# Lokmân Sûresi, 17. Âyet (31:17)

> يَـٰبُنَىَّ أَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَ وَأْمُرْ بِٱلْمَعْرُوفِ وَٱنْهَ عَنِ ٱلْمُنكَرِ وَٱصْبِرْ عَلَىٰ مَآ أَصَابَكَ ۖ إِنَّ ذَٰلِكَ مِنْ عَزْمِ ٱلْأُمُورِ

*Yâ buneyye akimi-ssalâte ve/mur bilma'rûfi venhe ‘ani-lmunkeri vasbir ‘alâ mâ esâbek(e)(s) inne żâlike min ‘azmi-l-umûr(i)*

**Meal (Diyanet):** "Yavrum! Namazı dosdoğru kıl. İyiliği emret. Kötülükten alıkoy. Başına gelen musibetlere karşı sabırlı ol. Çünkü bunlar kesin olarak emredilmiş işlerdendir."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/31/17

---

## Tefsir

{"topics":["namaz","emr-i-maruf","sabir","takva"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَـٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nidâ","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"Ey!"},{"position":1,"surface":"بُنَىَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"b-n-y","rootLatin":"b-n-y","lemma":"بُنَيّ","form":"Tasğîr","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfinden sonra geldiği için mansûb","gloss":"oğulcuğum"},{"position":2,"surface":"أَقِمِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"q-w-m","rootLatin":"q-w-m","lemma":"أَقَامَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî, kesre ile harekelenmesi geçiş içindir","gloss":"kıl"},{"position":3,"surface":"ٱلصَّلَوٰةَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"s-l-w","rootLatin":"s-l-w","lemma":"صَلَاة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"namazı"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"أْمُرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"'-m-r","rootLatin":"'-m-r","lemma":"أَمَرَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"emret"},{"position":5,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":5,"surface":"ٱلْمَعْرُوفِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"'-r-f","rootLatin":"'-r-f","lemma":"مَعْرُوف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"iyiliği"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"ٱنْهَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"n-h-y","rootLatin":"n-h-y","lemma":"نَهَى","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî, illet harfinin düşmesiyle meczûm","gloss":"nehyet"},{"position":7,"surface":"عَنِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den"},{"position":8,"surface":"ٱلْمُنكَرِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"n-k-r","rootLatin":"n-k-r","lemma":"مُنْكَر","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kötülükten"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"ٱصْبِرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"s-b-r","rootLatin":"s-b-r","lemma":"صَبَرَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"sabret"},{"position":10,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":11,"surface":"مَآ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"şey"},{"position":12,"surface":"أَصَابَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"s-w-b","rootLatin":"s-w-b","lemma":"أَصَابَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"isabet etti"},{"position":12,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî mahallen mansûb","gloss":"sana"},{"position":13,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe bi'l-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":14,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mebnî mahallen mansûb","gloss":"bu"},{"position":15,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den"},{"position":16,"surface":"عَزْمِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"'-z-m","rootLatin":"'-z-m","lemma":"عَزْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"azmedilecek"},{"position":17,"surface":"ٱلْأُمُورِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"'-m-r","rootLatin":"'-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"işler"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Lokmân Suresi'nin 17. ayeti, temel ahlaki ve dini sorumlulukları vurgulayan bir nasihat içermektedir. Ayet, namazın ikamesi, iyiliğin emredilmesi, kötülüğün nehyedilmesi ve musibetlere karşı sabrın önemini dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Özellikle 'azm' kavramı, bu sorumlulukların kararlılık ve irade gerektiren büyük işler olduğunu ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"أَقِمِ","root":"ق و م","rootLatin":"k-v-m","meaning":"Namazı dosdoğru kılmak, onu hakkıyla yerine getirmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ikâme' kelimesinin 'kıyâm' kökünden geldiğini ve bir şeyi tam ve eksiksiz bir şekilde yerine getirmek, onu ayakta tutmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'akimi' ifadesi, namazı sadece şeklen kılmak değil, şartlarına ve ruhuna uygun olarak eda etmek gerektiğini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'akîmu's-salâte' ifadesini 'edû's-salâte' (namazı eda edin) olarak açıklar. Bu, namazın belirlenen vakitlerde ve usulüne uygun olarak yerine getirilmesi gerektiğini gösterir. Ayetteki emir kipi, bu eylemin bir yükümlülük olduğunu belirtir."