# Lokmân Sûresi, 10. Âyet (31:10)

> خَلَقَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا ۖ وَأَلْقَىٰ فِى ٱلْأَرْضِ رَوَٰسِىَ أَن تَمِيدَ بِكُمْ وَبَثَّ فِيهَا مِن كُلِّ دَآبَّةٍ ۚ وَأَنزَلْنَا مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءً فَأَنۢبَتْنَا فِيهَا مِن كُلِّ زَوْجٍ كَرِيمٍ

*Ḣaleka-ssemâvâti biġayri ‘amedin teravnehâ(s) veelkâ fî-l-ardi ravâsiye en temîde bikum vebeśśe fîhâ min kulli dâbbe(tin)(c) veenzelnâ mine-ssemâ-i mâen feenbetnâ fîhâ min kulli zevcin kerîm(in)*

**Meal (Diyanet):** Allah, gökleri görebileceğiniz direkler olmaksızın yarattı. Yeryüzüne de, sizi sarsmasın diye sabit dağlar yerleştirdi ve orada her türlü canlıyı yaydı. Gökten de yağmur indirip orada her türden güzel ve faydalı bitki bitirdik.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/31/10

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın yaratma kudretini ve evrendeki düzeni vurgulamaktadır. Göklerin direksiz yaratılması, dağların yeryüzünü sabitlemesi ve canlıların çoğalması gibi unsurlar, ilahi kudretin ve hikmetin delilleridir.","keyConcepts":[{"word":"خَلَقَ","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-q","meaning":"Allah'ın yoktan var etme, bir şeyi belirli bir ölçü ve düzen içinde yaratma eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Halk (خلق), bir şeyi takdir etmek ve onu yoktan var etmek demektir. Ayetteki 'خَلَقَ السَّمَاوَاتِ' ifadesi, gökleri önceden bir örneği olmaksızın, belirli bir düzen ve ölçü içinde yaratmasını anlatır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Halk (خلق), bir şeyi bir ölçüye göre icat etmek veya bir şeyi yoktan var etmektir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın gökleri eşsiz bir şekilde, belirli bir nizam ve intizamla yaratmasını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'halk' kavramı, Allah'ın mutlak yaratıcılığını ve her şeyi bir plan dahilinde var etmesini ifade eder. Bu ayette göklerin yaratılışı, Allah'ın kudretinin ve evren üzerindeki egemenliğinin bir göstergesidir."}]},{"word":"عَمَدٍ","root":"ع م د","rootLatin":"a-m-d","meaning":"Gökleri ayakta tutan, görünür veya görünmez destekler, direkler anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Amud (عمود), direk demektir. Ayetteki 'بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا' ifadesi, göklerin gözle görülen direkler olmaksızın ayakta durduğunu, bunun Allah'ın kudretinin bir delili olduğunu belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Amud (عمود), bir şeyi taşıyan şeydir. Burada göklerin direksiz olması, Allah'ın onları kudretiyle tuttuğunu, herhangi bir maddi desteğe ihtiyaç duymadığını mecazi olarak ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Amud (عمود), bir şeyi üzerinde durduran şeydir. Ayetteki 'بِغَيْرِ عَمَدٍ' ifadesi, göklerin Allah'ın kudretiyle, görünür bir destek olmaksızın ayakta durduğunu, bunun ilahi bir mucize olduğunu gösterir."}]},{"word":"رَوَاسِيَ","root":"ر س و","rootLatin":"r-s-v","meaning":"Yeryüzünü sarsılmaktan koruyan, sabit ve sağlam dağlar anlamına gelir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Râsî (راسٍ), sabit ve sağlam olan demektir. Ravâsî (رواسي) ise dağlar için kullanılır, çünkü onlar yeryüzünü sabitler. Ayetteki 'وَأَلْقَىٰ فِى ٱلْأَرْضِ رَوَاسِىَ' ifadesi, dağların yeryüzünün dengesini sağlayan unsurlar olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Resv (رسو), bir şeyin sabit ve yerleşik olmasıdır. Ravâsî (رواسي), yeryüzünü sarsılmaktan koruyan, onu sabitleyen dağlardır. Bu ayette dağların işlevi, yeryüzünün istikrarını sağlamaktır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Ravâsî (رواسي), yeryüzüne çakılmış, onu sarsılmaktan alıkoyan dağlardır. Ayetteki bağlamda, Allah'ın dağları yeryüzüne yerleştirmesi, onun hikmetinin ve düzenleyici kudretinin bir göstergesidir."}]},{"word":"تَمِيدَ","root":"م ي د","rootLatin":"m-y-d","meaning":"Yeryüzünün sarsılması, sallanması veya dengesini kaybetmesi anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Meyd (ميد), bir şeyin sallanması, hareket etmesi demektir. Ayetteki 'أَن تَمِيدَ بِكُمْ' ifadesi, dağların yeryüzünün sallanmasını engellemek için konulduğunu, böylece insanların istikrarlı bir yaşam sürmesini sağladığını belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Meyd (ميد), bir şeyin dengesiz bir şekilde hareket etmesidir. Burada yeryüzünün sallanması, dağlar sayesinde önlenir, bu da Allah'ın insanlara olan lütfunu gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Meyd (ميد), bir şeyin bir tarafa doğru eğilmesi veya sallanmasıdır. Ayetteki 'أَن تَمِيدَ بِكُمْ' ifadesi, dağların yeryüzünün dengesini sağlayarak, insanların üzerinde rahatça yaşamasını temin ettiğini açıklar."}]},{"word":"دَآبَّةٍ","root":"د ب ب","rootLatin":"d-b-b","meaning":"Yeryüzünde hareket eden, yürüyen her türlü canlı varlık anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Dâbbe (دابة), yeryüzünde hareket eden her canlı varlıktır. Ayetteki 'وَبَثَّ فِيهَا مِن كُلِّ دَآبَّةٍ' ifadesi, Allah'ın yeryüzüne her türden canlıyı yaydığını, bu canlılığın ve çeşitliliğin ilahi kudretin bir eseri olduğunu gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Dâbbe (دابة), yeryüzünde yürüyen, hareket eden her şeydir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın yeryüzünü farklı türlerdeki canlılarla doldurduğunu, bu canlıların yaşam döngüsünü ve çeşitliliğini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Dâbbe kelimesi, Kur'an'da genellikle yeryüzünde hareket eden, canlı varlıkları kapsayan geniş bir anlam taşır. Bu ayette, Allah'ın yeryüzündeki biyolojik çeşitliliği ve canlı yaşamı yaratmasını vurgular."