# Lokmân Sûresi, 28. Âyet (31:28)

> مَّا خَلْقُكُمْ وَلَا بَعْثُكُمْ إِلَّا كَنَفْسٍ وَٰحِدَةٍ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌۢ بَصِيرٌ

*Mâ ḣalkukum velâ ba'śukum illâ kenefsin vâhide(tin)(k) inna(A)llâhe semî'un basîr(un)*

**Meal (Diyanet):** (Ey insanlar!) Sizin yaratılmanız ve öldükten sonra tekrar diriltilmeniz, ancak bir tek insanı yaratmak ve diriltmek gibidir. Şüphesiz Allah hakkıyla işitendir, hakkıyla görendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/31/28

---

## Tefsir

{"topics":["dirilis","yaratilis","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"مَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefiy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değildir"},{"position":2,"surface":"خَلْقُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"ḫ-l-q","lemma":"خَلْق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"yaratılışınız"},{"position":2,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"sizin"},{"position":3,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"بَعْثُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ب-ع-ث","rootLatin":"b-ʿ-ṯ","lemma":"بَعْث","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki kelimeye atfedildiği için merfû","gloss":"diriltilmeniz"},{"position":4,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"sizin"},{"position":5,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"İstisna harfi olduğu için mebnî","gloss":"ancak"},{"position":6,"surface":"كَنَفْسٍ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"gibi"},{"position":6,"surface":"نَفْسٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ف-س","rootLatin":"n-f-s","lemma":"نَفْس","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir nefis"},{"position":7,"surface":"وَٰحِدَةٍ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"و-ح-د","rootLatin":"w-ḥ-d","lemma":"وَاحِدَة","form":"Fâile","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"tek"},{"position":8,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i te'kid olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":9,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Allah"},{"position":10,"surface":"سَمِيعٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"س-م-ع","rootLatin":"s-m-ʿ","lemma":"سَمِيع","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin birinci haberi olduğu için merfû","gloss":"işitendir"},{"position":11,"surface":"بَصِيرٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ب-ص-ر","rootLatin":"b-ṣ-r","lemma":"بَصِير","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin ikinci haberi olduğu için merfû","gloss":"görendir"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Lokmân Suresi'nin 28. ayeti, yaratılış ve yeniden dirilişin Allah için tek bir nefsin yaratılması kadar kolay olduğunu vurgulayarak Allah'ın kudretini ve ilmini ortaya koymaktadır. Ayet, 'yaratma', 'diriltme', 'nefis', 'işitme' ve 'görme' gibi temel kavramlar üzerinden Allah'ın mutlak gücünü ve her şeyi kuşatan bilgisini anlatır.","keyConcepts":[{"word":"خَلْقُكُمْ","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-q","meaning":"Sizin yaratılmanız, yoktan var edilmeniz ve belirli bir düzene konulmanız.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Halk (خلق) kelimesi, bir şeyi takdir etmek ve onu yoktan var etmek anlamlarına gelir. Ayetteki 'halkukum' ifadesi, insan türünün başlangıçtaki yaratılışını ve Allah'ın bu yaratılıştaki eşsiz kudretini vurgular. Allah'ın yaratması, bir örneğe bağlı olmaksızın, mutlak bir var etme fiilidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Halaka (خلق) fiili, bir şeyi icat etmek, var etmek demektir. Ayetteki 'halkukum' ifadesi, insanların ilk yaratılışını ifade eder ve Allah'ın bu yaratılışta hiçbir şeye muhtaç olmadığını, aksine her şeyi kendi iradesiyle var ettiğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'halk' (خلق) kavramı, Allah'ın mutlak yaratıcı gücünü ifade eder. Bu, sadece var etme değil, aynı zamanda varlıkları belirli bir ölçü ve düzen içinde yaratma anlamını da taşır. Ayetteki 'halkukum', Allah'ın insanı en mükemmel biçimde yaratma kudretine işaret eder."}]},{"word":"بَعْثُكُمْ","root":"ب ع ث","rootLatin":"b-'-s","meaning":"Sizin yeniden diriltilmeniz, ölümden sonra tekrar hayata döndürülmeniz.