# Rûm Sûresi, 25. Âyet (30:25) > وَمِنْ ءَايَـٰتِهِۦٓ أَن تَقُومَ ٱلسَّمَآءُ وَٱلْأَرْضُ بِأَمْرِهِۦ ۚ ثُمَّ إِذَا دَعَاكُمْ دَعْوَةً مِّنَ ٱلْأَرْضِ إِذَآ أَنتُمْ تَخْرُجُونَ *Vemin âyâtihi en tekûme-ssemâu vel-ardu bi-emrih(i)(c) śümme iżâ de'âkum da'veten mine-l-ardi iżâ entum taḣrucûn(e)* **Meal (Diyanet):** Emriyle göğün ve yerin (kendi düzenlerinde) durması da O'nun (varlığının ve kudretinin) delillerindendir. Sonra sizi yerden (kalkmaya) bir çağırdı mı, bir de bakarsınız ki (dirilmiş olarak) çıkıyorsunuz. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/30/25 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Rûm Suresi 25. ayet, Allah'ın kudretini ve birliğini göklerin ve yerin O'nun emriyle ayakta durması ve kıyamet günü diriliş olgusu üzerinden vurgulamaktadır. Ayet, 'ayet' kavramının evrensel delaletini, 'kıyam' fiilinin süreklilik ve istikrar anlamını, 'emir' kelimesinin ilahi iradeyi ve 'da'v' fiilinin diriliş çağrısını dilbilimsel bir derinlikle işlemektedir.","keyConcepts":[{"word":"ءَايَـٰتِهِۦٓ","root":"أ ي ي","rootLatin":"e-y-y","meaning":"Allah'ın varlığına, birliğine ve kudretine işaret eden deliller, alametler ve mucizelerdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'ayet' kelimesinin 'açık alamet, nişan' anlamına geldiğini belirtir. Kur'an'da ise Allah'ın varlığına ve kudretine delalet eden her türlü alamet için kullanılır. Bu ayette 'ayet' kelimesi, göklerin ve yerin ilahi bir düzenle varlığını sürdürmesinin Allah'ın kudretinin açık bir delili olduğunu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ayet' kavramının Kur'an'da 'işaret, delil, mucize' gibi anlamlara geldiğini ve Allah'ın varlığını ve gücünü gösteren her şeyi kapsadığını vurgular. Bu ayetteki kullanımı, evrenin işleyişindeki düzenin, Allah'ın varlığının ve O'nun buyruğunun bir 'ayeti' olarak sunulduğunu gösterir."}]},{"word":"تَقُومَ","root":"ق و م","rootLatin":"k-v-m","meaning":"Göklerin ve yerin ilahi bir düzen ve emirle varlığını sürdürmesi, ayakta durması ve istikrarlı olmasıdır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'kıyam' fiilinin burada 'devam etmek, sabit kalmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Göklerin ve yerin 'ayakta durması', onların Allah'ın emriyle varlıklarını sürdürmeleri ve düzenlerini korumaları demektir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'kıyam' kelimesinin temel anlamlarından birinin 'istikrar ve sebat' olduğunu ifade eder. Ayetteki 'göklerin ve yerin ayakta durması', onların ilahi bir güçle sabit ve düzenli bir şekilde varlıklarını devam ettirmelerini, yani kozmik düzenin sürekliliğini vurgular."}]},{"word":"بِأَمْرِهِۦ","root":"أ م ر","rootLatin":"e-m-r","meaning":"Göklerin ve yerin varlığını ve düzenini sürdürmesinin, Allah'ın mutlak iradesi, buyruğu ve hükmüyle gerçekleşmesidir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'emir' kelimesinin burada 'Allah'ın iradesi ve hükmü' anlamına geldiğini açıklar. Göklerin ve yerin 'O'nun emriyle' ayakta durması, onların varlıklarının ve işleyişlerinin tamamen ilahi bir iradeye bağlı olduğunu gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'emir' kelimesinin 'iş, durum, buyruk, hüküm' gibi geniş anlamlara sahip olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın evren üzerindeki mutlak otoritesini ve her şeyin O'nun buyruğuyla var olduğunu ve işlediğini vurgular."}]},{"word":"دَعَاكُمْ","root":"د ع و","rootLatin":"d-'-v","meaning":"Allah'ın kıyamet günü ölüleri diriltmek için onları kabirlerinden çağırmasıdır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'da'v' fiilinin 'çağırmak, davet etmek' anlamına geldiğini ve bu ayetteki bağlamda, Allah'ın ölüleri diriltmek için yapacağı çağrıyı ifade ettiğini belirtir. Bu çağrı, dirilişin kaçınılmazlığını ve Allah'ın kudretini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'da'v' fiilinin Kur'an'da genellikle 'davet etmek, çağırmak, dua etmek' anlamlarında kullanıldığını ifade eder. Bu ayetteki 'çağırma', ahiret inancının temelini oluşturan dirilişin, Allah'ın tek bir emriyle gerçekleşeceğini vurgulayan güçlü bir ifadedir."