# Lokmân Sûresi, 20. Âyet (31:20)

> أَلَمْ تَرَوْا۟ أَنَّ ٱللَّهَ سَخَّرَ لَكُم مَّا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ وَأَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُۥ ظَـٰهِرَةً وَبَاطِنَةً ۗ وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يُجَـٰدِلُ فِى ٱللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَلَا هُدًى وَلَا كِتَـٰبٍ مُّنِيرٍ

*Elem terav enna(A)llâhe saḣḣara lekum mâ fî-ssemâvâti vemâ fî-l-ardi ve esbeġa ‘aleykum ni'amehu zâhiraten vebâtine(ten)(k) vemine-nnâsi men yucâdilu fi(A)llâhi biġayri ‘ilmin velâ huden velâ kitâbin munîr(in)*

**Meal (Diyanet):** Göklerde, yerde ne varsa hepsini Allah'ın sizin hizmetinize verdiğini ve açıkça yahut gizlice üzerinizdeki nimetlerini tamamladığını görmediniz mi? Yine de insanlar arasında, hiçbir bilgisi, yol göstericisi ve aydınlatıcı bir kitabı olmadan Allah hakkında tartışıp duranlar vardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/31/20

---

## Tefsir

{"topics":["rizik","tabiat-ayetleri","tevhid","musrikler","ilim-hikmet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَلَمْ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi + Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَلَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Soru ve olumsuzluk edatı olduğu için mebnî","gloss":"…mı? …mediniz mi?"},{"position":2,"surface":"تَرَوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-أ-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رَأَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatı 'lem'den sonra geldiği için meczûm","gloss":"görmez misiniz?"},{"position":3,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz ki"},{"position":4,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Enne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah'ı"},{"position":5,"surface":"سَخَّرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-خ-ر","rootLatin":"s-kh-r","lemma":"سَخَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"boyun eğdirdi, hizmetinize verdi"},{"position":6,"surface":"لَكُم","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer + Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin için"},{"position":7,"surface":"مَّا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"şeyler"},{"position":8,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":9,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"Cem'-i Müennes Sâlim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gökler"},{"position":10,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi + İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":12,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"'-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yer"},{"position":13,"surface":"وَأَسْبَغَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi + Fiil-i Mâzî","root":"س-ب-غ","rootLatin":"s-b-gh","lemma":"أَسْبَغَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ve bolca verdi"},{"position":14,"surface":"عَلَيْكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer + Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"üzerinize, size"},{"position":15,"surface":"نِعَمَهُۥ","pos":"isim","posDetail":"İsim + Muttasıl Zamir","root":"ن-ع-م","rootLatin":"n-'-m","lemma":"نِعْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"nimetlerini"},{"position":16,"surface":"ظَـٰهِرَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ظ-ه-ر","rootLatin":"z-h-r","lemma":"ظَاهِر","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"açıkça"},{"position":17,"surface":"وَبَاطِنَةًۭ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi + İsm-i Fâil","root":"ب-ط-ن","rootLatin":"b-t-n","lemma":"بَاطِن","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki kelimeye atfedildiği için mansûb","gloss":"ve gizlice"},{"position":18,"surface":"وَمِنَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi + Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve …den"},{"position":19,"surface":"ٱلنَّاسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ن-س","rootLatin":"'-n-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"insanlar"},{"position":20,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"kimse, kişiler"},{"position":21,"surface":"يُجَـٰدِلُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-د-ل","rootLatin":"j-d-l","lemma":"جَادَلَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"tartışır"},{"position":22,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"hakkında"},{"position":23,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah"},{"position":24,"surface":"بِغَيْرِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer + İsim","root":"غ-ي-ر","rootLatin":"gh-y-r","lemma":"غَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"…sız, …olmadan"},{"position":25,"surface":"عِلْمٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عِلْم","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bilgi"},{"position":26,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi + Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve ne de"},{"position":27,"surface":"هُدًۭى","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هُدَى","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki kelimeye atfedildiği için mecrûr","gloss":"hidayet, rehber"},{"position":28,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi + Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve ne de"},{"position":29,"surface":"كِتَـٰبٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki kelimeye atfedildiği için mecrûr","gloss":"kitap"},{"position":30,"surface":"مُّنِيرٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ن-و-ر","rootLatin":"n-w-r","lemma":"مُنِير","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"aydınlatıcı"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Lokmân Suresi'nin 20. ayeti, Allah'ın