# Rûm Sûresi, 13. Âyet (30:13)

> وَلَمْ يَكُن لَّهُم مِّن شُرَكَآئِهِمْ شُفَعَـٰٓؤُا۟ وَكَانُوا۟ بِشُرَكَآئِهِمْ كَـٰفِرِينَ

*Velem yekun lehum min şurakâ-ihim şufe'âu vekânû bişurakâ-ihim kâfirîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onların, Allah'a koştukları ortaklardan kendileri için şefaatçılar da olmayacaktır. Artık onlar ortak koştukları şeyleri de inkar ederler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/30/13

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, müşriklerin ahirette dünyada Allah'a ortak koştukları varlıkların kendilerine şefaatçi olamayacağını ve bu ortakları inkar edeceklerini dilbilimsel bir kesinlikle ifade etmektedir. Temel kavramlar, ortaklık, şefaat ve inkar olgularını Kur'an'ın kendine özgü terminolojisiyle ele alır.","keyConcepts":[{"word":"شُرَكَائِهِمْ","root":"ش ر ك","rootLatin":"ş-r-k","meaning":"Allah'a ortak koşulan varlıklar, putlar veya ilahlaştırılmış kişiler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şirk (ش ر ك) kelimesi, bir şeyi iki veya daha fazla kişi arasında paylaştırmak anlamına gelir. Kur'an'da ise Allah'a ait olan bir özelliği (uluhiyet, rububiyet vb.) başkasına nispet etmek, O'na ortak koşmak anlamında kullanılır. Ayetteki 'şürekâihim' ifadesi, müşriklerin Allah'ın uluhiyetinde ortak kıldıkları, O'nunla birlikte ibadet ettikleri varlıkları ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Şirk, Allah'a ortak koşmak demektir. 'Şürekâihim' ifadesi, müşriklerin Allah'ın ortakları olarak kabul ettikleri, O'nunla birlikte ibadet ettikleri putları veya ilahlaştırılmış varlıkları mecazi olarak ifade eder. Bu varlıklar, ahirette kendilerine hiçbir fayda sağlayamayacaklardır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Şirk kavramı, Kur'an'ın temel kavramlarından biridir ve tevhidin zıddıdır. Allah'ın mutlak birliğini reddederek O'nunla birlikte başka varlıklara ilahlık atfetmeyi ifade eder. Ayetteki 'şürekâihim', müşriklerin dünyevi inanç sistemlerinde Allah'a ortak koştukları, ancak ahirette kendilerini terk edecek olan bu 'ortakları' temsil eder."}]},{"word":"شُفَعَاءُ","root":"ش ف ع","rootLatin":"ş-f-'-","meaning":"Başkası adına aracı olup, onun lehine konuşan, bağışlanmasını dileyen kimseler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şefaat (ش ف ع), bir şeyi çift yapmak, tek olanı çiftlemek anlamına gelir. Terim olarak ise, bir başkası için aracı olmak, onun lehine konuşmak ve yardım dilemek demektir. Ayetteki 'şüfe'âü' ifadesi, müşriklerin dünyada kendilerine şefaat edeceğini umdukları, ancak ahirette bu beklentilerinin boşa çıkacağı aracıları ifade eder."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şefaat, bir kimsenin başka bir kimse için Allah katında aracı olmasıdır. Ayetteki 'şüfe'âü' kelimesi, müşriklerin taptıkları putların veya ilahlaştırdıkları varlıkların, kıyamet gününde kendilerine Allah katında şefaatçi olamayacaklarını açıkça belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Şefaat, Kur'an'da genellikle Allah'ın izni olmadan gerçekleşmeyecek bir arabuluculuk olarak ele alınır. Bu ayette ise, müşriklerin Allah'a ortak koştukları varlıkların, kendilerine şefaat etme yetkisinin kesinlikle olmadığı vurgulanır. Bu, müşriklerin dünyevi inançlarının ahiretteki geçersizliğini gösterir."}]},{"word":"كَافِرِينَ","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"İnkar edenler, nankörlük edenler, gerçeği örtenler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Küfr (ك ف ر) kelimesi, bir şeyi örtmek, gizlemek anlamına gelir. Dini terim olarak ise, Allah'ın varlığını, birliğini veya peygamberlerini inkar etmek, gerçeği örtmek demektir. Ayetteki 'kâfirîn' ifadesi, müşriklerin ahirette, dünyada Allah'a ortak koştukları varlıkları inkar edeceklerini, yani onların ilahlığını ve şefaat yetkisini reddedeceklerini belirtir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Küfr, imanın zıddıdır. Bir şeyi örtmek ve gizlemek anlamından gelir. Ayetteki 'kâfirîn' kelimesi, müşriklerin ahirette, dünyada taptıkları putları ve ortak koştukları varlıkları reddedeceklerini, onların kendilerine hiçbir fayda sağlamadığını itiraf edeceklerini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Küfr, Kur'an'da sadece inançsızlık değil, aynı zamanda Allah'ın nimetlerine karşı nankörlük ve gerçeği bilerek reddetme anlamlarını da içerir. Bu ayette 'kâfirîn' ifadesi, müşriklerin ahirette, dünyada kendilerine ilah edindikleri varlıkların gerçekte hiçbir güce sahip olmadığını idrak ederek onları 'inkar' etmelerini, yani onlardan yüz çevirmelerini ve onlara olan inançlarını reddetmelerini anlatır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kufur-sirk","ahiret-mukafat","hesap-mizan"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"و","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cezm","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":2,"surface":"يَكُن","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Harf-i cezm (لَمْ) ile meczûm","gloss":"olmadı"},{"position":3,"surface":"لَّهُم","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":3,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":4,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":5,"surface":"شُرَكَآئِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"sh-r-k","lemma":"شَرِيك","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ortakları"},{"position":5,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":6,"surface":"شُفَعَآؤُا۟","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ف-ع","rootLatin":"sh-f-ʿ","lemma":"شَفِيع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"كَانَ'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"şefaatçiler"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldular"},{"position":8,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":8,"surface":"شُرَكَآئِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"sh-r-k","lemma":"شَرِيك","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ortakları"},{"position":8,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":9,"surface":"كَـٰفِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَافِر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"كَانَ'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"inkarcılar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Rûm Sûresi** · *30/13*
- **Rûm Sûresi** · *30/13*
- **Rûm Sûresi** · *30/13*
- **Rûm Sûresi** · *30/13*