# Rûm Sûresi, 17. Âyet (30:17)

> فَسُبْحَـٰنَ ٱللَّهِ حِينَ تُمْسُونَ وَحِينَ تُصْبِحُونَ

*Fesubhâna(A)llâhi hîne tumsûne vehîne tusbihûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Öyle ise akşama girdiğinizde, sabaha kavuştuğunuzda, Allah'ı tespih edin.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/30/17

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ı tesbih etme vakitlerini belirterek, O'nun yüceliğini ve hamda layık oluşunu vurgular. Temel kavramlar, tesbih eylemini ve bu eylemin gerçekleştiği zaman dilimlerini ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"فَسُبْحَـٰنَ","root":"س ب ح","rootLatin":"s-b-h","meaning":"Allah'ı her türlü noksanlıktan tenzih etmek, O'nun yüceliğini ikrar etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'tesbih' kelimesinin kök anlamının hızlı hareket etmek olduğunu belirtir. Allah'ı tesbih etmek ise, O'nu noksan sıfatlardan uzak tutarak, kemal sıfatlarla anmak ve bu anışı sürdürmek demektir. Ayetteki 'fesübhânallah' ifadesi, Allah'ın yüceliğini ve noksanlıklardan münezzeh olduğunu vurgulayan bir taaccüp ve tazim ifadesidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'sübhânallah' ifadesini 'Allah'ı tenzih ederim' veya 'Allah'ın yüceliğini ikrar ederim' şeklinde açıklar. Ayetteki kullanımı, belirli vakitlerde Allah'ın noksanlıklardan münezzeh olduğunu dile getirme emrini içerir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'tesbih' kavramının Kur'an'da Allah'ın mutlak aşkınlığını ve yüceliğini ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Bu ayette, belirli zaman dilimlerinde müminlerin Allah'ın bu aşkınlığını ve noksanlıklardan uzaklığını idrak etmeleri ve dile getirmeleri istenmektedir."}]},{"word":"تُمْسُونَ","root":"م س ى","rootLatin":"m-s-y","meaning":"Akşam vaktine girmek, akşam olmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'emseytüm' (tümsûne) fiilinin 'akşam vaktine girdiniz' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'hîne tümsûne' ifadesi, akşam vaktinin başlangıcını ve bu vakitte Allah'ı tesbih etme emrini işaret eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'mesâ'' kelimesinin günün son kısmı, güneşin batışından geceye kadar olan zaman dilimi olduğunu açıklar. 'Tümsûne' fiili, bu zaman dilimine girme eylemini ifade eder ve ayetteki tesbih emrinin bu vakitte yerine getirilmesi gerektiğini gösterir."}]},{"word":"تُصْبِحُونَ","root":"ص ب ح","rootLatin":"s-b-h","meaning":"Sabah vaktine girmek, sabah olmak.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Es-Sicistânî, 'asbaha' (tusbihûne) fiilinin 'sabah vaktine girdi' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'hîne tusbihûne' ifadesi, sabah vaktinin başlangıcını ve bu vakitte Allah'ı tesbih etme emrini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"El-Kefevî, 'subh' kelimesinin günün ilk kısmı, güneşin doğuşuyla başlayan zaman dilimi olduğunu açıklar. 'Tusbihûne' fiili, bu zaman dilimine girme eylemini ifade eder ve ayetteki tesbih emrinin bu vakitte yerine getirilmesi gerektiğini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["zikir","namaz","sukur"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"سُبْحَـٰنَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ب-ح","rootLatin":"s-b-h","lemma":"سُبْحَان","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Fiili mahzuf olan 'أُسَبِّحُ' fiilinin mef'ûl-i mutlakı olduğu için mansûb","gloss":"tesbih","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûl-i mutlak","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":3,"surface":"حِينَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ح-ي-ن","rootLatin":"h-w-n","lemma":"حِين","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mansûb","gloss":"vakit","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"تُمْسُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-س-و","rootLatin":"m-s-y","lemma":"أَمْسَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"akşamlarsınız","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":5,"surface":"حِينَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ح-ي-ن","rootLatin":"h-w-n","lemma":"حِين","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf yoluyla mansûb","gloss":"vakit","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":6,"surface":"تُصْبِحُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ص-ب-ح","rootLatin":"s-b-h","lemma":"أَصْبَحَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Atıf yoluyla merfû","gloss":"sabahlarsınız","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Fesubhâna(A)"},{"position":2,"translit":"llâhi"},{"position":3,"translit":"hîne"},{"position":4,"translit":"tumsûne"},{"position":5,"translit":"vehîne"},{"position":6,"translit":"tusbihûn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *er-Rûm 30/17*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *er-Rûm 30/17*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30/17-21*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30/17-21*
