# Rûm Sûresi, 42. Âyet (30:42)

> قُلْ سِيرُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ فَٱنظُرُوا۟ كَيْفَ كَانَ عَـٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلُ ۚ كَانَ أَكْثَرُهُم مُّشْرِكِينَ

*Kul sîrû fî-l-ardi fenzurû keyfe kâne ‘âkibetu-lleżîne min kabl(u)(c) kâne ekśeruhum muşrikîn(e)*

**Meal (Diyanet):** De ki: "Yeryüzünde dolaşın da önceki milletlerin sonlarının nasıl olduğuna bakın." Onların çoğu Allah'a ortak koşan kimselerdi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/30/42

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, geçmiş ümmetlerin akıbetlerinden ibret alınması gerektiğini vurgulayarak, müşriklerin sonunun nasıl olduğuna dikkat çekmektedir. Ayet, yeryüzünde dolaşmayı ve gözlem yapmayı teşvik ederek, tarihsel olaylardan ders çıkarma metodolojisini sunar.","keyConcepts":[{"word":"سِيرُوا۟","root":"س ي ر","rootLatin":"s-y-r","meaning":"Yeryüzünde dolaşmak, seyahat etmek ve gözlem yapmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Seyr (سير), bir şeyin hareket etmesi anlamına gelir. Ayetteki 'sîrû' emri, sadece fiziksel bir dolaşmayı değil, aynı zamanda geçmiş kavimlerin yaşadığı yerleri ziyaret ederek onların akıbetleri üzerine düşünmeyi ve ibret almayı da içerir. Bu, Kur'an'ın insanı tefekküre sevk eden bir metodudur."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Buradaki 'sîrû' ifadesi, mecazi olarak geçmişin izlerini takip etmek, onların hallerini araştırmak ve böylece gelecek için ders çıkarmak anlamında kullanılmıştır. Yeryüzünde dolaşmak, sadece coğrafi bir hareket değil, aynı zamanda tarihsel bir incelemedir."}]},{"word":"فَٱنظُرُوا۟","root":"ن ظ ر","rootLatin":"n-z-r","meaning":"Dikkatlice bakmak, düşünmek, ibret almak ve gözlemlemek anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nazar (نظر), bir şeye bakmak ve onu idrak etmeye çalışmaktır. Ayetteki 'fenzurû' emri, sadece gözle görmek değil, aynı zamanda görülen şeyin ardındaki hikmeti, sebebi ve sonucu kavramak için zihinsel bir çaba sarf etmeyi ifade eder. Bu, geçmişin akıbetinden ders çıkarma sürecinin önemli bir parçasıdır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Nazar, bir şeyi görmek ve onun üzerinde düşünmek demektir. Ayetteki kullanımı, geçmiş kavimlerin sonunu gözlemleyerek, onların hatalarından kaçınmak ve doğru yolu bulmak için bir uyarı ve rehberlik niteliğindedir. Bu, sadece bir gözlem değil, aynı zamanda bir muhakeme sürecidir."}]},{"word":"عَـٰقِبَةُ","root":"ع ق ب","rootLatin":"a-k-b","meaning":"Bir şeyin sonu, sonucu veya akıbeti anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Akıbet (عاقبة), bir işin veya olayın sonu, neticesidir. Ayetteki 'âkıbetü'l-lezîne min kabl' ifadesi, geçmiş kavimlerin yaptıkları amellerin ve inançlarının doğal bir sonucu olarak karşılaştıkları sonu ifade eder. Bu, ilahi adaletin bir tecellisi olarak sunulur."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Akıbet, bir şeyin ardından gelen sonuçtur. Ayette, müşriklerin akıbeti, onların şirk koşmalarının kaçınılmaz bir sonucu olarak gösterilir. Bu, inanç ve amellerin dünyevi ve uhrevi sonuçları arasındaki ilişkiyi vurgular."}]},{"word":"مُّشْرِكِينَ","root":"ش ر ك","rootLatin":"ş-r-k","meaning":"Allah'a ortak koşanlar, O'nun birliğine inanmayanlar anlamına gelir.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Şirk (شرك), Kur'an'ın temel kavramlarından biridir ve Allah'ın mutlak birliğini reddederek O'na ortaklar koşmayı ifade eder. 'Müşrikîn' kelimesi, bu eylemi gerçekleştirenleri tanımlar ve Kur'an'da en büyük günah olarak kabul edilen şirkin taşıyıcıları olarak geçmiş ümmetlerin helak sebebini açıklar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şirk, bir şeyi başkasıyla ortak kılmaktır. Allah'a şirk koşmak ise, O'nun uluhiyetinde veya rububiyetinde başkalarını ortak kabul etmektir. Ayetteki 'müşrikîn' ifadesi, geçmiş kavimlerin çoğunluğunun bu büyük günahı işlediğini ve bunun onların kötü akıbetlerinin temel nedeni olduğunu belirtir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki"},{"position":2,"surface":"سِيرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"س-ي-ر","rootLatin":"s-y-r","lemma":"سَارَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"dolaşın"},{"position":3,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":4,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-ḍ","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yeryüzü"},{"position":5,"surface":"فَٱنظُرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ن-ظ-ر","rootLatin":"n-ẓ-r","lemma":"نَظَرَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"bakın"},{"position":6,"surface":"كَيْفَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَيْفَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İstifham harfi olduğu için mebnî","gloss":"nasıl"},{"position":7,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldu"},{"position":8,"surface":"عَـٰقِبَةُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ق-ب","rootLatin":"ʿ-q-b","lemma":"عَاقِبَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"كَانَ'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"sonu"},{"position":9,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"olanlar"},{"position":10,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":11,"surface":"قَبْلُ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْل","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh'ten kesildiği için mebnî","gloss":"önce"},{"position":12,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi"},{"position":13,"surface":"أَكْثَرُهُم","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ك-ث-ر","rootLatin":"k-th-r","lemma":"أَكْثَر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"كَانَ'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"çoğu"},{"position":13,"surface":"هُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":14,"surface":"مُّشْرِكِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"sh-r-k","lemma":"مُشْرِك","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"كَانَ'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"müşrikler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Rûm Sûresi** · *30/42*
- **Rûm Sûresi** · *30/42*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *30/42*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *30/42*
- **Rûm Sûresi** · *30/42*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *30/42*
- **Rûm Sûresi** · *30/42*
- **Rûm Sûresi** · *30/42*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *30/42*
- **Rûm Sûresi** · *30/42*
