# Rûm Sûresi, 50. Âyet (30:50)

> فَٱنظُرْ إِلَىٰٓ ءَاثَـٰرِ رَحْمَتِ ٱللَّهِ كَيْفَ يُحْىِ ٱلْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَآ ۚ إِنَّ ذَٰلِكَ لَمُحْىِ ٱلْمَوْتَىٰ ۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ

*Fenzur ilâ âśâri rahmeti(A)llâhi keyfe yuhyî-l-arda ba'de mevtihâ(c) inne żâlike lemuhyî-lmevtâ(s) vehuve ‘alâ kulli şey-in kadîr(un)*

**Meal (Diyanet):** Allah'ın rahmetinin eserlerine bak! Yeryüzünü ölümünden sonra nasıl diriltiyor. Şüphe yok ki O, ölüleri de elbette diriltecektir. O, her şeye hakkıyla gücü yetendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/30/50

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Rûm Suresi 50. ayet, Allah'ın kudretini ve rahmetini, yeryüzünün ölümden sonra diriltilmesi metaforu üzerinden vurgular. Anahtar kavramlar, 'rahmet', 'ihya' (diriltme) ve 'kudret' olup, Allah'ın yaratma ve yeniden yaratma gücünü semantik olarak derinleştirir.","keyConcepts":[{"word":"رَحْمَتِ","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Allah'ın kullarına yönelik lütuf, merhamet ve ihsanını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rahmet, kalpteki incelik ve şefkatten kaynaklanan iyilik yapma arzusudur. Allah'a nispet edildiğinde ise sadece lütuf ve ihsan anlamındadır, zira O'nun için kalpte incelik söz konusu değildir. Ayetteki 'rahmetullah' ifadesi, Allah'ın yağmurla yeryüzünü diriltmesi gibi somut lütuflarını ve genel ihsanını belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Rahmet, Kur'an'da Allah'ın en temel sıfatlarından biridir ve O'nun yaratılmışlara karşı olan lütufkâr ve bağışlayıcı tutumunu ifade eder. Bu ayette, yeryüzünün diriltilmesi örneğiyle Allah'ın rahmetinin somut bir tezahürü olarak sunulur, bu da O'nun hayat verici gücünü gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Rahmet, burada yağmur anlamında kullanılmıştır. 'Allah'ın rahmetinin eserleri' ifadesi, yağmurun yeryüzünü yeşertmesi ve canlandırmasıyla ortaya çıkan belirtilerdir. Bu, mecazi bir kullanımdır ve Allah'ın lütfunun somut bir göstergesidir."}]},{"word":"يُحْىِ","root":"ح ي ي","rootLatin":"h-y-y","meaning":"Ölü olanı canlandırmak, hayat vermek, diriltmek fiilidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İhya, bir şeyi canlı kılmak veya ona hayat vermektir. Kur'an'da hem maddi (yeryüzünü diriltmek gibi) hem de manevi (kalpleri imanla diriltmek gibi) anlamlarda kullanılır. Bu ayette, yeryüzünün kuraklıktan sonra yağmurla canlanması ve ölülerin yeniden diriltilmesi bağlamında kullanılmıştır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"İhya, bir şeyi ölümünden sonra yeniden var etmek veya ona hayat bahşetmektir. Ayetteki 'yuhyi' fiili, Allah'ın kudretinin bir göstergesi olarak, cansız toprağa hayat vermesini ve aynı kudretle ölüleri dirilteceğini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"İhya kavramı, Kur'an'da Allah'ın mutlak yaratma ve yeniden yaratma gücünü vurgular. Yeryüzünün diriltilmesi, ahiretteki dirilişin bir delili ve öncüsü olarak sunulur, böylece kavramın hem fiziksel hem de metafizik boyutları birleşir."}]},{"word":"مَوْتِهَآ","root":"م و ت","rootLatin":"m-w-t","meaning":"Canlılığın sona ermesi, hayatın yokluğu durumudur.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mevt, canlılığın zıddıdır. Yeryüzünün ölümü, onun kuraklık ve verimsizlik nedeniyle bitki örtüsünden yoksun kalmasıdır. Bu, mecazi bir ölümdür ve Allah'ın rahmetiyle yeniden canlanması, O'nun kudretinin bir işaretidir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mevt, hayatın zıddıdır ve birçok şekilde kullanılır: bedenin ruhu terk etmesi, bitkilerin kuruması, hislerin kaybolması, cehalet gibi. Ayetteki 'mevtihâ' (yeryüzünün ölümü), toprağın kuraklık nedeniyle verimsiz hale gelmesini ifade eder."},{"author":"Ebû'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Mevt, bir şeyin canlılık vasfını yitirmesidir. Yeryüzünün ölümü, onun bitki örtüsünden mahrum kalması ve cansız bir görünüm arz etmesidir. Bu durum, Allah'ın diriltme gücünü daha belirgin kılar."}]},{"word":"قَدِيرٌ","root":"ق د ر","rootLatin":"k-d-r","meaning":"Her şeye gücü yeten, mutlak kudret sahibi olan demektir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kadir, bir şeyi yapmaya gücü yeten demektir. Allah için kullanıldığında, O'nun mutlak ve sınırsız gücünü ifade eder. Ayetteki 'Kadîr' ismi, yeryüzünü ölümünden sonra diriltme ve ölüleri yeniden hayata döndürme gücünü vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Kadîr, Allah'ın her şeye gücünün yettiğini, hiçbir şeyin O'nu aciz bırakamayacağını ifade eden bir sıfattır. Yeryüzünü diriltmesi ve ölüleri yeniden yaratması, O'nun bu mutlak kudretinin en açık delillerindendir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kudret, Kur'an'da Allah'ın en temel sıfatlarından biridir ve O'nun evren üzerindeki mutlak egemenliğini ve yaratma gücünü simgeler. 