# Rûm Sûresi, 54. Âyet (30:54)

> ۞ ٱللَّهُ ٱلَّذِى خَلَقَكُم مِّن ضَعْفٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنۢ بَعْدِ ضَعْفٍ قُوَّةً ثُمَّ جَعَلَ مِنۢ بَعْدِ قُوَّةٍ ضَعْفًا وَشَيْبَةً ۚ يَخْلُقُ مَا يَشَآءُ ۖ وَهُوَ ٱلْعَلِيمُ ٱلْقَدِيرُ

*(A)llâhu-lleżî ḣalekakum min da'fin śümme ce'ale min ba'di da'fin kuvveten śümme ce'ale min ba'di kuvvetin da'fen veşeybe(ten)(c) yaḣluku mâ yeşâ/(u)(s) vehuve-l'alîmu-lkadîr(u)*

**Meal (Diyanet):** Allah, sizi güçsüz olarak yaratan, sonra güçsüzlüğün ardından bir güç veren, sonra gücün ardından bir güçsüzlük ve yaşlılık verendir. O, dilediğini yaratır. O, hakkıyla bilendir, hakkıyla kudret sahibidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/30/54

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, insanın yaratılışından yaşlılığına kadar geçirdiği evreleri, özellikle güç ve zayıflık döngüsünü ele almaktadır. Allah'ın kudretini ve ilmini vurgulayarak, insanın acizliğini ve değişen hallerini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"خَلَقَكُمْ","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-q","meaning":"Allah'ın insanı yoktan var etmesi, belirli bir biçim ve nitelikle yaratmasıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Halk (خلق) kelimesi, bir şeyi takdir etmek ve onu takdir edildiği gibi icat etmek anlamına gelir. Ayetteki 'خَلَقَكُمْ' ifadesi, Allah'ın insanı başlangıçta zayıf bir halde takdir edip var etmesini ifade eder. (el-Müfredât, s. 289)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'halk' (خلق) kavramı, genellikle Allah'ın mutlak yaratma gücünü ve evreni yoktan var etmesini ifade eder. Burada ise insanın varoluşsal başlangıcına, yani zayıf bir halde yaratılışına işaret eder."}]},{"word":"ضَعْفٍ","root":"ض ع ف","rootLatin":"d-'-f","meaning":"İnsanın yaratılışının başlangıcındaki ve yaşlılık dönemindeki fiziksel ve biyolojik güçsüzlük halidir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Da'f (ضعف), bedenin ve gücün zayıflığıdır. Ayetteki ilk 'ضَعْفٍ', insanın çocukluk ve bebeklik dönemindeki acizliğini, ikinci 'ضَعْفٍ' ise yaşlılık ve ihtiyarlık dönemindeki güçsüzlüğünü anlatır. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 367)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Da'f (ضعف), burada insanın yaratılışının ilk aşamasındaki ve son aşamasındaki güçsüzlüğünü mecazi olarak ifade eder. Bu, Allah'ın kudretinin karşısında insanın acizliğini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Da'f (ضعف) kelimesi, Kur'an'da genellikle fiziksel, zihinsel veya irade zayıflığını ifade eder. Bu ayette, insanın hayat döngüsündeki iki zayıflık evresini, yani çocukluk ve yaşlılığı vurgular."}]},{"word":"قُوَّةً","root":"ق و ي","rootLatin":"k-v-y","meaning":"İnsanın gençlik ve olgunluk döneminde sahip olduğu fiziksel, zihinsel ve biyolojik güç ve kudrettir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kuvvet (قوة), bir şeyin gücü ve kudretidir. Ayetteki 'قُوَّةً' ifadesi, insanın zayıflık döneminden sonra ulaştığı gençlik ve olgunluk çağındaki fiziksel ve zihinsel gücü temsil eder. (el-Müfredât, s. 700)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Kuvvet (قوة), zayıflığın zıddıdır ve bedenin sağlamlığını, iş yapabilme yeteneğini ifade eder. Ayette, Allah'ın insanı zayıflıktan sonra bu güce ulaştırması, O'nun yaratma kudretini gösterir."}]},{"word":"شَيْبَةً","root":"ش ي ب","rootLatin":"ş-y-b","meaning":"Yaşlılık ve ihtiyarlık döneminde saçların ağarmasıyla belirginleşen fiziksel zayıflık ve yaşlanma halidir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Şeybe (شيبة), saçların ağarmasıdır ve yaşlılığın alametidir. Ayette 'ضَعْفًا وَشَيْبَةً' ifadesi, kuvvetli dönemden sonra gelen zayıflıkla birlikte yaşlılığın ve saçların ağarmasının bir göstergesi olarak kullanılır. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 254)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Şeybe (شيبة), yaşlılık nedeniyle saçların beyazlamasıdır. Bu kelime, ayette insanın hayat döngüsünün son evresindeki fiziksel düşüşü ve yaşlanmayı sembolize eder."}]},{"word":"الْعَلِيمُ","root":"ع ل م","rootLatin":"'-l-m","meaning":"Allah'ın her şeyi, geçmişi, şimdiyi ve geleceği, açık ve gizli olanı eksiksiz ve mükemmel bir şekilde bilmesidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İlim (علم), bir şeyi olduğu gibi idrak etmektir. 'el-Alîm' (العليم) ise, her şeyi en ince ayrıntısına kadar bilen, ilmi sonsuz ve kuşatıcı olan Allah'ın sıfatıdır. Ayette, insanın yaratılış ve değişim evrelerini takdir eden Allah'ın bu ilmine vurgu yapılır. (el-Müfredât, s. 580)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Alîm (عليم), Allah'ın zatî sıfatlarından olup, O'nun her şeyi, olmuşu ve olacak olanı, gizliyi ve açığı bilmesini ifade eder. Ayetteki kullanımı, insanın hayat döngüsündeki her aşamanın Allah'ın ilmi dahilinde olduğunu gösterir."}]},{"word":"الْقَدِيرُ","root":"ق د ر","rootLatin":"k-d-r","meaning":"Allah'ın her şeye gücü yeten, dilediği her şeyi dilediği gibi yapmaya muktedir olan mutlak kudret sahibi olmasıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kudret (قدر), bir şeyi yapmaya muktedir olmaktır. 