# Rûm Sûresi, 21. Âyet (30:21)

> وَمِنْ ءَايَـٰتِهِۦٓ أَنْ خَلَقَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَٰجًا لِّتَسْكُنُوٓا۟ إِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُم مَّوَدَّةً وَرَحْمَةً ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَـٰتٍ لِّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ

*Vemin âyâtihi en ḣaleka lekum min enfusikum ezvâcen liteskunû ileyhâ vece'ale beynekum meveddeten verahme(ten)(c) inne fî żâlike leâyâtin likavmin yetefekkerûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Kendileri ile huzur bulasınız diye sizin için türünüzden eşler yaratması ve aranızda bir sevgi ve merhamet var etmesi de O'nun (varlığının ve kudretinin) delillerindendir. Şüphesiz bunda düşünen bir toplum için elbette ibretler vardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/30/21

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Rûm Suresi 21. ayet, evlilik müessesesinin temelini oluşturan yaratılış, huzur, sevgi ve merhamet gibi kavramlar üzerinden Allah'ın kudretini ve hikmetini vurgulamaktadır. Ayet, bu kavramların insan ilişkilerindeki derin anlamlarını ve evrensel mesajlarını dilbilimsel bir zenginlikle sunar.","keyConcepts":[{"word":"خَلَقَ","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-q","meaning":"Allah'ın yoktan var etme, bir şeyi belirli bir ölçü ve düzen içinde meydana getirme eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'halk' kelimesinin aslen bir şeyi takdir etmek, ölçü ve düzen vermek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'خَلَقَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَٰجًا' ifadesi, eşlerin insanın kendi cinsinden, yani aynı özden yaratıldığını ve bu yaratılışın ilahi bir takdirle gerçekleştiğini vurgular. Bu, eşlerin birbirine yabancı değil, aksine fıtraten uyumlu olduğunu gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, Kur'an'daki 'halk' kelimesinin bazen 'icad' (yoktan var etme) bazen de 'takdir' (bir şeyi belirli bir ölçüye göre düzenleme) anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın eşleri insanlar için bir düzen ve hikmet üzere var etmesini ifade eder ki bu da evliliğin ilahi bir takdirin sonucu olduğunu gösterir."}]},{"word":"أَزْوَٰجًا","root":"ز و ج","rootLatin":"z-v-c","meaning":"Birbirine eş, çift, benzer ve tamamlayıcı olan varlıkları ifade eder; burada evlilik bağıyla bir araya gelen kadın ve erkeği kasteder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'zevç' kelimesinin hem erkek hem de kadın için kullanılabileceğini ve 'eş' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'أَزْوَٰجًا' ifadesi, erkekler için kadınları, kadınlar için de erkekleri kapsar ve bu eşlerin birbirini tamamlayıcı nitelikte olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zevç' kavramının Kur'an'da sadece biyolojik bir çiftleşmeyi değil, aynı zamanda bir bütünün iki tamamlayıcı parçasını ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'أَزْوَٰجًا' kelimesi, evlilik birliğinin sadece üreme amaçlı olmadığını, aynı zamanda ruhsal ve sosyal bir tamamlanma olduğunu gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zevç' kelimesinin aslen 'birbirine eşlik eden, birbirini tamamlayan iki şey' anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'أَزْوَٰجًا' kullanımı, eşlerin birbirine hem fiziksel hem de duygusal olarak uyumlu ve tamamlayıcı olduğunu, bu uyumun da huzurun temelini oluşturduğunu belirtir."}]},{"word":"لِّتَسْكُنُوٓا۟","root":"س ك ن","rootLatin":"s-k-n","meaning":"Huzur bulmak, sakinleşmek, yerleşmek ve dinginliğe kavuşmak anlamlarını taşır; evlilikteki ruhsal ve duygusal dinginliği ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sükûn' kelimesinin hareketin zıttı olarak 'durgunluk, dinginlik' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'لِّتَسْكُنُوٓا۟ إِلَيْهَا' ifadesi, eşlerin birbirinde ruhsal ve duygusal bir sığınak, bir huzur ve dinginlik bulduğunu, evliliğin bu sakinliği sağlayan bir ortam olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'sükûn'un hem fiziksel hem de ruhsal anlamda bir durulma ve istikrar hali olduğunu açıklar. Ayetteki kullanım, evlilik bağının insan ruhuna getirdiği dinginliği, güvende olma hissini ve hayatın zorlukları karşısında bir dayanak noktası bulmayı ifade eder."}]},{"word":"مَّوَدَّةً","root":"و د د","rootLatin":"v-d-d","meaning":"Sevgi, muhabbet, dostluk ve karşılıklı iyi niyet gibi derin duygusal bağları ifade eder; evlilikteki karşılıklı sevgiyi vurgular.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'vedd' kelimesinin 'bir şeyi istemek, sevmek' anlamına geldiğini ve 'muhabbet'ten daha özel bir sevgi türünü ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'مَّوَدَّةً' ifadesi, eşler arasındaki karşılıklı derin sevgiyi, gönül bağını ve bu sevginin ilahi bir lütuf olduğunu gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'meveddet'in kalpte yerleşen ve dışa yansıyan bir sevgi olduğunu açıklar. Bu ayetteki kullanımı, evlilikte eşlerin birbirine karşı beslediği samimi, içten ve sürekli olan sevgiyi ifade eder ki bu da evliliğin temel direklerinden biridir."}]},{"word":"وَرَحْمَةً","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Merhamet, şefkat, acıma ve bağışlama gibi duyguları ifade eder; evlilikteki karşılıklı anlayış, hoşgörü ve destekleyici tutumu vurgular.