evrendeki her şeyi insanlığın hizmetine sunmasını ve nimetlerini açıkça veya gizlice bolca vermesini vurgularken, bu gerçeklere rağmen Allah hakkında bilgisizce tartışanları eleştirmektedir. Ayet, 'teshir', 'isbağ', 'nimet', 'mücadele' ve 'ilim' gibi temel kavramlar üzerinden Allah'ın kudretini ve insanların sorumluluğunu dile getirir.","keyConcepts":[{"word":"سَخَّرَ","root":"س خ ر","rootLatin":"s-h-r","meaning":"Allah'ın göklerdeki ve yerdeki varlıkları insanın emrine, hizmetine vermesi, boyun eğdirmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'teshîr' kelimesini bir şeyi zorla veya isteyerek bir işe koşmak olarak açıklar. Ayetteki kullanımıyla, Allah'ın kudretiyle göklerdeki ve yerdeki her şeyi insanın faydasına ve hizmetine amade kılması, onların kendi iradeleri dışında insana boyun eğdirilmesi anlamındadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'sakhara' fiilini 'boyun eğdirdi, hizmetine verdi' şeklinde tefsir eder. Ayetteki 'sakhara lekum' ifadesi, Allah'ın tüm evreni, insanlığın menfaati için bir düzen içinde işlettiğini ve onların istifadesine sunduğunu mecazi olarak ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'teshîr' kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker. Bu kavram, Allah'ın mutlak egemenliğini ve yaratılmışlar üzerindeki kontrolünü gösterir. Ayetteki bağlamda, evrenin insan için yaratılmış ve onun hizmetine sunulmuş olduğu fikrini pekiştirir, bu da insanın Allah'a karşı şükran borcunu artırır."}]},{"word":"وَأَسْبَغَ","root":"س ب غ","rootLatin":"s-b-ğ","meaning":"Allah'ın nimetlerini bolca, eksiksiz ve tam olarak vermesi, ihsan etmesi demektir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'isbâğ' kelimesini 'bollaştırmak, tamamlamak, eksiksiz kılmak' olarak açıklar. Ayetteki 'esbağa aleykum ni'amehu' ifadesi, Allah'ın insanlara verdiği nimetlerin sadece var olmakla kalmayıp, aynı zamanda tam, eksiksiz ve bol olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'isbâğ'ın bir şeyi tam ve mükemmel hale getirmek anlamına geldiğini belirtir. Nimetler bağlamında kullanıldığında, Allah'ın insanlara bahşettiği nimetlerin nicelik ve nitelik olarak eksiksiz ve bol olduğunu, hiçbir eksiği olmadığını ifade eder."}]},{"word":"نِعَمَهُۥ","root":"ن ع م","rootLatin":"n-'-m","meaning":"Allah'ın insanlara bahşettiği her türlü iyilik, lütuf ve ihsanlardır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ni'met' kelimesini 'insana ulaşan her türlü iyi ve güzel şey' olarak tanımlar. Ayetteki 'ni'amehu zahireten ve bâtıneten' ifadesi, Allah'ın nimetlerinin sadece görünen maddi faydalarla sınırlı olmadığını, aynı zamanda manevi ve gizli lütufları da kapsadığını belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ni'met'i 'insanın faydasına olan her şey' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, bu nimetler hem maddi (sağlık, rızık, barınak) hem de manevi (iman, hidayet, akıl) yönleriyle insan hayatının her alanını kuşatan lütuflardır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'nimet' kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ve Allah'ın cömertliğini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'zahireten ve bâtıneten' ayrımı, nimetlerin kapsamının genişliğini ve Allah'ın insanlara olan lütfunun derinliğini gösterir."}]},{"word":"يُجَـٰدِلُ","root":"ج د ل","rootLatin":"c-d-l","meaning":"Bir konuda delillerle veya delilsiz olarak tartışmak, çekişmek, münakaşa etmek demektir.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'mücâdele' fiilini 'bir konuda karşılıklı olarak delil getirmek veya tartışmak' olarak açıklar. Ayetteki 'yucâdilu fi'llâhi biğayri ilmin' ifadesi, bu tartışmanın bilgiye, delile dayanmayan, boş ve anlamsız bir çekişme olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'cedel' kelimesinin kökenini 'ip bükmek'ten aldığını ve bu nedenle 'bir şeyi sıkıca bağlamak, sağlamlaştırmak' anlamı taşıdığını belirtir. Tartışma bağlamında ise, bir fikri sağlam delillerle savunmak veya çürütmek için yapılan çekişmedir. Ancak ayetteki kullanımında, bu çekişmenin 'bilgisizce' yapıldığına dikkat çekilir."}]},{"word":"عِلْمٍ","root":"ع ل م","rootLatin":"'-l-m","meaning":"Bir şeyi gerçek yönüyle idrak etmek, bilmek, bilgi sahibi olmak demektir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ilim'i 'bir şeyi olduğu gibi idrak etmek' olarak tanımlar. Ayetteki 'biğayri ilmin' ifadesi, Allah hakkında tartışanların bu tartışmayı gerçek bilgiye, delile ve anlayışa dayanmadan yaptıklarını, dolayısıyla iddialarının temelsiz olduğunu belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'ilim' kavramının sadece teorik bilgiyi değil, aynı zamanda derin bir anlayışı ve hikmeti de içerdiğini vurgular. Ayetteki bağlamda, Allah hakkında tartışanların bu derin anlayıştan yoksun oldukları, yüzeysel ve temelsiz iddialarda bulundukları ima edilir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ilim'in Kur'an'da hakikate ulaşmanın temel aracı olduğunu belirtir. Ayetteki 'bilgisizce tartışma' eleştirisi, dinî konularda bilgiye dayalı olmayan her türlü tartışmanın geçersizliğini ve zararlılığını ortaya koyar."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *31/20*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *31/20*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Lokmân, 31:20*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *31/20*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *31/20*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *31/20*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *31/20*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *31/20*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *31/20*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *31/20*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *31/20*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *31/20*