# Rûm Sûresi, 3. Âyet (30:3) > فِىٓ أَدْنَى ٱلْأَرْضِ وَهُم مِّنۢ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُونَ *Fî ednâ-l-ardi vehum min ba'di ġalebihim seyaġlibûn(e)* **Meal (Diyanet):** (2-5) Rumlar, yakın bir yerde yenilgiye uğratıldılar. Onlar yenilgilerinden sonra birkaç yıl içinde galip geleceklerdir. Önce de, sonra da emir Allah'ındır. O gün Allah'ın (Rumlara) zafer vermesiyle mü'minler sevinecektir. Allah, dilediğine yardım eder. O, mutlak güç sahibidir, çok merhametlidir. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/30/3 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Bu ayet, Rumların yenilgisi ve ardından gelecek zaferlerini haber vererek, Allah'ın kudretini ve takdirini vurgular. Seçilen anahtar kavramlar, coğrafi yakınlık, yenilgi ve zafer arasındaki dinamik ilişkiyi ve zaman kavramını dilbilimsel olarak derinlemesine incelemektedir.","keyConcepts":[{"word":"أَدْنَى","root":"د ن و","rootLatin":"d-n-v","meaning":"Coğrafi olarak en yakın, en alçak veya en yakın zaman dilimi anlamlarını taşır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'denâ' fiilinin 'yakınlaşmak' anlamına geldiğini belirtir. 'Ednâ' ise 'en yakın' veya 'en alçak' demektir. Ayetteki 'ednâ' kelimesi, Rumların yenildiği yerin coğrafi olarak Arabistan'a en yakın bölge olduğunu veya deniz seviyesine en yakın, yani en alçak yer olduğunu ifade eder. (el-Müfredât, s. 176)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ednâ' kelimesini 'en yakın' olarak açıklar ve bu bağlamda, Rumların yenildiği yerin Mekke'ye en yakın yerlerden biri olduğunu, yani o dönemde Pers İmparatorluğu ile Bizans İmparatorluğu arasındaki savaşın gerçekleştiği coğrafyanın yakınlığını vurgular. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 129)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'denâ' kökünün Kur'an'da hem mekânsal hem de zamansal yakınlığı ifade ettiğini belirtir. 'Ednâ' burada, Rumların yenildiği yerin coğrafi olarak en yakın bölge olmasının yanı sıra, olayın gerçekleştiği zamanın da peygamberlik dönemi olaylarına yakınlığını ima edebilir. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 187)"}]},{"word":"غَلَبِهِمْ","root":"غ ل ب","rootLatin":"ğ-l-b","meaning":"Yenilgi, mağlubiyet veya birinin üstün gelmesi durumunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'ğalebe' fiilinin 'üstün gelmek, yenmek' anlamına geldiğini belirtir. 'Ğalebehum' ise 'onları yendi' demektir. Ayetteki 'ğalebihim' kelimesi, Rumların Persler tarafından yenilgiye uğratılmasını ifade eder. (el-Müfredât, s. 358)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ğalebe' kelimesinin bir şeyi zorla ele geçirmek, birine üstün gelmek anlamlarına geldiğini açıklar. Ayetteki 'ğalebihim' ifadesi, Rumların yaşadığı mağlubiyeti ve bu mağlubiyetin şiddetini vurgular. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 4, s. 104)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ğalebe' kökünün Kur'an'da genellikle bir tarafın diğerine karşı kazandığı üstünlüğü veya yenilgiyi ifade ettiğini belirtir. Bu ayette 'ğalebihim' Rumların Perslere karşı yaşadığı kesin yenilgiyi anlatır. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 215)"}]},{"word":"سَيَغْلِبُونَ","root":"غ ل ب","rootLatin":"ğ-l-b","meaning":"Gelecekte galip gelecekler, üstün gelecekler anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'seyaglibûn' ifadesinin 'gelecekte galip gelecekler' anlamına geldiğini ve bu ifadenin Kur'an'ın gaybî haberlerinden biri olduğunu belirtir. Rumların yenilgiden sonra tekrar zafer kazanacaklarını müjdeler. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 341)"},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'seyaglibûn' kelimesinin 'yakın bir gelecekte üstün gelecekler' anlamını taşıdığını ve bu ifadenin Allah'ın vaadinin kesinliğini gösterdiğini açıklar. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 378)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'sin' harfinin fiilin başına gelerek gelecekteki bir olayı kesinlik ve yakınlık ifade ettiğini belirtir. Dolayısıyla 'seyaglibûn' Rumların kesinlikle ve yakın bir zamanda galip geleceklerini ifade eder. (Umdetü'l-Huffâz, c. 2, s. 123)"}]}]} ## Tefsir {"topics":["gayb","kader","tevhid","iman"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"فِىٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde, -de","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":2,"surface":"أَدْنَى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"د-ن-و","rootLatin":"d-n-w","lemma":"أَدْنَى","form":"Ef'al","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"en yakın","irabMarker":"takdîrî kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":3,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"yer, yeryüzü","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":4,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî mahallen merfû","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":5,"surface":"مِّنۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":6,"surface":"بَعْدِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ب-ع-د","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْد","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sonra","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":7,"surface":"غَلَبِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"غ-ل-ب","rootLatin":"gh-l-b","lemma":"غَلَب","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"yenilgi","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh","izafet":"Muzâf"},{"position":7,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":8,"surface":"سَ","pos":"harf","posDetail":"Gelecek Zaman Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"سَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"yakında","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":8,"surface":"يَغْلِبُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"غ-ل-ب","rootLatin":"gh-l-b","lemma":"غَلَبَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"galip gelecekler","irabMarker":"nûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"}] ## Tefsir [{"position":1,"translit":"Fî "},{"position":2,"translit":"ednâ"},{"position":3,"translit":"l-ardi "},{"position":4,"translit":"vehum "},{"position":5,"translit":"min "},{"position":6,"translit":"ba'di "},{"position":7,"translit":"ġalebihim "},{"position":8,"translit":"seyaġlibûn(e)"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Rûm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30/3* - **Rûm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30/3* - **Rûm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30/3*