# Rûm Sûresi, 48. Âyet (30:48)

> ٱللَّهُ ٱلَّذِى يُرْسِلُ ٱلرِّيَـٰحَ فَتُثِيرُ سَحَابًا فَيَبْسُطُهُۥ فِى ٱلسَّمَآءِ كَيْفَ يَشَآءُ وَيَجْعَلُهُۥ كِسَفًا فَتَرَى ٱلْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلَـٰلِهِۦ ۖ فَإِذَآ أَصَابَ بِهِۦ مَن يَشَآءُ مِنْ عِبَادِهِۦٓ إِذَا هُمْ يَسْتَبْشِرُونَ

*(A)llâhu-lleżî yursilu-rriyâha fetuśîru sehâben feyebsutuhu fî-ssemâ-i keyfe yeşâu veyec'aluhu kisefen feterâ-lvedka yaḣrucu min ḣilâlih(i)(s) fe-iżâ esâbe bihi men yeşâu min ‘ibâdihi iżâ hum yestebşirûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Allah, rüzgarları gönderendir. Onlar da bulutları harekete geçirir. Allah, onları dilediği gibi, (bazen) yayar ve (bazen) yoğunlaştırır. Nihayet yağmurun onların arasından çıktığını görürsün. Onu kullarından dilediklerine uğrattığı zaman bir de bakarsın sevinirler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/30/48

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın kudretini rüzgarlar, bulutlar ve yağmur döngüsü üzerinden anlatmaktadır. Anahtar kavramlar, bu doğal süreçlerin ilahi iradeyle nasıl gerçekleştiğini ve insan üzerindeki etkisini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يُرْسِلُ","root":"ر س ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Allah'ın rüzgarları göndermesi, sevk etmesi ve serbest bırakması eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'irsâl' kelimesinin bir şeyi serbest bırakmak, göndermek ve sevk etmek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yursilu' fiili, Allah'ın rüzgarları belirli bir amaç ve düzen içinde hareket ettirmesini, onları salıvermesini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'irsâl'in bir şeyi bir yerden başka bir yere yönlendirme ve gönderme manasını taşıdığını açıklar. Ayette, rüzgarların Allah'ın emriyle belirli bir yöne ve amaca doğru hareket ettirilmesi vurgulanır."}]},{"word":"الرِّيَاحَ","root":"ر و ح","rootLatin":"r-v-h","meaning":"Hava akımları, rüzgarlar; ayette bulutları hareket ettiren doğal güç olarak geçer.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'er-riyâh' kelimesinin 'rîh' kelimesinin çoğulu olduğunu ve Kur'an'da genellikle rahmet ve bereket getiren rüzgarlar için kullanıldığını belirtir. Bu ayette de bulutları taşıyarak yağmura vesile olan rüzgarlar kastedilir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'riyâh' kelimesinin Kur'an'da genellikle hayır ve rahmetle ilişkilendirildiğini, tekil 'rîh'in ise bazen azap ve şer rüzgarları için kullanılabildiğini ifade eder. Bu ayetteki çoğul kullanım, rüzgarların faydalı ve düzenli işlevine işaret eder."}]},{"word":"سَحَابًا","root":"س ح ب","rootLatin":"s-h-b","meaning":"Gökyüzünde toplanan su buharı kütleleri, bulutlar; rüzgarlar tarafından taşınan ve yağmura dönüşen oluşumlar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sehâb' kelimesinin 'sehabe' fiilinden türediğini ve bir şeyi çekmek, sürüklemek anlamına geldiğini belirtir. Bulutlar da rüzgarlar tarafından sürüklenip taşındığı için bu isimle anılır. Ayette, rüzgarların bulutları sürüklemesi eylemi vurgulanır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'sehâb'ın gökyüzünde su taşıyan bulutlar olduğunu ve 'sehabe' fiilinin bir şeyi çekip götürme manasına geldiğini açıklar. Ayetteki 'sihâb', rüzgarların etkisiyle hareket eden ve yağmur getiren bulut kütlelerini ifade eder."}]},{"word":"الْوَدْقَ","root":"و د ق","rootLatin":"v-d-q","meaning":"Bulutlardan inen yağmur damlaları, yağmur.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'el-vedk' kelimesinin 'yağmur' anlamına geldiğini ve özellikle bulutlardan çıkan yağmuru ifade ettiğini belirtir. Ayette, bulutların arasından çıkan yağmurun görülmesi bu kelimeyle anlatılır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'vedk' kelimesinin 'yağmur' manasına geldiğini ve Kur'an'da bu anlamda kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'terâ el-vedka yahrucu min hilâlihî' ifadesi, bulutların içinden yağmurun çıkışını gözlemlemeyi ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da yağmurun (matar, ğays, vedk gibi kelimelerle) genellikle Allah'ın rahmetinin ve hayat verici gücünün bir sembolü olarak kullanıldığını belirtir. 'Vedk' kelimesi de bu bağlamda, Allah'ın kudretinin somut bir tezahürü olan yağmuru ifade eder."}]},{"word":"يَسْتَبْشِرُونَ","root":"ب ش ر","rootLatin":"b-ş-r","meaning":"Sevinmek, müjdelenmek, neşelenmek; yağmurun gelmesiyle duyulan büyük sevinç ve umut.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'istibşâr'ın 'büşrâ'dan türediğini ve bir müjde veya sevindirici bir haberle sevinmek anlamına geldiğini belirtir. Ayette, yağmurun gelmesiyle insanların duyduğu büyük sevinç ve rahatlama hali bu kelimeyle ifade edilir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'istibşâr' fiilinin 'sevinçle dolmak, müjde almak' anlamlarını taşıdığını ve genellikle beklenmedik bir nimet veya rahmet karşısında gösterilen tepkiyi ifade ettiğini açıklar. Ayette, ümitsizlikten sonra gelen yağmurun insanlarda uyandırdığı coşkulu sevinç anlatılır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'b-ş-r' kökünün Kur'an'da hem müjdeleme hem de sevinme anlamlarında kullanıldığını belirtir. 'Yestebşirûn' fiili, özellikle bir nimetin veya rahmetin ulaşmasıyla ortaya çıkan içsel ve dışsal sevinç halini vurgular. Bu ayette, yağmurun getirdiği hayat ve bereketle insanların yaşadığı sevinç hali ifade edilir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Rûm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30/48*
- **Rûm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30/48*
- **Rûm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30/48*
- **Rûm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30/48*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *30/48*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *30/48*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *30/48*