}]},{"word":"ٱلْمَعْرُوفِ","root":"ع ر ف","rootLatin":"a-r-f","meaning":"Akıl ve şeriatın iyi ve güzel kabul ettiği, toplum tarafından bilinen ve onaylanan her türlü iyilik ve güzellik.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ma'rûf' kelimesinin 'bilinen, tanınan' anlamına geldiğini ve şeriatın veya aklın iyi ve güzel kabul ettiği her şeyi kapsadığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, insan fıtratına uygun, toplumda kabul gören ve dinen tasvip edilen her türlü hayırlı işi emretmeyi ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ma'rûf'u, 'şeriatın ve aklın güzelliğine hükmettiği şey' olarak tanımlar. Bu, sadece dini emirleri değil, aynı zamanda evrensel ahlaki değerleri de içerir. Ayetteki 'emretme' fiiliyle birlikte kullanılması, bu iyiliklerin yaygınlaştırılması gerektiğini gösterir."}]},{"word":"ٱلْمُنكَرِ","root":"ن ك ر","rootLatin":"n-k-r","meaning":"Akıl ve şeriatın çirkin ve kötü kabul ettiği, toplum tarafından yadırganan her türlü kötülük ve çirkinlik.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'münker' kelimesinin 'inkâr edilen, bilinmeyen, yadırganan' anlamına geldiğini ve şeriatın veya aklın kötü ve çirkin kabul ettiği her şeyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'nehyetme' fiiliyle birlikte kullanılması, bu kötülüklerin engellenmesi ve ortadan kaldırılması gerektiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ma'rûf' ve 'münker' kavramlarının Kur'an'da birbirinin zıttı olarak kullanıldığını ve İslam toplumunun ahlaki normlarını belirleyen temel kavramlar olduğunu ifade eder. 'Münker', toplumun ve dinin reddettiği, hoş görmediği her türlü eylemi kapsar. Ayetteki bağlamda, bu tür eylemlerin aktif olarak engellenmesi emredilir."}]},{"word":"وَٱصْبِرْ","root":"ص ب ر","rootLatin":"s-b-r","meaning":"Başına gelen musibetlere, zorluklara ve sıkıntılara karşı metanetli olmak, dayanmak ve tahammül etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sabr' kelimesinin 'nefsi, akıl ve şeriatın gerektirdiği şey üzerinde tutmak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ma asâbeke' (başına gelenler) ifadesiyle birlikte kullanılması, musibetler karşısında şikayet etmeden, metanetle dayanmayı ve Allah'ın takdirine rıza göstermeyi ifade eder."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'sabr'ı, 'musibetlere karşı dayanıklılık ve tahammül' olarak açıklar. Ayetteki emir kipi, bu ahlaki erdemin aktif bir çaba gerektirdiğini ve müminler için vazgeçilmez bir özellik olduğunu gösterir."}]},{"word":"عَزْمِ","root":"ع ز م","rootLatin":"a-z-m","meaning":"Kesin karar, kararlılık, azim ve irade gücü gerektiren önemli işler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'azm' kelimesinin 'bir işe kesin karar vermek, onu yapmaya niyetlenmek ve bu niyette sebat etmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'min azmi'l-umûr' ifadesi, namaz kılmak, iyiliği emretmek, kötülüğü nehyetmek ve sabretmek gibi eylemlerin sıradan işler olmadığını, aksine büyük bir kararlılık ve irade gerektiren, önemli ve değerli işler olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'azm'ı, 'bir işi yapmaya kesin niyetlenmek ve bu niyette sebat etmek' olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, Lokman'ın oğluna öğütlediği bu eylemlerin, kişinin hayatında büyük bir kararlılıkla yerine getirmesi gereken, ihmal edilemez ve yüksek dereceli sorumluluklar olduğunu ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'azm' kavramının Kur'an'da genellikle 'kararlılık, sağlam irade ve kesin niyet' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'min azmi'l-umûr' ifadesi, bahsedilen görevlerin, kişinin tüm iradesini ve kararlılığını ortaya koyarak yapması gereken, büyük önem taşıyan işler olduğunu gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Uşşâkî Kültürünün Günümüze Yansıması “Necdet Ardıç” Örneği Yüksek Lisans tezi** — Serkan DENKÇİ · *31/ 17*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *31/17*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *31/17*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *31/17*
- **Lokmân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *31/12-19*
- **Şûrâ Sûresi** · *31/ 17*
- **DVT-C001 (Ses Kaydı)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *31/ 17*
- **Şûrâ Sûresi** · *31/ 17*
- **Lokmân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *31/12-19*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *31/17*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *31/17*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *31/17*