# Lokmân Sûresi, 21. Âyet (31:21)

> وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ ٱتَّبِعُوا۟ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ قَالُوا۟ بَلْ نَتَّبِعُ مَا وَجَدْنَا عَلَيْهِ ءَابَآءَنَآ ۚ أَوَلَوْ كَانَ ٱلشَّيْطَـٰنُ يَدْعُوهُمْ إِلَىٰ عَذَابِ ٱلسَّعِيرِ

*Ve-iżâ kîle lehumu-ttebi'û mâ enzela(A)llâhu kâlû bel nettebi'u mâ vecednâ ‘aleyhi âbâenâ(c) eve lev kâne-şşeytânu yed'ûhum ilâ ‘ażâbi-ssa'îr(i)*

**Meal (Diyanet):** Kendilerine, "Allah'ın indirdiğine uyun" denildiği zaman, "Hayır, biz babalarımızı üzerinde bulduğumuz şeye uyarız" derler. Şeytan, kendilerini cehennem azabına çağırıyor olsa da mı?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/31/21

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Lokmân Suresi'nin 21. ayeti, müşriklerin atalarından miras aldıkları inançlara körü körüne bağlılıklarını ve Allah'ın indirdiği vahye karşı çıkışlarını ele almaktadır. Ayet, bu inatçı tutumun şeytanın saptırmasıyla alevli ateşe götürebileceği tehlikesini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ٱتَّبِعُوا۟","root":"ت ب ع","rootLatin":"t-b-a","meaning":"Bir şeyi veya bir kimseyi izlemek, peşinden gitmek, tabi olmak, uymak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'tebea' fiilini bir şeyin izini takip etmek, peşinden gitmek olarak açıklar. Ayetteki 'ittabiû' emri, Allah'ın indirdiği vahyin yolunu takip etmeyi, ona uymayı ve hükümlerini benimsemeyi ifade eder. Bu, bilinçli bir itaati ve teslimiyeti gerektirir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ittabiû' fiilinin mecazi olarak bir şeye boyun eğmek ve onunla amel etmek anlamında kullanıldığını belirtir. Ayette, Allah'ın indirdiği şeye uymak, onun hükümlerini kabul edip hayatına tatbik etmek demektir ki bu, müşriklerin atalarının yolunu takip etmelerinin zıddıdır."}]},{"word":"أَنزَلَ","root":"ن ز ل","rootLatin":"n-z-l","meaning":"Yukarıdan aşağıya indirmek, vahyedilen kitabı göndermek anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'enzela' fiilinin Allah tarafından vahyedilen kitaplar ve hükümler için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'mâ enzelellâh' ifadesi, Kur'an'ı ve onun içerdiği ilahi hükümleri kasteder. Bu, ilahi bir kaynağa sahip olma ve mutlak hakikati temsil etme özelliğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'inzâl' kelimesinin Allah'tan gelen vahiy ve ilahi lütuf anlamında kullanıldığını açıklar. Ayette, Allah'ın indirdiği şey, insanlara doğru yolu gösteren, onları karanlıklardan aydınlığa çıkaran ilahi bir rehberliktir ve ataların batıl inançlarına karşı bir alternatiftir."}]},{"word":"وَجَدْنَا","root":"و ج د","rootLatin":"v-c-d","meaning":"Bir şeyi bulmak, rastlamak, elde etmek, bir durum üzere bulmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'vecede' fiilinin bir şeyi mevcut halde bulmak veya bir durum üzere görmek anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'mâ vecednâ aleyhi âbâenâ' ifadesi, müşriklerin atalarını belirli bir inanç ve yaşam tarzı üzerinde bulduklarını ve bunu sorgulamadan benimsediklerini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'bulmak' fiilinin genellikle bir hakikati veya bir durumu keşfetmek anlamında kullanıldığını belirtir. Ancak bu ayette, 'vecadnâ' fiili, atalardan miras alınan, sorgulanmamış ve taklitçi bir inanç sistemini ifade eder. Bu, ilahi vahye dayalı bilgiye karşı, geleneğe dayalı bilginin tercih edilmesidir."}]},{"word":"ٱلشَّيْطَـٰنُ","root":"ش ط ن","rootLatin":"ş-t-n","meaning":"Haktan uzaklaşan, sapan, isyan eden varlık, şeytan anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'şeytan' kelimesinin 'şatane' kökünden geldiğini ve haktan uzaklaşan, sapan her türlü varlığı ifade ettiğini belirtir. Ayette, şeytan, insanları doğru yoldan saptırarak azaba çağıran, vesvese veren ve batıl inançlara yönlendiren bir güç olarak tasvir edilir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, şeytanın insanları aldatan, saptıran ve isyana teşvik eden bir varlık olduğunu açıklar. Ayetteki 'yed'ûhum ilâ azâbi's-sa'îr' ifadesi, şeytanın insanları sadece saptırmakla kalmayıp, onları cehennem azabına sürükleyecek eylemlere çağırdığını ve bu çağrının ataların batıl inançlarına uymakla eşdeğer olduğunu gösterir."}]},{"word":"عَذَابِ","root":"ع ذ ب","rootLatin":"a-z-b","meaning":"Acı veren ceza, işkence, azap anlamındadır.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'azâb' kelimesinin bir şeyi engellemek, alıkoymak ve acı vermek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'azâbi's-sa'îr' ifadesi, şeytanın çağrısına uyanların karşılaşacağı şiddetli ve yakıcı bir cezayı, yani cehennem azabını ifade eder. Bu, ataların yolunu körü körüne takip etmenin nihai sonucudur."