}]},{"word":"زَوْجٍ","root":"ز و ج","rootLatin":"z-v-j","meaning":"Eş, çift veya tür anlamına gelir; burada bitkilerin farklı çeşitlerini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zevc (زوج), eş veya benzer demektir. Bitkiler için kullanıldığında, farklı türleri veya çiftleri ifade eder. Ayetteki 'مِن كُلِّ زَوْجٍ كَرِيمٍ' ifadesi, Allah'ın sudan sonra yeryüzünde her hoş ve değerli çiftten/türden bitkiler bitirdiğini anlatır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Zevc (زوج), bir şeyin benzeri veya eşidir. Bitkiler bağlamında, farklı cinsleri ve türleri ifade eder. Bu ayette, Allah'ın yağmur suyuyla yeryüzünden çeşitli ve güzel bitki türlerini çıkarmasını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Zevc kavramı, Kur'an'da sadece insan eşlerini değil, aynı zamanda evrendeki her şeyin çiftler halinde yaratıldığını ve birbirini tamamladığını ifade eder. Bu ayette, bitkilerin çeşitliliğini ve her bir türün kendi içinde bir çift oluşturduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["yaratilis","tabiat-ayetleri","rizik","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"خَلَقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"ḫ-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarattı"},{"position":2,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاوَات","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (kesra ile)","gloss":"gökleri"},{"position":3,"surface":"بِغَيْرِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mecrûr","gloss":"ile, olmaksızın"},{"position":3,"surface":"غَيْرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ي-ر","rootLatin":"ġ-y-r","lemma":"غَيْر","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dışında, olmaksızın"},{"position":4,"surface":"عَمَدٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-م-د","rootLatin":"ʿ-m-d","lemma":"عَمَد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"direkler"},{"position":5,"surface":"تَرَوْنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-أ-ي","rootLatin":"r-ʾ-y","lemma":"رَأَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"görüyorsunuz"},{"position":5,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onu"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"أَلْقَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ل-ق-ي","rootLatin":"l-q-y","lemma":"أَلْقَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"koydu"},{"position":7,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içine"},{"position":8,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"ʾ-r-ḍ","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yeryüzü"},{"position":9,"surface":"رَوَٰسِىَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-س-و","rootLatin":"r-s-w","lemma":"رَوَاسِي","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sabit dağlar"},{"position":10,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Nasb Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ki, -mek için"},{"position":11,"surface":"تَمِيدَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-ي-د","rootLatin":"m-y-d","lemma":"مَادَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'en'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"sallanmasın"},{"position":12,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":12,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"sizin"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"بَثَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-ث-ث","rootLatin":"b-ṯ-ṯ","lemma":"بَثَّ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yaydı"},{"position":14,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":14,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"onda"},{"position":15,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":16,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her"},{"position":17,"surface":"دَآبَّةٍ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"د-ب-ب","rootLatin":"d-b-b","lemma":"دَابَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"canlı"},{"position":18,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":18,"surface":"أَنزَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"أَنزَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"indirdik"},{"position":19,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":20,"surface":"ٱلسَّمَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gök"},{"position":21,"surface":"مَآءً","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-و-ه","rootLatin":"m-w-h","lemma":"مَاء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"su"},{"position":22,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece"},{"position":22,"surface":"أَنۢبَتْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ب-ت","rootLatin":"n-b-t","lemma":"أَنبَتَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bitirdik"},{"position":23,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":23,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"onda"},{"position":24,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":25,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her"},{"position":26,"surface":"زَوْجٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ز-و-ج","rootLatin":"z-w-j","lemma":"زَوْج","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"çift"},{"position":27,"surface":"كَرِيمٍ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ك-ر-م","rootLatin":"k-r-m","lemma":"كَرِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"hoş, değerli"}]