# Rûm Sûresi, 40. Âyet (30:40)

> ٱللَّهُ ٱلَّذِى خَلَقَكُمْ ثُمَّ رَزَقَكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ ۖ هَلْ مِن شُرَكَآئِكُم مَّن يَفْعَلُ مِن ذَٰلِكُم مِّن شَىْءٍ ۚ سُبْحَـٰنَهُۥ وَتَعَـٰلَىٰ عَمَّا يُشْرِكُونَ

*(A)llâhu-lleżî ḣalekakum śümme razekakum śümme yumîtukum śümme yuhyîkum(s) hel min şurakâ-ikum men yef'alu min żâlikum min şey-/(in)(c) subhânehu vete'âlâ ‘ammâ yuşrikûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Allah, sizi yaratan, sonra size rızık veren, sonra sizi öldürecek ve daha sonra da diriltecek olandır. Allah'a koştuğunuz ortaklardan, bunlardan herhangi bir şeyi yapabilen var mı? O, onların ortak koştuklarından uzaktır, yücedir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/30/40

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın yaratma, rızık verme, öldürme ve diriltme gibi temel fiillerini vurgulayarak O'nun eşsizliğini ve kudretini ortaya koymaktadır. Anahtar kavramlar, ilahi fiillerin ve şirkin reddinin semantik derinliğini yansıtmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"خَلَقَكُمْ","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-q","meaning":"Allah'ın yoktan var etme, bir şeyi belirli bir ölçü ve düzene göre yaratma fiilidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Halk (خلق), bir şeyi takdir etmek ve onu yoktan var etmek anlamına gelir. Ayetteki 'خَلَقَكُمْ' ifadesi, Allah'ın insanı başlangıçta yoktan var etmesini ve ona belirli bir şekil ve düzen vermesini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Halk (خلق), bir şeyi örneksiz olarak icat etmek ve onu belirli bir ölçüye göre meydana getirmektir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın insanı benzersiz bir şekilde yaratma kudretini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'halk' kavramı, Allah'ın mutlak yaratıcılığını ve varlıkları yoktan var etme gücünü ifade eder. Bu ayette, insanın varoluşunun Allah'ın yaratma fiiline bağlı olduğu vurgulanır."}]},{"word":"رَزَقَكُمْ","root":"ر ز ق","rootLatin":"r-z-q","meaning":"Allah'ın kullarına ihtiyaç duydukları şeyleri, özellikle de yaşamlarını sürdürebilmeleri için gerekli olan nimetleri vermesidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rızk (رزق), devamlı olarak verilen şeydir. Ayetteki 'رَزَقَكُمْ' ifadesi, Allah'ın insanlara yaşamlarını sürdürmeleri için gerekli olan maddi ve manevi tüm nimetleri sürekli olarak sağlamasını ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Rızk (رزق), Allah'ın kullarına faydalanmaları için verdiği her şeydir. Bu ayette, Allah'ın yaratılıştan sonra insanlara yaşamlarını idame ettirmeleri için gerekli olan her türlü nimeti bahşettiği belirtilir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Rızk kavramı, Kur'an'da sadece maddi gıdaları değil, aynı zamanda bilgi, hidayet gibi manevi nimetleri de kapsar. Ayetteki 'رَزَقَكُمْ' ifadesi, Allah'ın insanlara hem bedensel hem de ruhsal ihtiyaçlarını karşıladığını gösterir."}]},{"word":"يُمِيتُكُمْ","root":"م و ت","rootLatin":"m-w-t","meaning":"Allah'ın canlı varlıkların yaşamına son vermesi, onları ölüme ulaştırması fiilidir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mevt (موت), ruhun bedenden ayrılmasıdır. Ayetteki 'يُمِيتُكُمْ' ifadesi, Allah'ın insanlara takdir ettiği ömrün sonunda onların ruhlarını bedenlerinden ayırarak yaşamlarına son vermesini anlatır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mevt (موت), canlılığın zıddıdır. Ayetteki kullanımı, Allah'ın yaratma ve rızıklandırma fiillerinden sonra, yaşamın sonu olan ölümü de takdir eden ve gerçekleştiren tek güç olduğunu vurgular."}]},{"word":"يُحْيِيكُمْ","root":"ح ي ي","rootLatin":"h-y-y","meaning":"Allah'ın ölüleri tekrar diriltmesi, onlara yeniden hayat vermesi fiilidir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"İhya (إحياء), ölüyü diriltmek, ona hayat vermektir. Ayetteki 'يُحْيِيكُمْ' ifadesi, Allah'ın ölümden sonra insanları tekrar dirilteceğini, onlara yeni bir hayat bahşedeceğini belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Hayat (حياة), ruhun bedende bulunmasıdır. İhya (إحياء) ise, ruhu bedene geri döndürmektir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın ölümden sonraki diriliş gücünü ve ahiret inancının temelini oluşturduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'ihya' kavramı, Allah'ın mutlak kudretinin ve ahiret inancının en önemli göstergelerinden biridir. Ayetteki 'يُحْيِيكُمْ' ifadesi, Allah'ın öldürdükten sonra tekrar diriltme gücüne sahip olduğunu ve bu döngünün O'nun tek ilah olduğunu kanıtladığını vurgular."