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'azâb' kelimesinin bedene veya ruha acı veren her türlü cezayı kapsadığını açıklar. Ayetteki bağlamda, bu azap, Allah'ın indirdiğine uymayı reddeden ve şeytanın saptırmalarına kananların ahirette karşılaşacakları ebedi ve şiddetli bir cezadır."}]},{"word":"ٱلسَّعِيرِ","root":"س ع ر","rootLatin":"s-a-r","meaning":"Alevli, şiddetli yanan ateş, cehennemin bir adı anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'sa'îr' kelimesinin şiddetli bir şekilde alevlenen, tutuşan ateş anlamına geldiğini belirtir. Ayette, 'azâbi's-sa'îr' ifadesi, cehennemin yakıcı ve şiddetli ateşini tasvir eder. Bu, şeytanın çağrısının ve ataların batıl inançlarına bağlılığın götüreceği korkunç sonu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'sa'îr' kelimesinin Kur'an'da genellikle cehennemin en şiddetli ve alevli hallerini ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Ayette, bu kelime, müşriklerin atalarının yolunu takip etmeleri durumunda karşılaşacakları azabın dehşetini ve yakıcılığını pekiştirir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["musrikler","vahiy-kuran","seytan-vesvese","cehennem"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman"},{"position":2,"surface":"قِيلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"denildi"},{"position":3,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":3,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlara"},{"position":4,"surface":"ٱتَّبِعُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ت-ب-ع","rootLatin":"t-b-ʿ","lemma":"اِتَّبَعَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"uyun"},{"position":5,"surface":"مَآ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"şeye"},{"position":6,"surface":"أَنزَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"أَنزَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"indirdi"},{"position":7,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":8,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":9,"surface":"بَلْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İdrâb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بَلْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"bilakis"},{"position":10,"surface":"نَتَّبِعُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ت-ب-ع","rootLatin":"t-b-ʿ","lemma":"اِتَّبَعَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"uyarız"},{"position":11,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"şeye"},{"position":12,"surface":"وَجَدْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ج-د","rootLatin":"w-j-d","lemma":"وَجَدَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bulduk"},{"position":13,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerinde"},{"position":13,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onu"},{"position":14,"surface":"ءَابَآءَنَآ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ب-و","rootLatin":"ʾ-b-w","lemma":"أَب","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"babalarımızı"},{"position":14,"surface":"نَآ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":15,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifhâm","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"mı"},{"position":15,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"لَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":16,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Nâkıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idi"},{"position":17,"surface":"ٱلشَّيْطَـٰنُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ط-ن","rootLatin":"sh-ṭ-n","lemma":"شَيْطَان","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Kâne'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"şeytan"},{"position":18,"surface":"يَدْعُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"د-ع-و","rootLatin":"d-ʿ-w","lemma":"دَعَا","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"çağırıyor"},{"position":18,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları"},{"position":19,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"e doğru"},{"position":20,"surface":"عَذَابِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"ʿ-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"azabına"},{"position":21,"surface":"ٱلسَّعِيرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ع-ر","rootLatin":"s-ʿ-r","lemma":"سَعِير","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"alevli ateşin"}]