# Rûm Sûresi, 38. Âyet (30:38) > فَـَٔاتِ ذَا ٱلْقُرْبَىٰ حَقَّهُۥ وَٱلْمِسْكِينَ وَٱبْنَ ٱلسَّبِيلِ ۚ ذَٰلِكَ خَيْرٌ لِّلَّذِينَ يُرِيدُونَ وَجْهَ ٱللَّهِ ۖ وَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ *Feâti żâ-lkurbâ hakkahu velmiskîne vebne-ssebîl(i)(c) żâlike ḣayrun lilleżîne yurîdûne vecha(A)llâh(i)(s) veulâ-ike humu-lmuflihûn(e)* **Meal (Diyanet):** Öyle ise akrabaya, yoksula, ve yolcuya hakkını ver. Bu, Allah'ın hoşnutluğunu kazanmak isteyenler için daha hayırlıdır. İşte onlar kurtuluşa erenlerdir. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/30/38 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Bu ayet, sosyal adaletin ve yardımlaşmanın önemini vurgularken, Allah rızası için yapılan infakın ahiretteki karşılığını da müjdelemektedir. Anahtar kavramlar, akrabalık, yoksulluk, yolculuk ve kurtuluş gibi temel İslami değerleri dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ذَا ٱلْقُرْبَىٰ","root":"ق ر ب","rootLatin":"k-r-b","meaning":"Yakın akrabalık bağı olan kişileri ifade eder ve onlara karşı yerine getirilmesi gereken hakları belirtir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kurb' kelimesinin asıl anlamının 'yakınlık' olduğunu belirtir. 'Zü'l-kurba' ifadesi ise, kan bağı veya evlilik yoluyla yakın olan akrabaları kapsar. Ayetteki kullanımı, bu yakınlara karşı mali ve manevi sorumlulukların yerine getirilmesi gerektiğini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'zü'l-kurba'yı 'yakın akraba' olarak açıklar ve bu ifadenin Kur'an'da genellikle akrabalık haklarının gözetilmesi bağlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'hakkahu' (hakkını) kelimesiyle birlikte, bu yakınlara verilmesi gereken maddi desteği ve iyiliği ifade eder."}]},{"word":"ٱلْمِسْكِينَ","root":"س ك ن","rootLatin":"s-k-n","meaning":"Geçim sıkıntısı çeken, ihtiyaç sahibi, yoksul kimseleri ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'miskin' kelimesinin 'sükûn' (hareketsizlik, durma) kökünden geldiğini ve yoksulluk nedeniyle hareket edemeyen, geçimini sağlayamayan kişiyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, toplumun en muhtaç kesimlerinden biri olarak zikredilir ve onlara yardım edilmesi emredilir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'miskin'i, 'malının azlığı nedeniyle hareket edemeyen, ihtiyaçlarını karşılayamayan' kişi olarak tanımlar. Ayetteki 'hakkahu' ifadesiyle birlikte, miskinlerin de toplumda belirli haklara sahip olduğunu ve bu hakların gözetilmesi gerektiğini vurgular."}]},{"word":"ٱبْنَ ٱلسَّبِيلِ","root":"س ب ل","rootLatin":"s-b-l","meaning":"Yolculuk esnasında parasız kalmış, memleketinden uzakta ihtiyaç sahibi olan kişiyi ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'ibnü's-sebîl' ifadesini 'yolun oğlu' olarak çevirir ve yolculuk esnasında malı tükenmiş, memleketinden uzakta kalmış kişiyi tanımlar. Ayetteki kullanımı, bu kişilere de yardım eli uzatılması gerektiğini belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ibnü's-sebîl'in mecazi bir ifade olduğunu ve yolculukla özdeşleşmiş, yolda kalmış kişiyi anlattığını belirtir. Ayetteki bağlamda, bu kişilerin de toplumun bir parçası olduğu ve haklarının gözetilmesi gerektiği vurgulanır."}]},{"word":"يُرِيدُونَ","root":"ر و د","rootLatin":"r-v-d","meaning":"Bir şeyi istemek, arzu etmek, talep etmek anlamında olup, burada Allah'ın rızasını hedeflemeyi ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'irâde' kelimesinin 'bir şeyi aramak, talep etmek' anlamına geldiğini ve genellikle kalbin bir şeye yönelmesini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'yürîdûne veche'llâhi' ifadesi, yapılan iyiliklerin sadece Allah'ın hoşnutluğunu kazanma niyetiyle yapılması gerektiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'irâde' kavramının Kur'an'da genellikle ilahi irade ve insan iradesi bağlamında ele alındığını belirtir. Bu ayette ise, insanın kendi iradesiyle Allah'ın rızasını hedeflemesi, yani niyetin samimiyetini ve yönünü gösteren merkezi bir kavramdır."