'el-Kadîr' (القدير) ise, her şeye gücü yeten, hiçbir şeyin O'nu aciz bırakamayacağı Allah'ın sıfatıdır. Ayette, insanın zayıflıktan kuvvete, kuvvetten tekrar zayıflığa geçişini takdir eden Allah'ın mutlak kudretine işaret eder. (el-Müfredât, s. 656)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'Kadîr' (قدير) kavramı, Allah'ın evren üzerindeki mutlak egemenliğini ve yaratma gücünü ifade eder. Bu ayette, insanın yaşam evrelerini değiştiren ve belirleyen Allah'ın sınırsız kudretini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["insanin-yaratilisi","yaratilis","esma-i-husna","kader"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"a-l-h","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî, sıfat konumunda","gloss":"o ki"},{"position":3,"surface":"خَلَقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"h-l-k","rootLatin":"h-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarattı"},{"position":3,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُم","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahalde mebnî","gloss":"sizi"},{"position":4,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"-den, -dan"},{"position":5,"surface":"ضَعْفٍ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"d-'-f","rootLatin":"d-'-f","lemma":"ضَعْف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"zayıflık"},{"position":6,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"sonra"},{"position":7,"surface":"جَعَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"c-'-l","rootLatin":"c-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldı"},{"position":8,"surface":"مِنۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"-den, -dan"},{"position":9,"surface":"بَعْدِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"b-'-d","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sonra"},{"position":10,"surface":"ضَعْفٍ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"d-'-f","rootLatin":"d-'-f","lemma":"ضَعْف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"zayıflık"},{"position":11,"surface":"قُوَّةً","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"k-v-y","rootLatin":"q-w-y","lemma":"قُوَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kuvvet"},{"position":12,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"sonra"},{"position":13,"surface":"جَعَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"c-'-l","rootLatin":"c-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldı"},{"position":14,"surface":"مِنۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"-den, -dan"},{"position":15,"surface":"بَعْدِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"b-'-d","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sonra"},{"position":16,"surface":"قُوَّةٍ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"k-v-y","rootLatin":"q-w-y","lemma":"قُوَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kuvvet"},{"position":17,"surface":"ضَعْفًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"d-'-f","rootLatin":"d-'-f","lemma":"ضَعْف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"zayıflık"},{"position":18,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"ve"},{"position":18,"surface":"شَيْبَةً","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ş-y-b","rootLatin":"sh-y-b","lemma":"شَيْبَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb","gloss":"ihtiyarlık"},{"position":19,"surface":"يَخْلُقُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"h-l-k","rootLatin":"h-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yaratır"},{"position":20,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahalde mebnî","gloss":"ne isterse"},{"position":21,"surface":"يَشَآءُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ş-y-a","rootLatin":"sh-y-a","lemma":"شَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"diler"},{"position":22,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"-","gloss":"ve"},{"position":22,"surface":"هُوَ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû mahalde mebnî","gloss":"O"},{"position":23,"surface":"ٱلْعَلِيمُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"'-l-m","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"çok bilen"},{"position":24,"surface":"ٱلْقَدِيرُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"k-d-r","rootLatin":"q-d-r","lemma":"قَدِير","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"her şeye gücü yeten"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Rûm Sûresi** · *30/54*
- **Rûm Sûresi** · *30/54*
- **TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30/54*
- **TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30/54*
- **Kelime-i Lûtiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *30/54*
- **TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30/54*
- **Rûm Sûresi** · *30/54*
- **Enbiyâ Sûresi** · *30/54*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *30/54*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *30/54*
- **TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *30/54*
- **Rûm Sûresi** · *30/54*