# Lokmân Sûresi, 3. Âyet (31:3)

> هُدًى وَرَحْمَةً لِّلْمُحْسِنِينَ

*Huden verahmeten lilmuhsinîn(e)*

**Meal (Diyanet):** (2-3) Bunlar, hikmet dolu Kitab'ın; iyilik yapanlara bir hidayet ve rahmet olarak indirilmiş ayetleridir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/31/3

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Lokmân Suresi'nin 3. ayeti, Kur'an'ın müminler için bir hidayet ve rahmet kaynağı olduğunu vurgulamaktadır. Ayet, özellikle 'muhsinîn' kavramı üzerinden, bu ilahi rehberliğin kimlere yönelik olduğunu ve ne tür bir fayda sağladığını dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"هُدًى","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Doğru yolu gösterme, rehberlik etme ve hakikate ulaştırma anlamlarını taşıyan bir kavramdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hüdâ (هُدًى), Allah'tan gelen doğru yolu gösterme, irşad etme ve hakikate ulaştırma anlamındadır. Ayetteki 'huden' kelimesi, Kur'an'ın insanları sapkınlıktan kurtarıp doğru yola ileten bir rehber olduğunu ifade eder. Bu, sadece bilgi vermekle kalmayıp, aynı zamanda kalpleri aydınlatan bir yol göstericiliktir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu'ya göre 'hüdâ', Kur'an'ın temel kavramlarından biridir ve 'dalâl' (sapıklık) kavramının zıttıdır. Kur'an'da hüdâ, Allah'ın insanlara gönderdiği ilahi rehberlik ve doğru yol anlamına gelir. Bu ayette Kur'an'ın, 'muhsinîn' için bir hidayet kaynağı olması, onların bu rehberliği kabul etmeye ve ona göre yaşamaya hazır olduklarını gösterir."}]},{"word":"وَرَحْمَةً","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Merhamet, şefkat, lütuf ve bağışlama gibi geniş anlamları içeren ilahi bir nimettir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Rahmet (رَحْمَةً), Allah'ın kullarına olan lütfu ve ihsanıdır. Bu ayette Kur'an'ın 'muhsinîn' için bir rahmet olması, onların bu kitaptan faydalanarak dünya ve ahirette iyiliklere nail olacaklarını, Allah'ın affına ve merhametine ereceklerini ifade eder. Bu, sadece manevi bir lütuf değil, aynı zamanda dünyevi sıkıntılardan kurtuluş ve huzur kaynağıdır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Rahmet, kalpteki incelik ve şefkat duygusudur ki, bu duygu kişiyi başkalarına iyilik yapmaya sevk eder. Allah'ın rahmeti ise, O'nun kullarına olan lütfu, ihsanı ve bağışlamasıdır. Ayetteki 'rahmeten' kelimesi, Kur'an'ın 'muhsinîn' için bir lütuf ve bereket kaynağı olduğunu, onlara hem dünyada hem de ahirette fayda sağlayacak ilahi bir ihsan olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, rahmet kavramının Kur'an'da geniş bir semantik alana sahip olduğunu belirtir. Bu ayetteki 'rahmet', Kur'an'ın 'muhsinîn' için getirdiği manevi ve maddi faydaları, Allah'ın onlara olan özel ilgisini ve lütfunu ifade eder. Bu, onların doğru yolda olmaları sebebiyle elde ettikleri ilahi bir karşılıktır."}]},{"word":"لِّلْمُحْسِنِينَ","root":"ح-س-ن","rootLatin":"h-s-n","meaning":"İhsan sahibi olanlar, yani iyilik yapanlar, güzel davrananlar ve amellerini en güzel şekilde yerine getirenlerdir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Muhsinîn (مُحْسِنِينَ), ihsan edenler, yani Allah'a karşı görevlerini en güzel şekilde yerine getirenler ve insanlara karşı iyilikle muamele edenlerdir. Ayette Kur'an'ın hidayet ve rahmetinin 'muhsinîn'e tahsis edilmesi, bu ilahi lütuflara ancak ihsan sahibi kimselerin layık olabileceğini gösterir. Onlar, Allah'ın emirlerine uyan, yasaklarından kaçınan ve her işini en iyi şekilde yapmaya çalışanlardır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İhsan (إحسان), bir şeyi güzel yapmak, iyi davranmak ve bir görevi en mükemmel şekilde yerine getirmektir. Muhsinîn ise, bu niteliklere sahip olanlardır. Ayetteki 'muhsinîn' ifadesi, Kur'an'ın rehberliğinden ve rahmetinden faydalanacak olanların, sadece iman etmekle kalmayıp, aynı zamanda amellerini de güzelleştiren, Allah'ı görüyormuşçasına ibadet eden kimseler olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ihsan' kavramının Kur'an'da ahlaki mükemmelliği ifade ettiğini belirtir. 'Muhsinîn', sadece iyi işler yapanlar değil, aynı zamanda bu işleri bilinçli bir şekilde, Allah rızası için ve en güzel biçimde yapanlardır. Bu ayette Kur'an'ın 'muhsinîn' için bir hidayet ve rahmet olması, onların bu ahlaki olgunlukları sayesinde ilahi lütuflara daha açık olduklarını gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","hidayet-dalalet","merhamet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"هُدًى","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هُدًى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"bir hidayet olarak"},{"position":2,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":2,"surface":"رَحْمَةً","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb","gloss":"bir rahmet olarak"},{"position":3,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":3,"surface":"لْمُحْسِنِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ح-س-ن","rootLatin":"h-s-n","lemma":"مُحْسِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"iyilik yapanlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Lokmân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *31/3*
- **Lokmân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *31/3*