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ba's (بعث) kelimesi, bir şeyi uyandırmak, göndermek veya ölümden sonra diriltmek anlamlarına gelir. Ayetteki 'ba'süküm' ifadesi, kıyamet gününde insanların yeniden diriltilmesini ve Allah'ın bu diriltme fiilindeki mutlak gücünü anlatır. Bu, ilk yaratılış kadar kolay bir fiildir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Ba's (بعث), bir şeyi harekete geçirmek, uyandırmak ve ölümden sonra canlandırmak demektir. Ayetteki 'ba'süküm', Allah'ın ölüleri diriltme kudretini vurgular ve bu fiilin, tek bir nefsi diriltmek kadar kolay olduğunu ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Ba's (بعث) kavramı, Kur'an'da genellikle ölümden sonraki dirilişi ifade eder. Bu ayette, Allah'ın tüm insanlığı yeniden diriltmesinin, tek bir kişiyi diriltmek kadar kolay olduğu belirtilerek, Allah'ın kudretinin sınırsızlığına dikkat çekilir."}]},{"word":"نَفْسٍ","root":"ن ف س","rootLatin":"n-f-s","meaning":"Can, ruh, kişi veya birey; burada tek bir varlık anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nefs (نفس) kelimesi, bir şeyin kendisi, özü, ruhu veya canı anlamlarına gelir. Ayetteki 'kenefsin vâhidah' (tek bir nefis gibi) ifadesi, Allah'ın tüm insanlığı yaratma ve diriltme kudretinin, tek bir bireyi yaratma ve diriltme kudretinden farksız olduğunu anlatır. Bu, Allah için niceliğin bir fark yaratmadığını gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Nefs (نفس), bir şeyin hakikati ve zatıdır. Ayetteki 'nefsin vâhidah' ifadesi, Allah'ın kudretinin büyüklüğünü vurgulamak için bir benzetme olarak kullanılmıştır. Tüm insanlığın yaratılışı ve dirilişi, Allah için tek bir canlının yaratılışı ve dirilişi kadar kolaydır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'nefs' (نفس) kavramı, bireysel varlığı, canı ve benliği ifade eder. Bu ayette, 'tek bir nefis' benzetmesiyle, Allah'ın yaratma ve diriltme gücünün mutlak ve sınırsız olduğu, bu fiillerin O'nun için hiçbir zorluk taşımadığı vurgulanır."}]},{"word":"سَمِيعٌ","root":"س م ع","rootLatin":"s-m-'-","meaning":"Her şeyi işiten, hiçbir sesin kendisine gizli kalmadığı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Semî' (سميع) kelimesi, işiten demektir. Allah'a nispet edildiğinde, O'nun her şeyi işittiğini, hiçbir sesin, fısıltının veya duanın O'ndan gizli kalmadığını ifade eder. Ayetteki 'Semî'un' ifadesi, Allah'ın yaratılış ve dirilişle ilgili her şeyi bildiğini ve duyduğunu, dolayısıyla bu fiillerin O'nun için kolay olduğunu pekiştirir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semî' (سميع), Allah'ın sıfatlarından olup, O'nun tüm sesleri, gizli ve açık her şeyi işittiğini gösterir. Bu ayette, Allah'ın yaratma ve diriltme konusundaki mutlak kudretinin yanı sıra, kullarının durumlarını ve dualarını da işittiği vurgulanır."}]},{"word":"بَصِيرٌ","root":"ب ص ر","rootLatin":"b-s-r","meaning":"Her şeyi gören, hiçbir şeyin kendisine gizli kalmadığı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Basîr (بصير) kelimesi, gören demektir. Allah'a nispet edildiğinde, O'nun her şeyi gördüğünü, hiçbir şeyin, en ince ayrıntının dahi O'ndan gizli kalmadığını ifade eder. Ayetteki 'Basîrun' ifadesi, Allah'ın yaratılış ve dirilişin tüm detaylarını bildiğini ve gördüğünü, bu nedenle bu fiillerin O'nun için zor olmadığını belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Basîr (بصير), Allah'ın sıfatlarından olup, O'nun her şeyi, en küçük zerreye kadar gördüğünü ifade eder. Bu ayette, Allah'ın yaratılış ve dirilişin tüm aşamalarını ve sonuçlarını bildiği ve gördüğü, dolayısıyla bu fiillerin O'nun için mutlak bir kolaylık taşıdığı vurgulanır."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Lokmân, 31:28*
- **Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *31/28*
- **Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *31/28*
- **Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *31/28*
- **Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *31/28*
- **Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *31/28*
- **Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *31/28*
- **Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *31/28*
- **TB. Kelime-i Âdemiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *31/28*
- **TB. Kelime-i Âdemiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *31/28*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *31/28*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *31/28*