# Rûm Sûresi, 6. Âyet (30:6)

> وَعْدَ ٱللَّهِ ۖ لَا يُخْلِفُ ٱللَّهُ وَعْدَهُۥ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ

*Va'da(A)llâh(i)(s) lâ yuḣlifu(A)llâhu va'dehu velâkinne ekśera-nnâsi lâ ya'lemûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Allah, (onlara zafer konusunda) bir vaadde bulunmuştur. Allah, vaadinden dönmez. Fakat insanların çoğu bilmezler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/30/6

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın vaadinin kesinliğini ve insanların bu vaadin mahiyetini idrak edememesini vurgular. Temel kavramlar, 'vaat'in ilahi niteliğini ve 'bilmeme'nin insanî sınırlılığını ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"وَعْدَ","root":"و ع د","rootLatin":"v-a-d","meaning":"Allah'ın kesin ve değişmez sözü, taahhüdü.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'va'd' kelimesini hayır veya şer ile ilgili bir söz olarak tanımlar. Ancak ayetteki 'va'dullah' ifadesi, Allah'ın kesinlikle yerine getireceği, şüphe götürmeyen ve hayır içeren bir taahhüdü ifade eder. Bu, Allah'ın kudret ve hikmetinin bir tezahürüdür."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'va'd' kelimesinin Kur'an'da bazen 'tehdit' anlamında da kullanılabileceğini belirtse de, bu ayetteki bağlamda 'Allah'ın vaadi' ifadesi, O'nun müminlere yönelik kesin ve gerçekleşecek olan müjdesini, yani kıyametin ve ahiretin vuku bulacağını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'va'd' kavramının Kur'an'da Allah ile insan arasındaki ahit ilişkisinde merkezi bir rol oynadığını belirtir. Allah'ın vaadi, O'nun mutlak gücünü ve sözüne sadakatini gösterir; bu, kozmik düzenin ve ilahi adaletin temelini oluşturur. Ayetteki 'va'dullah', bu ilahi ahdin bir parçasıdır."}]},{"word":"يُخْلِفُ","root":"خ ل ف","rootLatin":"h-l-f","meaning":"Sözünden dönmek, caymak, vaadini yerine getirmemek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ihlâf' fiilinin 'sözünden dönmek, vaadini bozmak' anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'lâ yuhlifullâhu va'dehu' ifadesi, Allah'ın vaadinden asla dönmeyeceğini, O'nun sözünün mutlak ve değişmez olduğunu kesin bir dille belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ihlâf'ın 'va'di bozmak' manasına geldiğini ve bu fiilin Allah'a nispet edildiğinde O'nun kemal sıfatlarına aykırı olduğunu vurgular. Allah'ın vaadini bozmaması, O'nun sadık ve güvenilir olduğunun en açık delilidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ihlâf' fiilinin Kur'an'da genellikle olumsuz bir bağlamda, yani sözden dönme, ahdi bozma anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki olumsuzluk edatı 'lâ' ile birlikte kullanılması, Allah'ın bu tür bir fiilden münezzeh olduğunu, vaadinin kesinlikle gerçekleşeceğini pekiştirir."}]},{"word":"يَعْلَمُونَ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Bilmek, idrak etmek, kavramak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ilm'i bir şeyin hakikatini idrak etmek olarak tanımlar. Ayetteki 'lâ ya'lemûne' ifadesi, insanların çoğunun Allah'ın vaadinin kesinliğini, hikmetini ve sonuçlarını tam olarak idrak edemediğini, bu konuda derin bir bilgi eksikliği içinde olduğunu gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ilim'in bir şeyi olduğu gibi kavramak olduğunu belirtir. Ayetteki 'bilmezler' ifadesi, insanların Allah'ın vaadinin mutlak gerçekliğini ve bunun evrensel sonuçlarını, yani kıyametin ve ahiretin kaçınılmazlığını kavrayamadıklarını, bu konuda yüzeysel bir anlayışa sahip olduklarını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ilim' kavramının Kur'an'da sadece bilgi edinmek değil, aynı zamanda derin bir anlayış ve idrak anlamına geldiğini vurgular. İnsanların 'bilmemesi', Allah'ın vaadinin metafizik boyutunu ve ahiretin kesinliğini tam olarak kavrayamamaları, bu konuda imandan kaynaklanan bir derinlikten yoksun olmalarıdır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","kader","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَعْدَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"و-ع-د","rootLatin":"w-ʿ-d","lemma":"وَعْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün mutlak olduğu için mansûb (mahzûf bir fiilin mef'ûlü mutlakı)","gloss":"vaadi"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":3,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":4,"surface":"يُخْلِفُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ل-ف","rootLatin":"ḫ-l-f","lemma":"أَخْلَفَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edici bir edat olmadığı için merfû","gloss":"caymaz"},{"position":5,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":6,"surface":"وَعْدَهُۥ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"و-ع-د","rootLatin":"w-ʿ-d","lemma":"وَعْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"vaadini"},{"position":6,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (isimle birleştiği için)","gloss":"O'nun"},{"position":7,"surface":"وَلَـٰكِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe bi'l-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَـٰكِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"fakat"},{"position":8,"surface":"أَكْثَرَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ك-ث-ر","rootLatin":"k-ṯ-r","lemma":"أَكْثَر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Lakinne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"çoğu"},{"position":9,"surface":"ٱلنَّاسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ن-س","rootLatin":"ʾ-n-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"insanların"},{"position":10,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":11,"surface":"يَعْلَمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edici bir edat olmadığı için merfû (nun harfinin sabit kalmasıyla)","gloss":"bilirler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Rûm Sûresi** · *30/6*
- **Rûm Sûresi** · *30/6*
- **Rûm Sûresi** · *30/6*
- **Rûm Sûresi** · *30/6*