}]},{"word":"ٱلْمُفْلِحُونَ","root":"ف ل ح","rootLatin":"f-l-h","meaning":"Kurtuluşa erenler, başarıya ulaşanlar, umduklarına kavuşanlar demektir.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'felâh' kelimesinin 'kazanmak, kurtulmak, başarıya ulaşmak' anlamlarına geldiğini ve dünya ve ahiret saadetini kapsadığını belirtir. Ayetteki 'el-müflihûn' ifadesi, Allah'ın rızası için infak edenlerin nihai olarak kurtuluşa ve ebedi saadete ereceklerini müjdeler."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'felâh'ın 'bir şeyi elde etmek, kurtulmak ve zafer kazanmak' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'el-müflihûn' ifadesi, Allah'ın emirlerine uyan ve O'nun rızasını gözetenlerin hem dünyada hem de ahirette başarılı olacaklarını ve kurtuluşa ereceklerini vurgular."}]}]} ## Tefsir {"topics":["zekat-infak","sosyal-dayanisma","ihlas","ahiret-mukafat"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"فَـَٔاتِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"a-t-y","lemma":"إِيتَاء","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"ver"},{"position":2,"surface":"ذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Hamse","root":"ذ-و","rootLatin":"dh-w","lemma":"ذُو","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sahip"},{"position":3,"surface":"ٱلْقُرْبَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ر-ب","rootLatin":"q-r-b","lemma":"قُرْبَى","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"yakınlık"},{"position":4,"surface":"حَقَّهُۥ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"h-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"hakkını"},{"position":4,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"ٱلْمِسْكِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"س-ك-ن","rootLatin":"s-k-n","lemma":"مِسْكِين","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf yoluyla mansûb","gloss":"yoksulu"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"ٱبْنَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ن-و","rootLatin":"b-n-w","lemma":"اِبْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf yoluyla mansûb","gloss":"oğlu"},{"position":7,"surface":"ٱلسَّبِيلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ب-ل","rootLatin":"s-b-l","lemma":"سَبِيل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"yolun"},{"position":8,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"işte bu"},{"position":9,"surface":"خَيْرٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"kh-y-r","lemma":"خَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha hayırlıdır"},{"position":10,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":10,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o kimseler"},{"position":11,"surface":"يُرِيدُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"إِرَادَة","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"isterler"},{"position":12,"surface":"وَجْهَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ج-ه","rootLatin":"w-j-h","lemma":"وَجْه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yüzünü"},{"position":13,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":14,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":14,"surface":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"işte onlar"},{"position":15,"surface":"هُمُ","pos":"harf","posDetail":"Fasıl Zamiri","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fasıl zamiri olduğu için mebnî","gloss":"onlar"},{"position":16,"surface":"ٱلْمُفْلِحُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ف-ل-ح","rootLatin":"f-l-h","lemma":"مُفْلِح","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"kurtuluşa erenler"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Rûm Sûresi** · *30/38* - **Rûm Sûresi** · *30/38* - **Rûm Sûresi** · *30/38* - **Rûm Sûresi** · *30/38*