# Rûm Sûresi, 37. Âyet (30:37) > أَوَلَمْ يَرَوْا۟ أَنَّ ٱللَّهَ يَبْسُطُ ٱلرِّزْقَ لِمَن يَشَآءُ وَيَقْدِرُ ۚ إِنَّ فِى ذَٰلِكَ لَـَٔايَـٰتٍ لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ *Eve lem yerav enna(A)llâhe yebsutu-rrizka limen yeşâu veyakdir(u)(c) inne fî żâlike leâyâtin likavmin yu/minûn(e)* **Meal (Diyanet):** Allah'ın, rızkı dilediğine bol verdiğini ve (dilediğine) kıstığını görmediler mi? Bunda inanan bir toplum için elbette ibretler vardır. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/30/37 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Bu ayet, Allah'ın rızık dağıtımındaki kudretini ve hikmetini vurgulamaktadır. 'Yebsutu' ve 'yakdiru' fiilleriyle rızkın genişletilmesi ve daraltılması arasındaki dengeye işaret edilirken, 'rızk' ve 'âyât' kavramları bu ilahi düzenin inananlar için birer delil olduğunu ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يَرَوْا۟","root":"ر أ ى","rootLatin":"r-e-y","meaning":"Görmek, idrak etmek, anlamak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ru'yet' kelimesinin hem gözle görmeyi hem de kalple idrak etmeyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'Evel lem yerav' ifadesi, sadece fiziksel bir görme değil, aynı zamanda Allah'ın kudretinin ve rızık dağıtımındaki hikmetinin akıl ve kalp ile kavranması gerektiğine işaret eder. Bu, bir ibret alma ve tefekkür etme çağrısıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, bu tür ifadelerde 'görmek' fiilinin mecazi olarak 'bilmek' ve 'anlamak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki bağlamda, insanlar Allah'ın rızık verme şeklini gözlemleyerek O'nun kudretini ve iradesini bilmeleri ve idrak etmeleri gerektiği vurgulanır."}]},{"word":"يَبْسُطُ","root":"ب س ط","rootLatin":"b-s-t","meaning":"Genişletmek, yaymak, bollaştırmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'bast' kelimesinin bir şeyi yaymak, genişletmek ve açmak anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'yebsutu' fiili, Allah'ın rızkı dilediği kimseler için genişletmesi, bol ve bereketli kılması anlamında kullanılmıştır. Bu, Allah'ın sınırsız cömertliğini ve kudretini gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'bast' kelimesinin zıddının 'kabz' (daraltmak) olduğunu ve Kur'an'da genellikle rızıkla ilgili olarak kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yebsutu' ifadesi, Allah'ın rızık verme konusundaki mutlak tasarruf yetkisini ve dilediğine bolluk vermesini ifade eder."}]},{"word":"ٱلرِّزْقَ","root":"ر ز ق","rootLatin":"r-z-k","meaning":"Allah tarafından canlılara verilen her türlü geçim kaynağı ve nimet.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rızk' kelimesinin hem dünyevi hem de uhrevi nimetleri kapsadığını, Allah'ın kullarına verdiği her türlü faydalı şeyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'er-rızk' ifadesi, sadece maddi geçim kaynaklarını değil, aynı zamanda sağlık, huzur gibi manevi nimetleri de içine alan geniş bir anlam taşır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'rızk' kavramının Kur'an'da merkezi bir yere sahip olduğunu ve Allah'ın 'Rezzâk' sıfatıyla doğrudan ilişkili olduğunu vurgular. Rızkın dağıtımının tamamen Allah'ın iradesine bağlı olması, insanın acizliğini ve Allah'a olan bağımlılığını gösterir. Ayetteki bağlamda, rızkın dağıtımındaki farklılıklar, ilahi bir düzenin ve hikmetin göstergesidir."}]},{"word":"يَقْدِرُ","root":"ق د ر","rootLatin":"k-d-r","meaning":"Bir ölçüye göre vermek, daraltmak, takdir etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kadr' kelimesinin bir şeyi ölçüyle yapmak, takdir etmek ve gücü yetmek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yakdiru' fiili, Allah'ın rızkı dilediği kimseler için daraltması, ölçülü bir şekilde vermesi anlamında kullanılmıştır. Bu, Allah'ın mutlak kudretini ve her şeyi bir hikmetle takdir ettiğini gösterir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'kadr' kelimesinin hem güç ve kudret hem de bir şeyi belirli bir ölçüye göre tayin etme anlamlarını içerdiğini ifade eder. Ayetteki 'yakdiru' ifadesi, Allah'ın rızkı dilediğine bolca verirken, dilediğine de belirli bir ölçü ve hikmetle verdiğini, yani rızık dağıtımında tam bir kontrol sahibi olduğunu vurgular."