# Rûm Sûresi, 45. Âyet (30:45) > لِيَجْزِىَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَعَمِلُوا۟ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ مِن فَضْلِهِۦٓ ۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلْكَـٰفِرِينَ *Liyecziye-lleżîne âmenû ve'amilû-ssâlihâti min fadlih(i)(c) innehu lâ yuhibbu-lkâfirîn(e)* **Meal (Diyanet):** Bu hazırlığı Allah'ın; iman edip salih amel işleyenleri kendi lütfundan mükafatlandırması için yaparlar. Şüphesiz O, inkar edenleri sevmez. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/30/45 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Bu ayet, Allah'ın iman eden ve salih amel işleyenlere lütfundan karşılık vereceğini, inkarcıları ise sevmediğini bildirmektedir. Anahtar kavramlar, iman, salih amel, Allah'ın lütfu ve inkarcılık arasındaki ilişkiyi vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"لِيَجْزِىَ","root":"ج ز ي","rootLatin":"c-z-y","meaning":"Allah'ın, iman eden ve salih amel işleyenlere karşılık vermesi, mükafatlandırmasıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ceza (جَزَاء), bir fiilin karşılığıdır; hayır ise hayır, şer ise şer ile karşılık verilir. Ayetteki 'liyecziye' ifadesi, Allah'ın iman edenlere ve salih amel işleyenlere lütfundan vereceği güzel karşılığı, mükafatı ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Ceza, bir fiilin karşılığıdır ve hem iyilik hem de kötülük için kullanılır. Ancak bu ayetteki kullanımı, Allah'ın müminlere yönelik lütufkar mükafatlandırmasını, yani olumlu bir karşılığı ifade etmektedir."}]},{"word":"ءَامَنُوا۟","root":"ء م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Allah'a ve O'nun gönderdiklerine kalpten inanmak, tasdik etmek ve güvenmektir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman (إِيمَان), tasdik ve emniyet kökünden gelir. Ayetteki 'âmenû' kelimesi, Allah'ın birliğine, peygamberlerine ve ahiret gününe kalben inanıp bunu dilleriyle ikrar edenleri ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İman, Kur'an'da sadece bir inanç beyanı değil, aynı zamanda Allah'a tam bir güven ve teslimiyet halidir. Bu ayetteki 'âmenû' ifadesi, Allah'ın vaatlerine güvenerek O'na itaat eden ve O'nun rızasını gözeten kişileri tanımlar."}]},{"word":"وَعَمِلُوا۟","root":"ع م ل","rootLatin":"a-m-l","meaning":"İnancın gereği olarak iyi ve yararlı işler yapmak, salih amellerde bulunmaktır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Amel (عَمَل), fiil ve iş demektir. Ayetteki 'amilû' kelimesi, iman edenlerin inançlarının bir tezahürü olarak ortaya koydukları hayırlı ve faydalı eylemleri, yani salih amelleri kasteder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Amel, kasıtlı olarak yapılan her türlü fiildir. 'Amilû' ifadesi, imanla birlikte yapılan, Allah'ın rızasına uygun, topluma faydalı ve ahlaki değerlere sahip işleri kapsar. Bu, sadece niyetin değil, eylemin de önemini vurgular."}]},{"word":"ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ","root":"ص ل ح","rootLatin":"s-l-h","meaning":"İyi, doğru, yararlı ve Allah katında makbul olan işler ve davranışlardır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Salih (صَالِح), doğru, düzgün ve faydalı olan demektir. Ayetteki 'es-sâlihât' kelimesi, iman edenlerin yaptıkları, hem kendileri hem de toplum için hayırlı olan, Allah'ın şeriatına uygun her türlü güzel fiili ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Salihât, Kur'an'da genellikle imanla birlikte zikredilen, bireysel ve toplumsal fayda sağlayan, ahlaki ve dini açıdan doğru kabul edilen eylemlerdir. Bu ayette, Allah'ın mükafatlandıracağı amellerin niteliğini belirler."}]},{"word":"فَضْلِهِۦٓ","root":"ف ض ل","rootLatin":"f-d-l","meaning":"Allah'ın lütfu, ihsanı, cömertliği ve hak edilenden fazlasını vermesidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fadl (فَضْل), bir şeyin fazlası, artığı ve ihsanı demektir. Ayetteki 'fadlihî' ifadesi, Allah'ın iman edenlere ve salih amel işleyenlere vereceği karşılığın, onların hak ettiğinden daha fazla, bir lütuf ve cömertlik eseri olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fadl, bir şeyin aslından fazla olan kısmıdır ve Allah'a nispet edildiğinde O'nun sonsuz cömertliğini, ihsanını ve nimetini ifade eder. Bu ayette, Allah'ın müminlere olan ikramının, onların amellerinin karşılığından öte, O'nun engin lütfundan kaynaklandığını belirtir."}]},{"word":"ٱلْكَـٰفِرِينَ","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Allah'ın varlığını ve birliğini, peygamberlerini ve gönderdiği hakikatleri inkar edenlerdir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Küfür (كُفْر), örtmek ve gizlemek anlamlarına gelir. Ayetteki 'el-kâfirîn' kelimesi, Allah'ın nimetlerini, ayetlerini ve hakikatini örten, inkar eden ve bu inkarı açıkça ortaya koyan kişileri ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kâfir, Kur'an'da sadece inanmayan değil, aynı zamanda Allah'ın lütfunu ve hakikatini bilerek reddeden, nankörlük eden kişidir. Bu ayette, Allah'ın sevgisine mazhar olamayan, O'nun hakikatini inkar eden ve bu yüzden cezayı hak eden kimseleri tanımlar."}]}]} ## Tefsir {"topics":["iman","ahiret-mukafat","kufur-sirk","adalet"]} ## Tefsir [{"position":1,"translit":"Liyecziye"},{"position":2,"translit":"lleżîne"},{"position":3,"translit":"âmenû"},{"position":4,"translit":"ve'amilû"},{"position":5,"translit":"ssâlihâti"},{"position":6,"translit":"min"},{"position":7,"translit":"fadlih(i)(c)"},{"position":8,"translit":"innehu"},{"position":9,"translit":"lâ"},{"position":10,"translit":"yuhibbu"},{"position":11,"translit":"lkâfirîn(e)"}] ## Tefsir [{"position":1,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":1,"surface":"يَجْزِيَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ز-ي","rootLatin":"j-z-y","lemma":"جَزَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Ta'lil lâmı ile nasb olduğu için mansûb","gloss":"karşılık versin","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî, mef'ûlün bih konumunda","gloss":"o kimseler ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":3,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ا-م-ن","rootLatin":"'-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":4,"surface":"عَمِلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-م-ل","rootLatin":"'a-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"amel ettiler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":5,"surface":"ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil (Cemi Müennes Salim)","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"s-l-h","lemma":"صَالِحَة","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (kesra ile)","gloss":"salih amelleri","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":6,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"فَضْلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ض-ل","rootLatin":"f-d-l","lemma":"فَضْل","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"lütfu","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":7,"surface":"هِۦٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr, zamir olduğu için mebnî","gloss":"O'nun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":8,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe bi'l-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":8,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb, zamir olduğu için mebnî","gloss":"O","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":9,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":10,"surface":"يُحِبُّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ب-ب","rootLatin":"h-b-b","lemma":"أَحَبَّ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"sever","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":11,"surface":"ٱلْكَـٰفِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil (Cemi Müzekker Salim)","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَافِر","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (yâ ile)","gloss":"inkarcıları","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Rûm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30/45* - **Rûm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30/45* - **Rûm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30/45* - **Rûm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30/45*