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rahmet'in 'kalbin acıma ve şefkatle yumuşaması' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'وَرَحْمَةً' ifadesi, eşlerin birbirine karşı gösterdiği şefkati, anlayışı, zor zamanlarda destek olmayı ve kusurları hoş görmeyi ifade eder. Bu, evliliğin sadece sevgiye değil, aynı zamanda merhamete de dayandığını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'rahmet'in Kur'an'da sadece acıma değil, aynı zamanda ilahi lütuf ve ihsan anlamlarını da taşıdığını belirtir. Evlilik bağlamında 'rahmet', eşlerin birbirine karşı gösterdiği şefkatli muamele, affedicilik ve birbirlerinin eksiklerini tamamlama çabası olarak tezahür eder. Bu, evliliğin sürdürülebilirliği için kritik bir unsurdur."}]},{"word":"يَتَفَكَّرُونَ","root":"ف ك ر","rootLatin":"f-k-r","meaning":"Düşünmek, tefekkür etmek, derinlemesine akıl yürütmek ve ibret almak anlamlarını taşır; ayetteki ilahi işaretler üzerinde derinlemesine düşünmeyi ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fikr'in 'bir şeyi idrak etmek için aklı kullanmak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'لِّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ' ifadesi, Allah'ın yarattığı bu evlilik düzenindeki hikmetleri, eşler arasındaki sevgi ve merhametin kaynağını ve bunların insan hayatındaki önemini derinlemesine düşünen kimselerin bu ayetlerden ders çıkaracağını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'tefekkür'ün 'bir şeyin hakikatini kavramak için zihni çalıştırmak' olduğunu ifade eder. Bu ayetteki kullanım, evlilik kurumunun sadece biyolojik bir birliktelik olmadığını, aksine Allah'ın varlığının ve kudretinin bir delili olduğunu, bu deliller üzerinde düşünenlerin imanı artacağını gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["aile-nikah","tabiat-ayetleri","insanin-yaratilisi","sukur"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَمِنْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan"},{"position":2,"surface":"ءَايَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ayetleri, delilleri"},{"position":2,"surface":"هِۦٓ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":3,"surface":"أَنْ","pos":"harf","posDetail":"Masdar Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-mesi, -ması"},{"position":4,"surface":"خَلَقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"ḫ-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarattı"},{"position":5,"surface":"لَكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":5,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":6,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan"},{"position":7,"surface":"أَنفُسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"nefislerinizden, kendinizden"},{"position":7,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":8,"surface":"أَزْوَٰجًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ز-و-ج","rootLatin":"z-w-j","lemma":"زَوْج","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"eşler"},{"position":9,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil Lamı)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":9,"surface":"تَسْكُنُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-ك-ن","rootLatin":"s-k-n","lemma":"سَكَنَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Ta'lil lamı ile mansûb olduğu için mansûb","gloss":"huzur bulasınız"},{"position":10,"surface":"إِلَيْهَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-e, -a"},{"position":10,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":11,"surface":"وَجَعَلَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"جَعَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldı, var etti"},{"position":12,"surface":"بَيْنَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْنَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"arası"},{"position":12,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":13,"surface":"مَّوَدَّةًۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"و-د-د","rootLatin":"w-d-d","lemma":"مَوَدَّة","form":"Tef'île","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sevgi, muhabbet"},{"position":14,"surface":"وَرَحْمَةً","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":14,"surface":"رَحْمَةً","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Atfedildiği için mansûb","gloss":"rahmet"},{"position":15,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"muhakkak ki"},{"position":16,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":17,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"işte bu"},{"position":18,"surface":"لَـَٔايَـٰتٍۢ","pos":"harf","posDetail":"Tekid Lamı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"elbette"},{"position":18,"surface":"ءَايَـٰتٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"ayetler, deliller"},{"position":19,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":19,"surface":"قَوْمٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir kavim"},{"position":20,"surface":"يَتَفَكَّرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ك-ر","rootLatin":"f-k-r","lemma":"تَفَكَّرَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"düşünenler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Rûm Sûresi** · *30/21*
- **Rûm Sûresi** · *30/21*
- **Rûm Sûresi** · *30/21*
- **Rûm Sûresi** · *30/21*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30/17-21*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30/17-21*