# Rûm Sûresi, 36. Âyet (30:36) > وَإِذَآ أَذَقْنَا ٱلنَّاسَ رَحْمَةً فَرِحُوا۟ بِهَا ۖ وَإِن تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌۢ بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ إِذَا هُمْ يَقْنَطُونَ *Ve iżâ eżeknâ-nnâse rahmeten ferihû bihâ(s) ve-in tusibhum seyyi-etun bimâ kaddemet eydîhim iżâ hum yaknetûn(e)* **Meal (Diyanet):** İnsanlara bir rahmet tattırdığımız zaman ona sevinirler. Eğer kendi işledikleri şeyler sebebiyle başlarına bir kötülük gelirse, bir de bakarsın ki ümitsizliğe düşerler. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/30/36 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Bu ayet, insanın nankörlüğünü ve zorluklar karşısındaki zayıflığını dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır. Rahmet ve musibet kavramları üzerinden insan psikolojisinin değişkenliği vurgulanmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"أَذَقْنَا","root":"ذ و ق","rootLatin":"z-v-k","meaning":"Tattırmak, tecrübe ettirmek, bir şeyi deneyimlemesini sağlamak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"ذوق (zevk) kelimesi, bir şeyin tadını dil ile idrak etmek anlamına gelir. Ancak Kur'an'da mecazi olarak bir şeyin etkisini hissetmek, tecrübe etmek anlamında da kullanılır. Bu ayette 'tattırmak', Allah'ın insanlara rahmetini hissettirmesi, onlara lütufta bulunması anlamındadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Kur'an'da 'ezaknâ' fiili, bir şeyin hakikatini veya sonucunu göstermek, tecrübe ettirmek manasında mecazi olarak kullanılır. Burada rahmetin tadını tattırmak, onlara rahmetin faydalarını ve güzelliklerini yaşatmak demektir."}]},{"word":"رَحْمَةً","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Allah'ın kullarına lütfu, ihsanı, merhameti ve nimeti.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rahmet, kalpteki incelik ve şefkatten kaynaklanan iyilik yapma arzusudur. Allah'a nispet edildiğinde ise sadece iyilik ve ihsan anlamındadır, çünkü Allah'ın kalbi yoktur. Ayetteki 'rahmet', Allah'ın insanlara bahşettiği her türlü nimeti ve lütfu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Rahmet, Kur'an'ın temel kavramlarından biridir ve Allah'ın insanlara karşı olan lütufkarlığını, bağışlayıcılığını ve merhametini ifade eder. Bu ayette, insanların Allah'ın kendilerine verdiği nimetlere karşı gösterdiği tepkiyi açıklamak için kullanılmıştır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Rahmet, Allah'ın kullarına olan ihsanı, rızkı ve afiyetidir. Ayetteki bağlamda, insanların hayatlarında karşılaştıkları olumlu durumlar, bolluk ve refah gibi nimetler kastedilmektedir."}]},{"word":"فَرِحُوا۟","root":"ف ر ح","rootLatin":"f-r-h","meaning":"Sevinmek, neşelenmek, bir şeyden dolayı mutlu olmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ferh (sevinç), bir nimete kavuşmaktan veya bir musibetten kurtulmaktan dolayı kalpte oluşan neşedir. Ayetteki 'ferihû', insanların kendilerine ulaşan rahmet karşısında gösterdikleri doğal ama bazen aşırıya kaçan sevinci ifade eder."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ferh, bir nimete nail olmaktan duyulan hazdır. Bu ayette, insanların Allah'ın lütuflarına kavuştuklarında gösterdikleri memnuniyet ve neşe hali anlatılmaktadır."}]},{"word":"سَيِّئَةٌۢ","root":"س و أ","rootLatin":"s-v-e","meaning":"Kötülük, musibet, zarar, hoş olmayan durum.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Seyyie, insanı üzen, kötü olan her şeydir. Hem günahlar hem de musibetler için kullanılır. Bu ayette 'seyyie', insanların başına gelen sıkıntıları, zorlukları ve musibetleri ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Seyyie, Kur'an'da bazen günah, bazen de günahın cezası olarak gelen musibet anlamında kullanılır. Burada, insanların kendi amelleri sebebiyle karşılaştıkları olumsuz durumlar kastedilmektedir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Seyyie kelimesi, Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahiptir; günah, kötülük, musibet, ceza gibi anlamlara gelir. Bu ayette, insanların kendi elleriyle işledikleri fiillerin bir sonucu olarak başlarına gelen olumsuzlukları ifade eder."}]},{"word":"يَقْنَطُونَ","root":"ق ن ط","rootLatin":"k-n-t","meaning":"Ümit kesmek, umutsuzluğa düşmek, ye'se kapılmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kanat (ümit kesmek), hayırdan ümidi kesmektir. Bu ayette, insanların başlarına bir musibet geldiğinde Allah'ın rahmetinden ümitlerini keserek aşırı bir umutsuzluğa düşmelerini ifade eder."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kanat, bir şeyin gerçekleşmesinden ümidi kesmektir. Ayetteki 'yaknetûne', insanların zorluklar karşısında sabırsızlanarak Allah'ın yardımından ve rahmetinden tamamen ümitlerini kesmelerini anlatır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kanat, bir şeyin olmasından ümidi kesmektir. Bu, genellikle bir musibet veya zorluk anında ortaya çıkan psikolojik bir durumdur. Ayette, insanların rahmetten sonra gelen musibet karşısında gösterdikleri olumsuz tepkiyi, yani ümitsizliği vurgular."}]}]} ## Tefsir {"topics":["imtihan-bela","sukur","kibir-hased","insanin-yaratilisi"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِذَآ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mebnî","gloss":"zaman"},{"position":2,"surface":"أَذَقْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ذ-و-ق","rootLatin":"dh-w-q","lemma":"أَذَاقَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"tattırdık"},{"position":3,"surface":"ٱلنَّاسَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-و-س","rootLatin":"n-w-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"insanlara"},{"position":4,"surface":"رَحْمَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir rahmet"},{"position":5,"surface":"فَرِحُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ف-ر-ح","rootLatin":"f-r-h","lemma":"فَرِحَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sevindiler"},{"position":6,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":6,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Şart harfi olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":8,"surface":"تُصِبْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ص-و-ب","rootLatin":"s-w-b","lemma":"أَصَابَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart edatı (إِن) tarafından meczûm edildiği için meczûm","gloss":"isabet ederse"},{"position":8,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlara"},{"position":9,"surface":"سَيِّئَةٌۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-و-ء","rootLatin":"s-w-hamza","lemma":"سَيِّئَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"bir kötülük"},{"position":10,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"nedeniyle"},{"position":10,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":11,"surface":"قَدَّمَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-د-م","rootLatin":"q-d-m","lemma":"قَدَّمَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"takdim etti"},{"position":12,"surface":"أَيْدِي","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-د-ي","rootLatin":"y-d-y","lemma":"يَد","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"elleri"},{"position":12,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":13,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Fücâiyye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fücâiyye olduğu için mebnî","gloss":"hemen"},{"position":14,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"onlar"},{"position":15,"surface":"يَقْنَطُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-ن-ط","rootLatin":"q-n-t","lemma":"قَنَطَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"ümitsizliğe düşerler"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Rûm Sûresi** · *30/36* - **Rûm Sûresi** · *30/36* - **Rûm Sûresi** · *30/36* - **Rûm Sûresi** · *30/36*