'Kadîr' ismi, Allah'ın vaat ettiği ahiret dirilişini gerçekleştirebilecek sınırsız güce sahip olduğunu pekiştirir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","dirilis","esma-i-husna","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"ٱنظُرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ن-ظ-ر","rootLatin":"n-z-r","lemma":"نَظَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"bak","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":2,"surface":"إِلَىٰٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"ءَاثَـٰرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ث-ر","rootLatin":"'-s-r","lemma":"أَثَر","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"eserleri, belirtileri","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"رَحْمَتِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"rahmeti","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":6,"surface":"كَيْفَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَيْفَ","form":"-","features":{},"irabReason":"İstifham edatı olduğu için mebnî","gloss":"nasıl","binaDurumu":"Mebnî (ism-i istifhâm)","gorev":"Hâl"},{"position":7,"surface":"يُحْىِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ي-ي","rootLatin":"h-y-y","lemma":"أَحْيَا","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"diriltiyor","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":8,"surface":"ٱلْأَرْضَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ر-ض","rootLatin":"r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yeryüzünü","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":9,"surface":"بَعْدَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ب-ع-د","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْدَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mansûb","gloss":"sonra","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":10,"surface":"مَوْتِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-و-ت","rootLatin":"m-v-t","lemma":"مَوْت","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"ölümünden","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh","izafet":"Muzâf"},{"position":10,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":11,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i te'kid ve nasb olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":12,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mebnî","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (ism-i işaret)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":13,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid (Lâm-ı İbtidâ)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i te'kid olduğu için mebnî","gloss":"elbette","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":13,"surface":"مُحْىِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ح-ي-ي","rootLatin":"h-y-y","lemma":"مُحْيِي","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"diriltendir","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi","izafet":"Muzâf"},{"position":14,"surface":"ٱلْمَوْتَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-و-ت","rootLatin":"m-v-t","lemma":"مَوْتَى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"ölüleri","irabMarker":"takdîrî kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":15,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":15,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":16,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":17,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":18,"surface":"شَىْءٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ا","rootLatin":"ş-y-'","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"şeye","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":19,"surface":"قَدِيرٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ق-د-ر","rootLatin":"k-d-r","lemma":"قَدِير","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"kadir","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Fenzur"},{"position":2,"translit":"ilâ"},{"position":3,"translit":"âśâri"},{"position":4,"translit":"rahmeti"},{"position":5,"translit":"(A)llâhi"},{"position":6,"translit":"keyfe"},{"position":7,"translit":"yuhyî"},{"position":8,"translit":"l-arda"},{"position":9,"translit":"ba'de"},{"position":10,"translit":"mevtihâ(c)"},{"position":11,"translit":"inne"},{"position":12,"translit":"żâlike"},{"position":13,"translit":"lemuhyî"},{"position":14,"translit":"lmevtâ(s)"},{"position":15,"translit":"vehuve"},{"position":16,"translit":"‘alâ"},{"position":17,"translit":"kulli"},{"position":18,"translit":"şey-in"},{"position":19,"translit":"kadîr(un)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Rûm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30/50*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmet Avni Konuk · *30/50*
- **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30/50*
- **Rûm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30/50*
- **Rûm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30/50*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *30/50*
- **Rûm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30/50*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmet Avni Konuk · *30/50*
- **Kamer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30/50*
- **Fâtır Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30/50*
- **Fâtır Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30/50*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *30/50*