}]},{"word":"شُرَكَآئِكُم","root":"ش ر ك","rootLatin":"ş-r-k","meaning":"Allah'a ortak koşulan, O'nunla birlikte ilahlık vasfı atfedilen varlıklar veya güçlerdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şirk (شرك), bir şeyi başkasıyla ortak kılmaktır. Ayetteki 'شُرَكَآئِكُم' ifadesi, Allah'ın yaratma, rızıklandırma, öldürme ve diriltme gibi fiillerinde O'na ortak koşulan, bu fiilleri yapma gücüne sahip olduğu iddia edilen varlıkları ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Şerik (شريك), ortak demektir. Şirk ise, Allah'a ortak koşmaktır. Bu ayetteki kullanım, Allah'ın eşsiz fiillerini gerçekleştirebilecek hiçbir ortağının olmadığını, dolayısıyla O'ndan başka ilah olmadığını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Şirk, Kur'an'ın temel kavramlarından biridir ve tevhidin zıddıdır. Allah'ın mutlak birliğini ve eşsizliğini reddeden her türlü inanç ve eylemi kapsar. Ayetteki 'şürekâ' kavramı, müşriklerin Allah'a atfettikleri ortakların acizliğini ve ilahi fiilleri gerçekleştiremeyeceklerini açıkça ortaya koyar."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","yaratilis","rizik","dirilis","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"a-l-h","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî, haber konumunda","gloss":"o kimse ki"},{"position":3,"surface":"خَلَقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ḫ-l-q","rootLatin":"kh-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarattı"},{"position":3,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"sizi"},{"position":4,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonra"},{"position":5,"surface":"رَزَقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"r-z-q","rootLatin":"r-z-q","lemma":"رَزَقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"rızıklandırdı"},{"position":5,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"sizi"},{"position":6,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonra"},{"position":7,"surface":"يُمِيتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"m-w-t","rootLatin":"m-w-t","lemma":"أَمَاتَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"öldürür"},{"position":7,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"sizi"},{"position":8,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonra"},{"position":9,"surface":"يُحْيِيكُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ḥ-y-y","rootLatin":"h-y-y","lemma":"أَحْيَا","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"diriltir"},{"position":9,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"sizi"},{"position":10,"surface":"هَلْ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَلْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"mı/mi"},{"position":11,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den/-dan"},{"position":12,"surface":"شُرَكَآئِ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Teksir","root":"ş-r-k","rootLatin":"sh-r-k","lemma":"شَرِيك","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ortaklarınızdan"},{"position":12,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":13,"surface":"مَّن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"kimse"},{"position":14,"surface":"يَفْعَلُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"f-'-l","rootLatin":"f-'-l","lemma":"فَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"yapar"},{"position":15,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den/-dan"},{"position":16,"surface":"ذَٰلِكُم","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"şundan"},{"position":17,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Zâide)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"bir"},{"position":18,"surface":"شَىْءٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ş-y-ء","rootLatin":"sh-y-hamza","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Zâide harf-i cerden sonra geldiği için lafzen mecrûr, mahallen mansûb (mef'ûlün bih)","gloss":"şey"},{"position":19,"surface":"سُبْحَـٰنَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"s-b-ḥ","rootLatin":"s-b-h","lemma":"سُبْحَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûl-i mutlak olduğu için mansûb","gloss":"münezzehtir"},{"position":19,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"O"},{"position":20,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":20,"surface":"تَعَـٰلَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"'-l-w","rootLatin":"'-l-w","lemma":"تَعَالَى","form":"Tefâ'ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yücedir"},{"position":21,"surface":"عَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer + İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cer ve ism-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"o şeyden ki"},{"position":22,"surface":"يُشْرِكُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ş-r-k","rootLatin":"sh-r-k","lemma":"أَشْرَكَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû (Nûn'un sübûtu ile)","gloss":"ortak koşuyorlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30/40*
- **Rûm Sûresi** · *30/40*
- **Rûm Sûresi** · *30/40*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30/40*
- **Rûm Sûresi** · *30/40*
- **Rûm Sûresi** · *30/40*