# Lokmân Sûresi, 27. Âyet (31:27)

> وَلَوْ أَنَّمَا فِى ٱلْأَرْضِ مِن شَجَرَةٍ أَقْلَـٰمٌ وَٱلْبَحْرُ يَمُدُّهُۥ مِنۢ بَعْدِهِۦ سَبْعَةُ أَبْحُرٍ مَّا نَفِدَتْ كَلِمَـٰتُ ٱللَّهِ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ

*Velev ennemâ fî-l-ardi min şeceratin aklâmun velbahru yemudduhu min ba'dihi seb'atu ebhurin mâ nefidet kelimâtu(A)llâh(i)(k) inna(A)llâhe ‘azîzun hakîm(un)*

**Meal (Diyanet):** Eğer yeryüzündeki ağaçlar kalem, deniz de mürekkep olsa, arkasından yedi deniz daha ona katılsa, Allah'ın sözleri (yazmakla) yine de tükenmez. Şüphesiz Allah mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/31/27

---

## Tefsir

{"topics":["esma-i-husna","vahiy-kuran","tabiat-ayetleri","ilim-hikmet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَلَوْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve eğer"},{"position":2,"surface":"أَنَّمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Masdariye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّمَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":3,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":4,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yeryüzü"},{"position":5,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":6,"surface":"شَجَرَةٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ج-ر","rootLatin":"sh-j-r","lemma":"شَجَرَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ağaç"},{"position":7,"surface":"أَقْلَـٰمٌ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Teksir","root":"ق-ل-م","rootLatin":"q-l-m","lemma":"قَلَم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"أَنَّمَا'nın ismi olduğu için merfû (takdirî olarak)","gloss":"kalemler"},{"position":8,"surface":"وَٱلْبَحْرُ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"ٱلْبَحْرُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ح-ر","rootLatin":"b-h-r","lemma":"بَحْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"deniz"},{"position":9,"surface":"يَمُدُّهُۥ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-د-د","rootLatin":"m-d-d","lemma":"مَدَّ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"uzatır, destekler"},{"position":9,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":10,"surface":"مِنۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":11,"surface":"بَعْدِهِۦ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman/Mekân","root":"ب-ع-د","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْد","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sonra"},{"position":11,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":12,"surface":"سَبْعَةُ","pos":"isim","posDetail":"Sayı İsmi","root":"س-ب-ع","rootLatin":"s-b-'-","lemma":"سَبْعَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"yedi"},{"position":13,"surface":"أَبْحُرٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Teksir","root":"ب-ح-ر","rootLatin":"b-h-r","lemma":"بَحْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"denizler"},{"position":14,"surface":"مَّا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":15,"surface":"نَفِدَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ف-د","rootLatin":"n-f-d","lemma":"نَفِدَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"tükenmedi"},{"position":16,"surface":"كَلِمَـٰتُ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Müennes Salim","root":"ك-ل-م","rootLatin":"k-l-m","lemma":"كَلِمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"kelimeleri"},{"position":17,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":18,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":19,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah"},{"position":20,"surface":"عَزِيزٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ز-ز","rootLatin":"'-z-z","lemma":"عَزِيز","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"üstün, güçlü"},{"position":21,"surface":"حَكِيمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ح-ك-م","rootLatin":"h-k-m","lemma":"حَكِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"hikmet sahibi"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Lokmân Suresi 27. ayet, Allah'ın ilminin ve kudretinin sonsuzluğunu, yaratılmışların sınırlılığı karşısında vurgulamak için güçlü bir metafor kullanır. Ayet, 'kelimât' kavramı üzerinden ilahi bilginin ve yaratmanın sınırsızlığını, 'nefidet' fiiliyle ise bu sınırsızlığın tükenmezliğini ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"شَجَرَةٍ","root":"ش ج ر","rootLatin":"ş-c-r","meaning":"Bu ayette, yazma aracı olan kalemlerin hammaddesi olarak zikredilen ağaçları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şecere (شجرة), kökü olan ve dalları yayılan her bitki için kullanılır. Ayetteki bağlamda, yeryüzündeki tüm ağaçların kalem olması varsayımı, Allah'ın kelimelerinin sonsuzluğunu anlatmak için bir benzetme unsuru olarak kullanılmıştır. Ağacın çokluğu ve kalem olabilme potansiyeli, yazma eyleminin sınırlılığını gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Şecere kelimesi burada mecazi olarak, yazma aracı olan kalemlerin kaynağına işaret eder. Yeryüzündeki tüm ağaçların kalem olması, bu kalemlerin sayısının ve dolayısıyla yazılabileceklerin sınırlı olduğunu ima ederken, Allah'ın kelimelerinin sınırsızlığını vurgular."