}]},{"word":"تَخْرُجُونَ","root":"خ ر ج","rootLatin":"h-r-c","meaning":"Ölülerin kabirlerinden çıkarak diriliş için toplanma yerlerine gitmeleridir.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Halebî, 'hurûc' kelimesinin 'çıkmak, dışarıya çıkmak' anlamına geldiğini ve bu ayetteki kullanımının, ölülerin kabirlerinden dirilerek çıkışını ifade ettiğini belirtir. Bu, kıyamet günündeki dirilişin ani ve kesin bir şekilde gerçekleşeceğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'hurûc' kelimesinin bir yerden ayrılıp başka bir yere gitmek anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'çıkıverirsiniz' ifadesi, Allah'ın çağrısıyla kabirlerinden dirilerek mahşer yerine doğru ani bir hareketle çıkacaklarını anlatır."}]}]} ## Tefsir {"topics":["tabiat-ayetleri","dirilis","tevhid","kiyamet"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":2,"surface":"ءَايَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ayetleri, delilleri"},{"position":2,"surface":"هِۦٓ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahallen mebnî","gloss":"O'nun"},{"position":3,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Mastariyye ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"Nasb edatıdır, mebnî","gloss":"-mesi, -ması"},{"position":4,"surface":"تَقُومَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَامَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'en'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"durması, ayakta durması"},{"position":5,"surface":"ٱلسَّمَآءُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fiilin fâili olduğu için merfû","gloss":"gök"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"ٱلْأَرْضُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için merfû","gloss":"yer"},{"position":7,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":7,"surface":"أَمْرِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ء-م-ر","rootLatin":"a-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"emri"},{"position":7,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahallen mebnî","gloss":"O'nun"},{"position":8,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"sonra"},{"position":9,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb mahallen mebnî","gloss":"olduğu zaman"},{"position":10,"surface":"دَعَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"د-ع-و","rootLatin":"d-'-w","lemma":"دَعَا","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"çağırdı"},{"position":10,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahallen mebnî","gloss":"sizi"},{"position":11,"surface":"دَعْوَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar-ı Merre","root":"د-ع-و","rootLatin":"d-'-w","lemma":"دَعْوَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"bir çağırış"},{"position":12,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":13,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yerden"},{"position":14,"surface":"إِذَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müfâcee","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Müfâcee harfi olduğu için mebnî","gloss":"hemen, işte o zaman"},{"position":15,"surface":"أَنتُمْ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû mahallen mebnî","gloss":"siz"},{"position":16,"surface":"تَخْرُجُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ر-ج","rootLatin":"ḫ-r-j","lemma":"خَرَجَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"çıkarsınız"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Rûm Sûresi** · *30/25* - **Rûm Sûresi** · *30/25* - **Rûm Sûresi** · *30/25* - **Rûm Sûresi** · *30/25*