}]},{"word":"لَـَٔايَـٰتٍ","root":"أ ي ي","rootLatin":"e-y-y","meaning":"Deliller, işaretler, ibretler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'âyet' kelimesinin hem Kur'an ayetleri hem de Allah'ın varlığına ve kudretine işaret eden deliller anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'le-âyâtin' ifadesi, rızkın genişletilmesi ve daraltılması olayının, Allah'ın kudretini ve hikmetini gösteren açık deliller olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'âyet' kelimesinin, kendisiyle bir şeyin varlığına veya doğruluğuna delil getirilen her şey olduğunu ifade eder. Ayetteki bağlamda, Allah'ın rızık dağıtımındaki farklılıklar, inananlar için Allah'ın birliğini, kudretini ve hikmetini gösteren açık ve anlaşılır işaretlerdir."}]},{"word":"يُؤْمِنُونَ","root":"أ م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"İnanmak, tasdik etmek, güvenmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'îmân' kelimesinin kalple tasdik, dille ikrar ve organlarla amel etmeyi kapsayan bir kavram olduğunu belirtir. Ayetteki 'li-kavmin yu'minûn' ifadesi, bu delillerden ancak kalben tasdik eden, Allah'a güvenen ve O'nun kudretini kabul eden kimselerin ibret alabileceğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'îmân' kavramının Kur'an'da sadece bir inanç beyanı olmadığını, aynı zamanda Allah'a tam bir teslimiyet ve güveni ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'yu'minûn' kelimesi, Allah'ın rızık dağıtımındaki hikmetini gören ve bu gerçeği kalben tasdik eden kişilerin, bu ayetlerden ders çıkarabileceklerini vurgular."}]}]} ## Tefsir {"topics":["rizik","kader","tabiat-ayetleri","iman"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Soru edatı olduğu için mebnî","gloss":"mi?"},{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cezm","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cezm edatı olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":2,"surface":"يَرَوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-أ-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رَأَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatı (لَمْ) ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"görmezler mi?"},{"position":3,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tevkîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Nasb edatı olduğu için mebnî","gloss":"ki, şüphesiz"},{"position":4,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"أَنَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah'ın"},{"position":5,"surface":"يَبْسُطُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-س-ط","rootLatin":"b-s-t","lemma":"بَسَطَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"yayar"},{"position":6,"surface":"ٱلرِّزْقَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ز-ق","rootLatin":"r-z-q","lemma":"رِزْق","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"rızkı"},{"position":7,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":7,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kimseye"},{"position":8,"surface":"يَشَآءُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ي-أ","rootLatin":"ş-y-'","lemma":"شَاءَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"dilerse"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"يَقْدِرُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-د-ر","rootLatin":"q-d-r","lemma":"قَدَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"bir ölçüye göre verir"},{"position":10,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tevkîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Nasb edatı olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":11,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":12,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bunda"},{"position":13,"surface":"لَـَٔايَـٰتٍۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tevkîd (Lâm-ı İbtidâ)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Tevkid harfi olduğu için mebnî","gloss":"elbette"},{"position":13,"surface":"آيَاتٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"إِنَّ'nin haberi olduğu için merfû (mukaddem haber)","gloss":"dersler vardır"},{"position":14,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":14,"surface":"قَوْمٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir kavim"},{"position":15,"surface":"يُؤْمِنُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ا-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"iman edenler"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Rûm Sûresi** · *30/37* - **Rûm Sûresi** · *30/37* - **Rûm Sûresi** · *30/37* - **Rûm Sûresi** · *30/37*