# Rûm Sûresi, 11. Âyet (30:11)

> ٱللَّهُ يَبْدَؤُا۟ ٱلْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ ثُمَّ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ

*(A)llâhu yebdeu-lḣalka śümme yu'îduhu śümme ileyhi turce'ûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Allah, başlangıçta yaratmayı yapar, sonra onu tekrar eder. Sonra da yalnız O'na döndürüleceksiniz.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/30/11

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın yaratma (ibdâ') ve yeniden diriltme (i'âde) kudretini vurgulamakta, tüm varlıkların nihayetinde O'na döneceğini (rücû') bildirmektedir. Temel kavramlar, yaratılışın başlangıcı, ölüm sonrası diriliş ve dönüşü içermektedir.","keyConcepts":[{"word":"يَبْدَؤُا۟","root":"ب د أ","rootLatin":"b-d-ʾ","meaning":"Allah'ın bir şeyi yoktan veya önceden bir örneği olmaksızın ilk kez yaratması, başlatmasıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Bed' kelimesi, bir şeyin başlangıcı ve ilk ortaya çıkışı anlamına gelir. Ayetteki 'yebdeu'l-halk' ifadesi, Allah'ın yaratılışı ilk defa, bir başlangıç olarak var etmesini, yani yoktan var etmesini ifade eder. Bu, yaratılışın Allah'ın mutlak kudretiyle başladığını gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Yebdeu'l-halk, Allah'ın yaratmayı başlattığı, ilk defa var ettiği demektir. Bu, yaratılışın bir başlangıcı olduğunu ve bu başlangıcın Allah'a ait olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın yaratma fiilinin önceliğini ve benzersizliğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'bede'e' fiili, genellikle 'halk' (yaratma) ile birlikte kullanıldığında, bir şeyin başlangıcını, ilk ortaya çıkışını ifade eder. Bu ayetteki 'yebdeu'l-halk', Allah'ın yaratma eyleminin başlangıç noktası olduğunu, yani her şeyin O'nun iradesiyle varlık sahnesine çıktığını gösterir."}]},{"word":"ٱلْخَلْقَ","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-q","meaning":"Allah'ın takdir ettiği ölçü ve düzene göre bir şeyi yoktan var etmesi veya bir şeyden başka bir şey meydana getirmesidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Halk kelimesi, bir şeyi takdir etmek, ölçüye göre yapmak ve yoktan var etmek anlamlarına gelir. Ayetteki 'el-halk' ifadesi, Allah'ın yarattığı tüm varlıkları, yani evreni ve içindeki her şeyi kapsar. Bu, Allah'ın yaratma fiilinin kapsamlılığını ve mükemmelliğini gösterir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Halk, yaratmak demektir. Allah'ın 'el-halk'ı başlatması, tüm yaratılmışları, yani insanları, hayvanları ve diğer varlıkları ilk defa var etmesidir. Bu, Allah'ın yaratma gücünün mutlak olduğunu ve her şeyin O'nun eseri olduğunu belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Halk kavramı, Kur'an'da genellikle Allah'ın eşsiz ve benzersiz yaratma eylemini ifade eder. Bu ayette 'el-halk', Allah'ın var ettiği tüm canlı ve cansız varlıkları kapsayan genel bir terim olarak kullanılmıştır. Bu, yaratılışın Allah'ın kudretinin bir tezahürü olduğunu vurgular."}]},{"word":"يُعِيدُهُۥ","root":"ع و د","rootLatin":"ʿ-w-d","meaning":"Allah'ın yarattığı varlıkları ölümden sonra tekrar diriltmesi, eski hallerine döndürmesidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İ'âde, bir şeyi tekrar eski haline döndürmek, geri getirmek anlamına gelir. Ayetteki 'yu'îduhu' ifadesi, Allah'ın yarattığı varlıkları öldükten sonra tekrar diriltmesini, yani ahiret hayatı için yeniden var etmesini ifade eder. Bu, Allah'ın hem yaratma hem de yeniden yaratma gücüne sahip olduğunu gösterir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"İ'âde, bir şeyi tekrar etmek, geri çevirmek demektir. Ayetteki 'yu'îduhu', Allah'ın yaratılmışları öldükten sonra tekrar hayata döndüreceğini, yani kıyamet günü dirilteceğini belirtir. Bu, Allah'ın vaadinin gerçekleşeceğine dair bir teminattır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"İ'âde, bir şeyin başlangıcından sonra tekrar meydana gelmesidir. Kur'an'da bu fiil, genellikle ölümden sonraki diriliş bağlamında kullanılır. 'Yu'îduhu', Allah'ın ilk yaratılışı gerçekleştirdiği gibi, ikinci yaratılışı, yani dirilişi de gerçekleştirebilecek kudrette olduğunu vurgular."}]},{"word":"تُرْجَعُونَ","root":"ر ج ع","rootLatin":"r-j-ʿ","meaning":"Tüm varlıkların nihayetinde Allah'a döneceği, O'nun huzurunda toplanacağı ve hesaba çekileceği anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rücû', bir yere veya bir şeye geri dönmek demektir. Ayetteki 'turce'ûn' ifadesi, insanların öldükten ve diriltildikten sonra Allah'ın huzuruna döneceklerini, O'nun hükmüne tabi olacaklarını ifade eder. Bu, ahiret inancının ve hesap gününün bir göstergesidir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Rücû', bir şeyin geldiği yere geri dönmesidir. 'İleyhi turce'ûn' ifadesi, tüm yaratılmışların başlangıçta Allah'tan geldiği gibi, sonunda da O'na döneceklerini, O'nun nihai merci olduğunu belirtir. Bu, Allah'ın mutlak egemenliğini ve her şeyin O'na ait olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Rücû', bir şeyin başlangıç noktasına geri dönmesi veya bir işin sonunun bir merciye varmasıdır. Ayetteki 'turce'ûn', insanların dünya hayatındaki amellerinin hesabını vermek üzere Allah'ın huzuruna döneceklerini, yani ahiretteki nihai varış yerlerinin Allah olduğunu ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["yaratilis","dirilis","kiyamet","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":2,"surface":"يَبْدَؤُا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-د-ا","rootLatin":"b-d-a","lemma":"بَدَأَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"başlatır/yaratır"},{"position":3,"surface":"ٱلْخَلْقَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"kh-l-q","lemma":"خَلْق","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yaratmayı/yaratılanı"},{"position":4,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonra"},{"position":5,"surface":"يُعِيدُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-و-د","rootLatin":"'-w-d","lemma":"أَعَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"geri döndürür/diriltir"},{"position":5,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":6,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonra"},{"position":7,"surface":"إِلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"e/a"},{"position":7,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"O'na"},{"position":8,"surface":"تُرْجَعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ج-ع","rootLatin":"r-j-'-","lemma":"رَجَعَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"döndürüleceksiniz"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Rûm Sûresi** · *30/11*
- **Rûm Sûresi** · *30/11*
- **Rûm Sûresi** · *30/11*
- **Rûm Sûresi** · *30/11*