّمَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"haram kıldı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":10,"surface":"إِسْرَٰٓءِيلُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"-","rootLatin":"s-r-'-l","lemma":"إِسْرَائِيل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"İsrail"},{"position":11,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":12,"surface":"نَفْسِهِۦ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nefsi","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":12,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":13,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":14,"surface":"قَبْلِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"önce","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":15,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Nasb Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-mesi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Bağlaç"},{"position":16,"surface":"تُنَزَّلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"نَزَّلَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı (أَن) ile mansûb","gloss":"indirilmesi","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Meçhul muzâri fiil"},{"position":17,"surface":"ٱلتَّوْرَىٰةُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"-","rootLatin":"w-r-y","lemma":"تَوْرَاة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için merfû","gloss":"Tevrat","binaDurumu":"Harf-i ta'rîf"},{"position":18,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"de ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":19,"surface":"فَأْتُوا۟","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":19,"surface":"أْتُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ا-ت-ي","rootLatin":"'-t-y","lemma":"أَتَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"getirin","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":20,"surface":"بِٱلتَّوْرَىٰةِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":20,"surface":"ٱلتَّوْرَىٰةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"-","rootLatin":"w-r-y","lemma":"تَوْرَاة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Tevrat'ı","binaDurumu":"Harf-i ta'rîf"},{"position":21,"surface":"فَٱتْلُوهَآ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":21,"surface":"ٱتْلُوهَآ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ت-ل-و","rootLatin":"t-l-w","lemma":"تَلَا","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"onu okuyun","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":21,"surface":"هَآ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":22,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Şart edatı"},{"position":23,"surface":"كُنتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iseniz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":24,"surface":"صَـٰدِقِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-د-ق","rootLatin":"s-d-q","lemma":"صَادِق","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"doğru sözlü","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin haberi"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Kullu"},{"position":2,"translit":"tta'âmi"},{"position":3,"translit":"kâne"},{"position":4,"translit":"hillen"},{"position":5,"translit":"libenî"},{"position":6,"translit":"isrâ-île"},{"position":7,"translit":"illâ"},{"position":8,"translit":"mâ"},{"position":9,"translit":"harrame"},{"position":10,"translit":"isrâ-îlu"},{"position":11,"translit":"‘alâ"},{"position":12,"translit":"nefsihi"},{"position":13,"translit":"min"},{"position":14,"translit":"kabli"},{"position":15,"translit":"en"},{"position":16,"translit":"tunezzele"},{"position":17,"translit":"ttevrâ(tu)(k)"},{"position":18,"translit":"kul"},{"position":19,"translit":"fe/tû"},{"position":20,"translit":"bi-ttevrâti"},{"position":21,"translit":"fetlûhâ"},{"position":22,"translit":"in"},{"position":23,"translit":"kuntum"},{"position":24,"translit":"sâdikîn(e)"}]