}]},{"word":"أَقْلَـٰمٌ","root":"ق ل م","rootLatin":"k-l-m","meaning":"Yazma aracı olan kalemleri ifade eder ve ayette ağaçların bu kalemlere dönüşmesi varsayımıyla ilahi kelimelerin yazılmasının imkansızlığını vurgular.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kalem (قلم), yazmak için kullanılan araçtır. Ayetteki 'ağaçlar kalem olsa' ifadesi, yeryüzündeki tüm ağaçların yazma aracı olarak kullanılması durumunda bile Allah'ın kelimelerinin bitmeyeceğini anlatır. Bu, ilahi bilginin ve yaratmanın sonsuzluğunu gösteren bir mübalağadır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kalem, yazma eyleminin temel aracıdır. Ayetteki kullanımı, yazma kapasitesinin sınırlılığını ve dolayısıyla Allah'ın kelimelerinin bu sınırlı kapasiteyle yazılamayacak kadar çok olduğunu ifade eder. Bu, Allah'ın ilminin ve kudretinin büyüklüğünü vurgular."}]},{"word":"يَمُدُّهُۥ","root":"م د د","rootLatin":"m-d-d","meaning":"Denizin mürekkep olarak kullanılması durumunda, ona ek olarak yedek denizlerin de takviye etmesini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Medd (مدّ), bir şeyi uzatmak, artırmak, takviye etmek anlamına gelir. Ayette 'deniz ona yedek olarak yedi deniz daha eklese' ifadesi, mürekkebin tükenmezliğini sağlamak için yapılan bir takviyeyi anlatır. Bu, yazma malzemesinin sınırsızlığı varsayımına rağmen Allah'ın kelimelerinin yine de bitmeyeceğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Medd, bir şeye yardım etmek, onu desteklemek ve artırmak anlamındadır. Ayetteki 'yemüdduhû' fiili, denizin mürekkep olarak kullanılması durumunda, bu mürekkebin tükenmemesi için yapılan ilaveyi ifade eder. Bu, yaratılmışların tüm imkanlarını seferber etseler bile ilahi kelimelerin sonsuzluğunu gösterir."}]},{"word":"نَفِدَتْ","root":"ن ف د","rootLatin":"n-f-d","meaning":"Bir şeyin tükenmesi, bitmesi veya sona ermesi anlamındadır ve ayette Allah'ın kelimelerinin asla tükenmeyeceğini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nefid (نفد), bir şeyin bitmesi, tükenmesi demektir. Ayetteki 'mâ nefidet kelimâtullâh' ifadesi, Allah'ın kelimelerinin asla bitmeyeceğini, tükenmeyeceğini kesin bir dille ifade eder. Bu, Allah'ın ilminin ve kudretinin sınırsızlığını vurgulayan temel bir ifadedir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nefâd (نفاد), bir şeyin sonuna ulaşması, bitmesi anlamına gelir. Ayetteki olumsuz kullanımı ('mâ nefidet'), Allah'ın kelimelerinin, yani O'nun ilminin, kudretinin ve yaratma fiillerinin sonsuz olduğunu, hiçbir zaman sona ermeyeceğini belirtir. Bu, yaratılmışların sınırlı kapasitesine karşılık ilahi sonsuzluğu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Nefid kavramı, Kur'an'da genellikle Allah'ın sıfatlarının ve yaratma gücünün sınırsızlığını ifade etmek için kullanılır. Bu ayette, Allah'ın 'kelimât'ının tükenmezliği, O'nun mutlak ve sonsuz varlığının bir göstergesi olarak sunulur. İnsan algısının ve yaratılmışların imkanlarının bu sonsuzluğu kuşatamayacağı vurgulanır."}]},{"word":"كَلِمَـٰتُ","root":"ك ل م","rootLatin":"k-l-m","meaning":"Allah'ın sözlerini, emirlerini, yaratma fiillerini ve ilmini ifade eder; ayette bu kelimelerin sonsuz ve tükenmez olduğu vurgulanır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kelime (كلمة), Allah'a nispet edildiğinde, O'nun yaratma emrini, ilmini, kudretini ve var ettiği her şeyi ifade eder. Ayetteki 'Allah'ın kelimeleri' ifadesi, sadece konuşulan sözleri değil, aynı zamanda O'nun yaratma fiillerini ve evrendeki tüm varoluşsal tezahürlerini kapsar. Bu kelimelerin tükenmezliği, Allah'ın ilminin ve kudretinin sonsuzluğunu gösterir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Allah'ın kelimeleri, O'nun yaratma emri olan 'kün' (ol) emrini ve bu emirle var olan her şeyi ifade eder. Bu ayette, yeryüzündeki tüm ağaçlar kalem, denizler mürekkep olsa bile Allah'ın yaratma ve var etme gücünün, ilminin ve hikmetinin sonsuzluğunu ifade eden bu kelimelerin asla bitmeyeceği vurgulanır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'kelime' kavramı, sadece dilsel bir ifade olmanın ötesinde, Allah'ın yaratıcı gücünü ve iradesini temsil eder. 'Allah'ın kelimeleri' ifadesi, O'nun evreni var eden, düzenleyen ve yöneten mutlak kudretini ve ilmini simgeler. Bu kelimelerin tükenmezliği, Allah'ın sonsuz ve sınırsız bir varlık olduğunu gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Lokmân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *31/27*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *31/27*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *31/27*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *31/27*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *31/27*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *31/27*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *31/27*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Lokmân, 31:27*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 4** — Ahmed Avni Konuk · *31/27*
- **Kalem Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *31/27*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *31/27*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *31/27*